Full Text / Transcription of AMIGOE-1994-03-26 (2024)

n^mm^_mm———mmm—mm—wmmmmmm^^^m^^—m^^mim——i [vandaag

* Handelskade gerenoveerd p.2 * Transedente meditatie in

gevangenis p.3

* Simar-acties op komst p.5

* Nederland zwoegt voor

David Cup p.B

* Verlichting sprotterreinen in

fasen p.ll

111E JAARGANG— NO.: 71 ZATERDAG 26 MAART 1994 f Meditatie:

zwevend de muur over Amigoe

.HANDELSSCHADE.

...ongelukje...

In Nederland: Elf procent

jongeren

kiest voor CD

~HILVERSUM - Ruim

op de tien jongeren

tossen achttien en 24 Jftarheeft eenvoorkeur Voor de Centrumdemocraten (CD).Dat isbijna eenverdubbeling sinds «everkiezingen voor de Senieenteraad begin «eze maand. Dat blijkt j*lt een peiling van bureau Inter/View in °Pdracht van Veronica.

Ue CD heeft onder de jongeren een bijna net zo

grote aanhang(van elfprofit) als de PvdA (twaalf

Het kiezersvolk a's geheel is minder ingekomen met de CD. In de Peiling spreekt 4,4 procent zijn voorkeur uit voor üeze partij. Dat is overigens vijf keer zoveel als ?. de Kamerverkiezingen jn 1989. D66 is het popua'rst onder de jongeren Jet 22 procent. Dan volgt £ e VVD met achttien en het CDA met zeventien Pfocent. Als de jongstekiezers de Tweede Kamer

z°uden mogen samen

bellen, zou D66 33 zetels Rijgen, de WD 27, het

26, de PvdA 18, de LD 17 en Groenlinks 16 fetels. De kleine christelijke partijen mogen van

jongeren op 12 zetels gaan zitten en de Socialistische partij op slechts 1.

NAUWELIJKS BETER

Doordat de afspraken

binnen de Opec niet zijn

nagekomen, is de olieprijs vorig jaar met ongeveer twintig procent gedaald,

aldus Saudi-Arabie. Momenteel schommelt de prijs rond veertien dollar pervat en dat is inreële termen nauwelijks beter dan voor 1973 toen de Opec krachtig optrad om de prijs omhoog te jagen.

Volgens de Opec moet de

produktie die volgens de

laatste verdeling van quota op 24,52 miljoen vaten per dag ligt, maar in werkelijkheid 24,7 tot 24,8 miljoen vaten bedraagt, met min

stens een miljoen vaten omlaag. Hoe de Opec dat wil bereiken was vrijdagavond nog een volstrekt raadsel. Geen van de twaalf landen heeft daarover een concreet voorstel gedaan.

Doden bij watersnood in Java wtKARTA "lten minste

"}?en zÜn omge

ïWo bIJ dagenlange

Ih-ÏT regenval op het -jv^onesische eiland Java. geva I?ensen werden levensde

aarhjk gewond, meldden

*ateJ?ledi? in Jakarta

Wd a dedagen aan"

trad " moesson-regeris

Oost in het midden en

Sciw" Van het eiland ver"

OeVgesf. "vieren buiten hun \y6 ,rs- Bi J deoverstromingen Zend i_intalloze dorpen dvi

Veer .lzenverwoest- 0nëe

-2ijn drieduizend inwoners

hun VOor de watermassa's nWoongebieden ontvlucht.

Productievermindering stuit op Saudische bezwaren: OPEC vreest voor olieprijs

onder tien dollar

GENEVE - De Organi

satie van olie exporte

rende landen (OPEC)

vreest een forse daling

van de olieprijs als de

produktie van de aangesloten landen op het huidige niveau blijft staan. De prijs kan danwel eens lager dan tien dollar per vat (van 159 liter) komen te liggen, zo heeft een studie van de OPEC uitgewezen. De produktievermindering die tot een hogere prijs moet leiden, staat centraal in het

overleg van de twaalf lidstaten dat vrijdag van start is gegaan. Vermindering van de pro

duktie is immer een heikel punt binnen de organisatie, omdat geen van de leden

graag zijn inkomsten uit het belangrijke exportprodukt

ziet teruglopen. Dat bleek ook op de eerste dag van het overleg in het luxueuze hotel aan het meer van Geneve. Tijdens de verhitte openingsbijeenkomstbleekgeen overeenstemming mogelijk over de verdeling van de productiequota, waarna de zitting naar zaterdag werd ver

schoven. Inmiddels is het overlerj wel op bilateraal

niveau voortgezet.

Verantwoordelijkvoor deverhoogde spanning op de

eerste dag was met name de Saudische minister Hisham Nazer, aldus bronnen die bij het overleg zijn betrokken. Een produktievermindering van de Opec-lidstaten kan alleen worden bereikt als Saudi-Arabie,de grootste producent ter wereld, bereid is de produktie terug te

schroeven, zo luidt de verwachting in Geneve. Tijdens de vorige Opec-vergadering nam Saudi-Arabie genoegen met een gelijkblijvende produktiehoeveelheid, maar het landreageerde woedend toen bleek dat een aantal andere lidstaten zich niet aan de gemaakteafspraken hield.

Waarom zouden wij nu

toegeven minder olie op te pompen als we daarmee andereOpec-lidstaten degelegenheid geven zich ten koste van ons hun marktaandeel te vergroten, zo vroeg Nazer zich hardop af. Andere

landen moeten maar over de brug komen, zo stelde hij.

Activist Rensch: Medestander bij Afobakadam-bezetters: Bij ‘man in straat’ in Paramaribo geen bezwaar executie van rebellen

PARAMARIBO - Suri

name heeft voor hetbeëindigen van de bezetting van deAfobaka-dam geen beroep gedaan op Nederlandse hulp. "Op geen

enkele wijze is van Surinaamse zijde een verzoek om bijstand gedaan",

maakte het ministerie van Buitenlandse zaken

vrijdag bekend. 'De man in de straat' in Paramaribo heeft er kennelijk

geen probleem mee als

mocht blijken dat bij de bevrijding van de gijzelaars mensen van de verzetsorganisatie zouden

zijn geëxecuteerd. De uitspraak van de Surinaamse opperbevelhebber over deverdrinkingsdood van enige opstandelingen heeft geen opschudding veroor

zaakt in Paramaribo. Gorre zei donderdag dat de vluchtboot een duikboot was

gewonden en dat even moest worden afgewacht hoelang

de mensen onder water

konden blijven. "De man in de straat"vindt de uitspraak

van Gorre normaal. Kennelijk omdat men weet dat de bevelhebber tot kikvorsman is opgeleid en voor zijn aantreden als bevelhebber zelf een duikbedrijfleidde. Velen zeiden trouwens dat de terroristen moesten worden doodgeschoten ofopgehangen. De actie van het leger werd vermoedelijk geleid door

Meivin Linscheer, de com

mandant van de zuidelijke troepen. "Dat is de kat

sturen om de melk te

bewaken," zo meende mensenrechtenvoorvechter Stanley Rensch. Linscheer

had volgens Rensch in

augustus nog contact met de toen voortvluchtige Cornelis Maisi, een van deleiders van de bezetters.

Eerder werd gesuggereerd

dat de commandant samen met oud-legerleiderBouterse de hand had in de bezetting om het land te destabili

seren. De bezetters eisten het aftreden van deregeringVenetiaan. Bekend is dat

Linscheer grote economische belangen heeft in het geïso

leerde zuiden van het land. Rensch: "Ik wil niet zeggen dat Linscheer of Bouterse opdracht heeft gegeven voor de bezettingsactie, maar er bestonden lijnen. Dan kun je zenuwachtigheid ver

wachten." Over het lot van Maisi is niets bekend. Voor zijn leven wordt gevreesd, aldus Rensch. Er zijn tot op heden toe ook geen stoffelijke overschotten gevonden van de volgens de legerleiding verdronken opstandelingen. Rensch is zelf ook in

opspraak gekomen. Het dagblad De West in Paramaribo meldde donderdagavond dat hij niet heeft gemeld dat een van de voormannen van de bezetters tevens een belangrijke informant is geweest van de mensenrechtenorganisatie Moiwana '86. Rensch zou ook op de hoogte zijn geweestvan hetplan dedam te bezetten.

In een reactie noemde

Rensch het een "beroerde

ontwikkeling" dat zijn medewerker Andre Bappa zich

aansloot bij het SLF. "Dat had hij nooit moeten doen." Hij zei geen bekendheid te hebben gegeven aan debetrokkenheid van Bappa of

anderen omdat hij daarmee levens in gevaar zou hebben gebracht.

Nederland is dus niet om

technische bijstand bij de

Afobaka-affaire gevraagd.De Nederlandseministervan Buitenlandse zaken Peter Kooijmansverklaarde eerder deze week een dergelijk verzoek in overweging te zullen

nemen. "We hebben ervaring met het beëindigen van gijzelingsacties en die expertise kunnen we eventueel

aan de Surinaamse regering ter beschikking stellen," zei hij toen.

Steeds meeeen oorlogsklimaat op Koreaans schiereiland: Seoul en Tokyo willen samen met Peking nucleaire crisis oplossen

TOKYO - Japanen Zuid

Korea willen China

vragenom samenwerking teneindehet nucleaire conflict met Noord-Korea op te lossen en in de VNVeiligheidsraad een regelingtevinden. Dit hebben de Japansepremier Morihiro Hosokawa en deZuidkoreaanse president Kim Young-Sam zaterdag verklaard in Tokyo. De spanning op het Koreaanse schiereiland loopt steeds hoger op en veroorzaakt een crisissfeer welke

vooruit lijkt te lopen op een oorlog. Kim zei nadrukkelijk dat

Japan, de Verenigde Staten en China een "uiterste inspanning" moeten doenom Noord

Korea te bewegen in te

stemmen met internationale inspectie van zijn nucleaire installatiesdoorhet Internationaal atoomenergie agentschap lAEA. Maar Kim en zijn Japanse gastheerriepen de internationale gemeen

schap ook op "vastbesloten* te handelen jegens Pyon

gyang. "Tegelijkertijd is het belangrijk de deur open te houden voor een dialoog",

verklaarde Hosokawa.

Kim, dievandaag nog door

reist naar Peking voorbesprekingen met de Chinese leiding, zei niet aan welke soort samenwerking Zuid-Korea denkt. Maar hij zei zeker te zijn datChina er ooktegen is dat Noord-Korea beschikt over kernwapens China

geldt als de enige bondgenoot van het communistisch geregeerde Noord-Korea. China liet zaterdag weten het Russische voorstel voor een internationale confe

rentie over het nucleaireprobleem in Noord-Korea te zullen "bestuderen*. "Wij hebben nota genomen van het Russische voorstel en gaan het bestuderen", verklaarde een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse zaken. China, één van devijf leden van deVeiligheidsraad, is nog steeds tegen internationalesancties jegens NoordKorea. Maar Westerse diplomaten bij de VN zeiden

vrijdag dat Peking mogelijk zou instemmen met een "verklaring" over Noord-Korea. Daarin zou dan van sancties geen sprake zijn.

Bijna twee miljoen mili

tairen in Noord- en ZuidKorea zijn in staat van paraatheid gebracht. De spanning tussen het Stalinistische noorden en het door de VS gesteunde zuiden ishoog opgelopen. Dat is het gevolg van de druk die de Verenigde Naties (VN) met in hun

kielzog de VS en Zuid-Korea opPyongyang uitoefenen. Zij willen dat Noord-Korea opening van zaken geeft over zijn nucleaire programma. Amerikaanse minister van Defensie, Perry, zei vrijdag dat de VS, behalve de eerder dezeweek toegezegdePatriotluchtdoelraketten, meer geavanceerde wapensnaar ZuidKorea zullen sturen. De

wapens, zoals anti-artilleriegeschut en apache-helikopters, dienen naar zijn zeggen als voorzorgsmaatregel. Ook houdt Washington gevechtsvliegtuigen paraat die

binnen enkele dagen naar Zuid-Koreakunnen vlieeen.

NAPA

DEZE WEEK

in Napa:

* PIET CAMPMAN

helpt de armen in zijn

naaste omgeving. Voor

Afrika kan hij weinigdoen, vertelt hij in een interview aan Hans Vaders.

Als iedereen zijn steentje bijdraagt, komt de andere mens in Afrika uiteindelijk ook weer aan zijn trekken. Zie pag. 1

Otzens

happy hour

* MAKAMBA Peter

Dicker gaat er vandoor met een literaire prijs,

schrijft Aart G. Broek op p.3. In een recensie van Otzens happy hour filosofeert hij over de literaire productie opCuracao. Eeveneens op pag. 3 een interview van Nel Casimiri met de tachtigjarige zuster

Berchmans.

* ZUID-AFRIKA blijft in het nieuws. VAn de hand van Rob Soetenhorst verschijnt een verhaal over de onstuitbare revolutie in dat land op p. 9

* VERDER IN NAPA de rubrieken Buitenland, Boeken, Natuur & Milieu,

Geen sneeuw van bete

kenis, Onder de Loupe en hetwekelijkse kruiswoordpuzzel.

NAPA wordt wekelijks gratisbezorgd aan Amigoeabonnees en is in de losse verkoop verkrijgbaar met de zaterdagkrant voor het totaalbedrag van een

gulden.

Guerrilla Colombia: Dertien soldaten omgekomen

BOGOTA - Acties van

twee Colombiaanse guerrillabewegingen hebben in denachtvan vrijdag op zaterdag dertien Colombiaanse soldaten hetleven gekost. Twaalf soldaten raakten gewond, zo

deeldeeenmilitairewoordvoerder mee. In hetoostelijke departement Casanare, waar regeringssoldaten olieputten

bewaken, lokten eenheden

van de Gewapenderevolutionaire strijdkrachten van

Colombia (FARO, de oudste guerrillabeweging van

Latijns-Amerika, militairen in een hinderlaag. Hierbij

kwamen acht soldaten om

het leven. Bij gevechten in het noorden van Colombia stierven vijf soldaten na een confrontatie met het op Cuba georiënteerde Nationaal

bevrijdingsleger (ELN). Ook kwamen twee guerrillastrijders om: De guerrillabewegingen in Colombia zijn al wekenlang met een offensief bezig, dat tot doel heeft chaos te scheppen in het land en de verkiezingen in de war te

sturen. In maart werden in het land parlementsverkiezingen gehouden, in mei

volgen presidentsverkie

zingen.

kandidaat Luis Donaldo Colosio. De beurs begon in mineur waarbij de algemene index ruim vierprocent lager was dan woensdag hetgeval was.

■ MEXICOSTAD-De effec

tenbeurs van Mexico opende vrijdag weer zijnpoorten na wegens rouw een dag

gesloten te zijn geweest.

Gerouwd werd om presidents

Laatste loodjes in Somalië

BINNENKORT DAGBLAD VOOR ARUBA

Om de dag goed geïnformeerd

te beginnen

ia

m Mogadishu be

ziva loodJes wegen het

kaa st De laatste Ameri

kari soldaten die in het

tore rfVan de VN-actie Resderfp pc in Somalië dienst

beril ve,rlieten vrijdag zwaar hoor? land" Mocht er al

Son, ;" hersteld zijn in

teert ' dan staat deze no£ __Jf wankelen omdat niehun Weet ofde krijgsheren i 0 oude hobbie hervatten leven J ar weer naar het

i>an J

e Saan staan in plaats

stro, °eio°fde vrede na te '°ven.

Beurs in mineur in Mexico

Êf -/_W* \

Meer geld voor promotie en verbetering infrastructuur DMO pleit voor baatbelasting voor goed management binnenstad

WILLEMSTAD — Zou

bedrijven in het stadsdistrict Punda door de overheid een baatbelasting

opgelegd moeten worden waarvan de opbrengsten weer ten goedekomen van de binnenstad? Over die vraag laat gedeputeerde Betrian zich voor volgende week vrijdag adviseren doorzijn overheidsdiensten.

Het plan is afkomstig van

de winkeliersorganisatie Downtown ManagementOrganization (DMO) die zich in de vijfjaar van haarbestaan heeft ontwikkeld van organisator van activiteiten voor en door de winkeliers naar een binnenstadsmanage

ment.

De subsidie die het

Bestuurscollege (BC) en de Kamer van Koophandel verstrekten vervalt vanaf augustus, daar erbij de aanvang van werd uitgegaan datDMO zich zelf zou kunnen onderhouden. Dat zal echter niet lukken. Ongeveervijftig procent van de winkeliers en

kantoren is lid van DMO de andere helft profiteert mee van de marketing en publiciteitvoor debinnenstad, maar kan nu eenmaal niet tot lidmaatschap gedwongen

worden.

In een nota heeft DMO

begin dit jaar voorgesteld dat het BC een baatbelasting heft op alle bedrijven in het stadshart. Met de

fondsen die daaruit vrij

komen zou DMO meer marketing kunnen doen. Maar tevens bevat het voorstel het idee DMO te laten uitgroeien tot een stadssurveillance.

DMO zou bepaalde taken

waar het zieltogende Bureau van de City-inspector niet

aan toe komt, kunnen overnemen.

Een derdevoorstel totfinan

ciering van de zorg voor de binnenstad is dat het BC beslist dat de meeropbrengsten van de parkeergelden die de Curagao Hospitality Services (CHS) steeds

afdragen voor de driebetaaldparkeren-terreinen, toege

wezen worden aan DMO.

Dezelfde beslissing zou

genomen kunnen worden

over de 400 nieuwe parkeerplaatsen die in Punda en

Otrobanda gecreëerd

worden.

Het gaat de DMO nadrukkelijk ook om stadsverbetering en onderhoud. Het aantrekkelijker maken van de steegjes, het plaatsen van meer vuilnisbakken, het zorgen voor goede feestverlichting, het letten op onderhoud van de infrastructuur, het beheren van openbare toiletten zijn daar prakti

sche voorbeelden van.

DMO-directeur Peter van

der Veen, die het bestaan van de nota bevestigt, zegt: "Een binnenstadorganisatie kan er wel voor zorgen dater evenementen en shows zijn, maar als de straatjes vies zijn, als er geen parkeer

plaatsen zijn en het zwart ziet van de chollers, dan komt er niemand naar de stad."

Als de DMO niet voor

augustus andere middelen

van financieringkrijgt toegewezen kan de organisatie

alleen nog de operationele kosten betalen, en komen

activiteiten en promotiecampagnes op een laag pitje te staan, hetgeen niet debedoeling zou moeten zijn, zo komt uit de hoofdlijnen van de

nota naar voren.

4,3 miljoen tegen instortingsgevaar Insulinde ‘opent’ verstevigde wallekant van Handelskade

WILLEMSTAD —

Aan

de Insulinde viel vrijdag de eer te beurt om als eerste de kwaliteit van de gerenoveerde Handelskade te bewijzen. Met een belangstellingwekkende dreun drukte de voorsteven van het zeilschip zich in de houten buffer van de net tien minuten daarvoor officeel heropende wallekant. Deboegspriet scheurde 'en passant'het doekvan defeesttent en enkele genodigden voorkwamen dat in de

vaart een geluidsbox in het water viel.

Geen kwade opzet maar

een manoeuvreerfout van een schip dat met net iets te veel vaart probeert aan te meren. De 4,3 miljoen gulden kostende metmetalen platen en ankers verstevigde kade kon het hebben.

Eenjaar had deaannemer

nodig voor het verstevigen van de ernstig aangetaste

Handelskade. Onderwaterinspecties toonden aan dat door jaren lang verval er enorme gaten in de wand waren

gekomen die tot onder het wegdek liepen. Scheuren in het asfalt voorspelden niet veel goeds en bij het heien van platen op de hoekvan de kade zakte hetmateriaal weg in een 'niets' onder het douanegebouw. Veiligheidshalve werd de Handelskade afgesloten voor verkeer. Nu is niet alleen beton en metaal aangebracht, maar de

nieuwe wand is met de

ankersonder hetwegdek ook 'vastgepind'aanPunda. Instortingsgevaar is er niet meer. Het KabNa, het eilandge

bied en de havendienst

kunnen daarover in ieder

geval gerust zijn.

Ter herinnering aan de

historische waarde van de Handelskade werdenKabNadirecteur Lammert de Jong, gedeputeerde Dito Mendes de Gouveia en Jacky Voges gistermiddag per antieke schuitnaar deopeningsplechtigheid overgevaren, vanaf de overtoom zoals dat

vroeger heette. Aan boord ook de 88-jarige Shon Ben die volgens uitleg van ceremoniemeester Japa Beaujon in zijn jonge jaren veerman is creweest

Mendes de Gouveia memo

reerde dat de orkaan Joan feitelijk de redder is geweest van de kade. De schade die de tropische storm aanrichtte was het argument waarmee het KabNa bereid na veel vijven en zessen werd over

gehaald om ontwikkelingsgelden te steken in de Handelskade.

Er gaat nog meer geld

nodig zijn voor de haveningang. Binnen afzienbare tijd wordt de Sha Caprileskade gerenoveerd en zal dus ook daar het wegverkeer

gestremd worden. Daarna komt het herstel van de

Mathey-werf. Dat is de kade aan Otrobandazijde waar de cruiseschepen aanleggen.

Een deel daarvan, ter hoogte van Porto Paseo is al lange tijd afgesloten gevarenzone.

Het Centraal Historisch

Archief heeft in een boekje

de geschiedenis van de Handelskade in woord en beeld belicht. Dat wordt aangevuld met informatie over het verloop van de renovatie en de technische aspecten.

De kade wordt nu verder

'aangekleed' met onder meer bankjes en de mogelijkheid van een terraszone is weer een stukje dichterbij

gekomen. Reeds gisteren

werd het alweer duidelijk dat het op dekade toch even opletten is. Niet iedereen

had in de gaten dat de kade nu bij de rand een brede

verhoging heeft, waarover

het makkelijk struikelen is.

■ Sleepboten gebruikten hun

waterkanon en hoorn toen onder de feesttent de champagne over de gerenoveerde Handelskade vloeide.

Wout voorzitter parlement

WILLEMSTAD — De Staten van de Neder

landse Antillen hebben vanmorgen, tijdens hun eerste vergadering in de regeerperiode 1994-1998,

PAR-lid Lucille George

Wout als kandidaat voor het voorzitterschap van de Staten voorgedragen. Als vice-voorzitter werd voorgedragen DP-Bonairelid Jopi Abraham. Twintig van de tweeëntwintig Statenleden waren vanmorgen aanwezig; Vance James (SPA) en Don Martina (MAN) waren verhinderd. Voor zowel het voorzitterschap als het vice-voorzitterschap moeten de Staten twee voordrachten aan de

gouverneur doen, die de uiteindelijk voorzitter en vicevoorzitter aanwijst.

De eerste stemming was

die voor de eerste kandidaat van het voorzitterschap.

Lucille Wout behaalde

daarbij de meerderheid met 14 stemmen voor, vijf blanco en 1 stem voor Will Johnson. Aangenomen mag worden

dat de gouverneur die voordrachtgoedkeurt, zodatLucille Wout de komende vier jaar de Statenvergaderingen zal gaan leiden. Zij is

daarmee de eerste vrouwelijke Statenvoorzitter in de geschiedenis van de

Antillen. De tweede kandidaatvoor hetvoorzitterschap, Will Johnson, behaalde 15 stemmen voor en vijf blanco.

Vice-voorzitter wordt Jopi

Abraham met 16 stemmen voor en vier blanco. De tweede kandidaat, Kenneth van Putten (DP Statia)

haalde hetzelfderesultaat.

“Persoonlijk contact voorkomt isolement” Werkgroep aidspreventie start met buddyprojekt op Curaçao

WILLEMSTAD—De eilandelijke werkgroep aids

preventie (EWAP) gaatbinnenkort starten met een buddy-projekt voor aidspatiënten. Dat initiatief vloeit onder meer voort uit de positieve ervaringen met de gespreksgroep voor aidspatiënten, die een jaar

geleden werd opgestart doorhetKlachten- enHulpverleningsbureau van de GGD. Het idee om op Curagao te starten met het buddy

systeem is overgewaaid uit Nederland en de VS waar al jarenlang naar tevredenheid wordt gewerkt met de intensieve kameraadschappelijke begeleiding van aids

patiënten. Aidscounselor

Monica Kapel haalde enkele maanden geleden nog een Nederlandse expert naar

Curagao die onder meer vertelde over haar ervaringen met het èuddy-systeem.

Uit genoemde gespreks

groep kwam naar voren dat ervanuit depatiënt een grote behoefte bestaat aan per

soonlijk contact. "Het naast de persoon met aids staan, met hem kunnen praten,

lachen, huilen of vechten, verlost de patiënt uit zijn

isolement", zegt de EWAP in een persbericht. De angst en onzekerheid die de

gevreesdeziekte oproept, kan ertoe leiden dat mensen met aids zowel door familie en vrienden als door beroepshulpverleners in de steek

worden gelaten. "Erover

praten met anderen, hetverkrijgen van de nodige informatie en het horen van lotgenoten hoe met de ziekte kan worden omgegaan, helpt vaak om zelfeen oplossingte vinden en niet te vereen

zamen", aldus EWAP.

Hoewel het niet weten

schappelijk bewezen kan

worden, is wel uit een onderzoek van Mc Kean (New

York) gebleken dat de

meeste long-term-survivors HIV-geïnfecteerden zijn die goede persoonlijke relaties en veel vrienden hebben. Aids werd tot voor kort direct geassocieerd met de dood. De incubatietijd, de

periode tussen moment van geïnfecteerdzijn en manifestatie van ziekteverschijn

selen, duurde aanvankelijk een halfjaar tot hooguit tien jaren. Momenteel zijn er al gevallen bekend van seropositieven die na 15 a 20 jaar nog steeds geen aids hebben ontwikkeld. Dat is overigens yo.or een groot deel te

danken aan vroegmedische behandeling met aidsrem

mende middelenals AZT, die het verzwakte' immuunsysteem helpen bij het tegengaan van infecties. Een verheugende ontwikkeling die echter wel de HIV-geïnfecteerde jarenlang op de proef stelt, vanwege de onzekerheid over zijn ziekte-in

aanleg en overlevingskansen. Reden temeer voor de EWAP om werk te maken van de aanvulling op de reguliere eerstelijnshulpverlening middelshet buddy-project. Daarvoor wil de werkgroep vrijwilligers aantrekken. Inprincipe kan iedereen zich als

'aids-kameraad' aanmelden. Emotionele ondersteuning staat centraal. Een buddy moet graag luisteren, maar ook kunnen praten over verwerking van de ziekte en de naderende dood. Tevens

wordt praktische hulp

gevraagdbij dokterbezoek en uitstapjes. Ook huishoudelijke en lichamelijke verzorging maken deel uit van zijn of haar taak. Van de buddy wordt dus veel gevraagd. De EWAP stelt duidelijk dat

mensen die zelf met taboes kampen omtrent aidsen dood waarschijnlijk niet opge

wassen zullen zijn tegen de begeleiding van de aids

patiënt.

Op vrijdag 8 april zal de

werkgroep in samenwerking met het Klachten- en Hulpverleningbureau een infor

matie-avond in de UNA verzorgen over het buddy-project, die aanvangt om 20.00 uur. Bij het project zijn betrokken: MagdaMartina, Oswald Dalnoot, Ana Celia Middelhof, Luisette Thielman, Corrie van Vliet en Arthur Nivillac Tegen betaling SSNA kan ook niet-beursalen in Nederland opvang bieden

WILLEMSTAD— De in

Nederland opererende Stichting Studiecom

missie Nederlandse

Antillen (SSNA) gaat tegen betalingmet

ingangvan het studiejaar '94^95 ook haar diensten aanbieden aan Antil

liaansestudenteninNederland, die niet studeren met een beurs of lening van een van de Antil

liaanse instanties. Sommige studenten vallen automatisch onder de zorg van de SSNA: studenten aan een MBO-, HBO- of WOinstelling in Nederland die met een volledige of aanvullende studielening van een overheids- of semi-overheidsinstanties op deAntillen studeren. De SSNA zorgt in de 17 SSNA-regio's over heel Nederland ervoor dat de studenten deelnemen aan het speciale voorbereidings- en opvangstprogramma(In juni/ juli op de Antillen en in augustus in Nederland).

Ook zorgt de SSNA voor

eerste huisvesting, opvang

in de studiestad, houdt zij de studieresultaten van betrokkene in het oog en heeft contact met de onderwijsinstelling, regelt de overboe

kingvandeNederlandsebasisbeurs naar de bank van de student en sluit tegen aantrekkelijke voorwaarden

ziekte/brand/WA/inbraakverzekeringen af.

Dit jaar biedt de SSNA

een dergelijke bemiddeling ook aan voor studenten

zonder een Antilliaanse studielening. Nadere inlich

tingen daarover geeft de

folder Geen studielening en .toch professionele SSNA

ondersteuning? Dat kan!, die op de volgende adressen verkrijgbaar is: Curagao:

decanen van de middelbare scholen, de openbare bibliotheek en de SSC; Bonaire: SGB en het departement van Onderwijs; Sint Maarten: Milton Peters College,

dienst Onderwijszaken en Departement van Onderwijs. De kosten van bemiddeling staan op de folder niet vermeld; daarvoor moet de antwoordkaart worden opge

stuurd naar Zoetermeer.

Adviescommissie constateert:

'Warm hart' voor Antillen van Vijf op Bovenwinden WILLEMSTAD — De

Adviescommissie die door het BC was ingesteld om de zienswijze van alle eilandgebieden te inventariseren inzake de toekomstigestaatkundige ontwikkeling, heeft afgelopen week op Sint Maarten

gesproken met politic*|

_

socialeenkerkelijke on\ nisaties. De Advies^ missie komt tot de c°

~ clusie dat alle drie on nisaties een geherstrU^Lf * reerde Antillen van **~ 'een warm hart *° dragen.

Wel vindt iedereen dat, p zoals dat op CuraS^ gebeurde,er geen definite standpunten moeten w°r j. ingenomen voordat de be* king zichvia eenreferen^ heeftkunnen uitspreken-/^' zal waarschijnlijk tegelijk. alle eilanden in septetf1" plaatsvinden. tf,

Een delegatie van de_c°^

missie, bestaande ü^ heren drs Marco de Cajfvj mr Norwin Carolus, Cova, Charles Gomes <£ seres en drs Raymond " *,■ ma, sprak ook al met e aantalvertegenwoordiger8 Sint Eustatius en Saba- A

Volgende week wordt e

factfinding j_iissie.na&r°° j aire gehouden en de *"e^ daarop is Curagao aan beurt. Daarna zal een &? port met voorlopige be* ( dingenworden opgesteld- *L rapport wordt weer met a organisaties doorgenoifl, voordat het eindrapport & het BC zal worden aa*»^ boden. Het rapport moet || bouwstenen aandragen *°^: herstructurering die, na < referenda op alle eiland^ door de centrale regering,, bestudering zal word

genomen.

WILLEMSTAD—De cen

trale kerkeraad van de Protestantse Kerk houdt morgenochtend om half tien een feestelijke dienst in de Fortkerk. De dienst vindt plaats

onder leiding van ds. Ha, noot. Het koor wordt beg leid door Bita van Bugjj, Op het orgel speelt J- **"

m

haas. ledereen is van ha» welkom.

AMIGOE 2

Pasar Malam

■ Zangeres Sandra Reemer

.was een van de artiesten die naast Torn Hagenaar and

friends, devermakelijke Tante Lien en de volgens waarnemers tegenvallendeBlueDiamonds het publiek onder

hielden dat op het galadiner waren afgekomen. Met de

show werd de driedaagse Pasar Malan ingeluid. Vandaag en zondag is de Indonesische markt in het ITC nog te bezoeken. Op verschillende tijdstippen zullen er dezer dagen shows zijn waarin de artiesten nogmaalszullen optreden.

""-"

a 1 i/V 111 II Wl 111 I%* I I II I' I ' ;:3x:,.^:v^:3.:3: * * ■ -^I^:^.:^:;??!*!!^ .3-..

niet missen?

Binnenkort ziet v hem overal: de AMIGOEBUS. "Hoe kom ik daaraan?" vraagt u zich dan af. Eenvoudig. U betaalt f4,50 en de bus is van u. Maar...

U kunt de bus ook gratis krijgen! Hoe? É ■ _■èr\

U zorgt voor een nieuwe abonnee op l\

onze kwaliteitskrant, wij zorgen dat Ë II

ude Amigoebus krijgt. Ë . / % ’ Bel naar telefoonnummer 672000 en bestel de bus of geefeen nieuwe abonnee op. _^

Deze aktie loopt tot 30 april 1994. ____L_. W (Kostprijs Nafl 8,75)

Amigoe: Dé krant met hét nieuws.

ZATERDAG 26 MAART tf_

Rojer nipt herkozen als voorzitter ABVO

u WILLEMSTAD —

Jtobert'Bebe'Rojer is herrezen als voorzitter van I?* ambtenarenbond

Jpvp, die 4000 leden telt. "*6t is een nipte overwin_*ë, want Rojer ,Snaaide955 stemmen, ter■ :"U» Wim van Lamoen, de ; j;ni_e mededinger van ; *°Jer, 921 stemmen in de w»cht sleepte. , 'Ce-voorzitter Van Lamoen >"ad zich zelf verkiesbaar ,»esteld als voorzitter en

oerde een campagne voor

van de bond. an Lamoen weet zich met ame vanuit de douane

?esteund, waar hij sedert «ren werkzaam is. Kojer maakte enkele

J.eken geleden bekend dat 'J zich voor het laatst ver*lesbaar heeft gesteld als

voorzitter. Hij gaat nu zijn tweede periode van drie jaar in als eerste man van de bond.

Van Lamoen heeft zich

eveneens beschikbaar

gesteld als bestuurslid en

werd gekozen met het

hoogste aantal stemmen

f1106). Herkozen zijn Raymond Jessurun (971), Frits Brito (783), Stanley Heerenveen (767), Stella Victoria (760), Roland Ignacio (684), Rudy Saez (664) en Alvin

Chakuto (660). Bij denieuwkomers scoorden Vivian van Langeveld (614) en Mario

Chirinos (535) het best.

De bestuursfuncties

zullen worden verdeeld tijdens de volgende bestuursvergadering. Hetbestuur van de ABVO telt elf leden die worden gekozen voor een

periode van drie jaar.

.... CARL CAMELIA...

Benny Demei (MAN)

‘Uitbesteding Selikor schoonmaakwerk faalt’

JjLLEMSTAD — De "andsraad ging gisteren j^Koord met het toeJjnnen van 4,5 miljoen

mo j voor het schoon°uden van de openbare

"

d?ïn»te op Curacao. Met ~*l geld huurt Selikor aanJmers, die in opdracht s*ibepaaid deel eenkeer 'j r Jaar schoonmaken. aarlijks wordt 22.000 m 3 Vatvuil ingezameld.

uitbesteding van schoon

§ door

tiiri kwam aan de orde

e_Tns de eilandsraadsversacleringover de verzelfstanrp-g van dit bedrijf. Volns raadslid Chin Behilia .:°sPatria) is deze uitbeste£ngniet geslaagd. Sinds drie £jar geleden Selikor overp_ tot het laten verrichten ,an schoonmaakwerk door '

erden, is er zichbaar niets 2*beterd.«Het eiland is nog jjJty*d even vuil", zo merkte . ehüia op."Een keer per jaar * te weinig. De overheidkan . geen garantie geven op /^innaai onderhoud van

met alle hygië'sche gevolgen van dien". staatnthony Godett (FOL>

ov inbeSinselpositieftegener de werkgelegenheid die

Wn an eme ondernemers jortit verschaft, maar is «zorgd over het aantal illeVo'

e werknemers dat daar

na/*lngezet wordt. DaarC«vroeghij zich afwat er mn. üe aanstelling van de iieupolitie is gebeurd.

(MAilfens Benny Demei stedi bevordert de uitbe

legJJJp evenmin de werkge2oaie f 1d van kansarmen, stenSelikor als doel

eeBf.i!ng naar voren is aanï°Ven- "D* klussen die *ezenm?-rs kriJgen toege

Eria Zljn van korte duur. n z?kerheid °P con

geen " zodat deze mensen

dien Si,W^rknemers in vaste

hUn kunnen nemen. Om

ZoekpJ'lllBl te vergroten aan w

Ze illeeale arbeiders,

zjvjn'n ze niets verPlicht

contr ,Uemei meent dat de select °ok ontbreekt bij de

kon,» Van aannemers. "Het

bedriir

001" dat ambtenaren

bij iIJel. laten inschrijven h*ndS *meT van Ko °PSeliW ,le vervolgens bij

«chwpdTachtenkomen verq2» . aldus Demei.

meZsep^teerde Abrahams itiis j°e dat er °P zich niets van

s met de participatie

bed*ambtenaren in %?aVnT,'Ik heTTelf ook heUit deltn in botika Wil«Jat i?a

Wel "ë*e hij toe

door

Van n, op in dienstnemen jj^negalewerknemers,

Banstelling van twaalf eu-agenten heeft vertra

ging opgelopen, omdat er geen mensen gevonden

konden worden met dejuiste papieren, zoverklaarde Abrahams. Inmiddels heeft de SKS tien mensen aange

nomen, die nog moeten

worden opgeleid tot buitengewoon agent van politie.

Dit is nodig omdat de

agenten proces-verbaal

moeten kunnen opmaken.

Deze opleiding, die een jaar duurt, is nog steeds niet van start gegaan.

DosMundos ook naarNederland

M,!lLLEMSTAD - Dos een v-.n-v- «Pent 1 april Vli StlginS in Nederland. Wi ®.activiteiten van het l,n

CUren en werken op

v*n h 'en het begeleiden

&n v^t,aanvraag van werkerolijfsvergunningen.

TM in Nederlandse gevangenissen afgewezen Inderson heeft gemengde gevoelens over meditatie

WILLEMSTAD — Criminoloog Stanley Inderson zegt 'heel, heel, heel sceptisch' te staan tegenover het project om gevan

genen en gevangenispersoneel aan transcendente meditatie (TM) te laten doen. Desondanks volgt hijhetproject metbelangstelling. "Ik weet als criminoloog dat de traditionele methodes vrijwel niets hebben opgeleverd. Dus laten we het maar proberen". Dat het geheel bijna tweeëneenhalve ton kost, vindt hij geen probleem. "Wat kost

hetniet als we niets doen? Ik heb de gouden oplossing ook niet".

Aan de andere kant

erkent hij ruiterlijk dat hij zelf een cursus TM heeft

gedaan en nog steeds op de resultaten wacht. "Maar daar staan weer' een paar honderdduizend mensen tegenover die wel resultaat

hebben*.

"Ik vind het allemaal een

beetje pretentieus", zegt

Inderson. "Ook over het uitgangspunt, dat de oorzaak van crimineel gedrag ligt in de afwezigheid van een uni

fxed field, heb ik mijn twijfels. Maar aan de andere

kant moet ik zeggen dat het materiaal datmen aandraagt wel imponerend is".

Zijn vraag blijft echter hoe

lang het duurt tot er op Curacao geen gevangenis meer nodig is. En hoe het komt dat men ondanks de experimenten in Californië daar nog steeds gevange

nissen nodig heeft. "Maar dat mag de pret niet

drukken. Ik geef het project het voordeel van de twijfel. In de gevangenis is ledigheid troef. Het is al goed dat er een cursus komt voor de

motivatie".

De bewaarders die al

begonnen zijn met de cursus denken dat het zeker zal kunnen helpen om hen van de stress af tebrengen. Door het chronische tekort aan

bewaking en door het hoge ziekteverzuim, is bewaken

een zwaar beroep geworden.

Een vrouwelijke gevan

gene van Koraal Speent verklaart vroeger, voor haar detentie, een TM-cursus te

hebben gevolgd. "Zonder meditatie zou ik het die vier jaar niet hebben kunnen vol

houden', is haar stellige over

tuiging. Een cursus voor alle gevangenen lijkt haar dan ook wel wat.

In Nederland is Justitie

meteenzelfdeprojectvoorstel benaderd. Rob Suvaal van het Gevangeniswezen Nederland zegt dat men in Amerika is gaan kijken maar dat het geheel onvoldoende aansprak voorinvoering in Nederlandse gevangenissen. "We vonden hetwat propagandistisch, ook in de voorlichting. Het klonk, mede door de

getuigenissen van mensen

die een totaal ander mens waren geworden, wat toverachtig in de oren*.

De Nederlanders vonden

de TM ook wat sekte-achtig, 'overal wel goed voor.

Suvaal erkent echter dat er in de VS kennelijk goede

resultaten mee zijn geboekt.

Minister Romer is erg blij

dathet project door degevangenisdirectie zo goed is opgepakt. Met een dergelijk plan moet je op Curacao toch wel lefhebben, denkt ze.

Van de drie directieleden

Miedema, Fortin en Candelaria, is alleen de laatste fel tegen.

Reeds gestart UNA-onderzoek ontbeert goedkeuring Meditatie in Koraal Specht moet criminaliteit tegengaan

WILLEMSTAD — Transcendente meditatie (TM) doorgevangenenengevangenispersoneelmoet decriminaliteit op Curacao 'binnen korte tijd' doen dalen. Een project, ingediend door de Curacaose StichtingterBevordering van het Onderwijs in de Wetenschap derCreatieve Intelligentie (WCI), is door minister van Justitie

SuzieRomer goedgekeurd en onlangs van start

gegaan. Op de UNA verricht devoorzitter van de stichting, Carl Camelia, wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van het project. Het project gaat 237.500

gulden kosten. Twee ton gaat naar de stichting, die daarvoor een jaar lang vijf docenten levert. Die geven na de basiscursus van vier dagen a drie kwartier wekelijks een training van anderhalf uur aan de diverse groepen.

Verder zou de UNA a

raison van 30.000gulden een part-time medewerkster

moeten leveren, die samen met Camelia het onderzoek doet. De 7.500 gulden zijn bestemd voor de publikat'"«.

Harold Hollander en

Herman George (resp. secretaris van het College van Curatoren en president

curator van de UNA), verklaarden niet te weten dat Camelia tevens voorzitter

van de stichting WCI is. Zij zijn van het project op de hoogte, maar wachten nog opnadere documentatie, alvorens zij hun flat geven. Hetzelfde geldt voor de rector magnificus, Elmer Joubert. "Als hij al begonnen is, doet hij dat voor eigen risico. Het College van Curatoren vond het voorstel niet voldoende onderbouwd. Overtien dagen is de volgende vergadering en we nemen aan dat we dan meer informatie hebben en kunnen beslissen".

Camelia vindt het geen

probleem dat hij zowel voorzitter van de stichting WCI is als leider van het onderzoek naar deeffecten van het project. Hij meent dat TM een wetenschappelijke basis heeft en op grond daarvan kan hij hetonderzoek leiden.

Camelia'srelatie metminis

terRomer heeft geen invloed gehad op degoedkeuringvoor het TM-project. Die relatie is pas eind 1993 ontstaan, zo verklaart Camelia, toen de minister en hij al bijna een jaarbezig waren met devoorbereiding van het gevangenisproject.

Voorlopig is de stichting

begonnen met cursussen aan groepen bewakers. Zij

wordenmet zn dertigen tegelijk opgeroepen en volgens projectleider Camelia

tekenen er telkens zon 22 bewakers in. Daarvan

worden er vijf willekeurig geselecteerd; zij mogen niet meedoen aan de TM-cursus en dienen als controlegroep voor het onderzoek.

Het ligt in de bedoeling

om binnenkort met de cursussen voor de gevangenen te beginnen. Ook voor hen is deelname aan de TM niet verplicht. In het projectvoorstel staat echter dat het wel verplicht is. Camelia is

daarvan niet op de hoogte. Hij verontschuldigt zich met de mededeling dat de hele appendix met richtlijnen (onderdeel van het voorstel) niet geldt voor Curasao. De stichting heeft het geheel overgenomen van eenzelfde project in een Californische gevangenis. "Het voorstel bevat dus het 'ideale ver

haal. Wij hebben het aan de Curagaose situatie aange

past", zegt Camelia.

Het woord 'compulsory'

("betekent dat echt 'ver

plicht'?") in de zin: 'Deelname aan het rehabilitatieprogramma is verplicht' kan hij niet anders interpreteren dan dat elke gevangene die besloten heeft dccl te nemen, dan ook elke keer bij de

trainingen aanwezig moet

zijn en mcc moet doen.

TM zou volgens het inge

diende voorstel van de stich

tingWCI de stress verdrijven en het evenwicht in de mens herstellen. Elke fout, van

een kleine vergissing tot een misdadige handeling, zou

namelijk te herleiden zijn tot spanning, stress en een

zwakke geest. Tweekeer per dag mediteren kan de geest vrijwaren van stress en de mens in een zogenoemde

staat van 'zuiver bewustzijn' brengen. Na verloop van tijd zal de mediterende niet

langer fouten maken.

Een en ander wordt door

de stichting gestaafd met wetenschappelijk onderzoek. Daaruit zou blijken dat TM de intelligentie doet toe

nemen, het aantal ziektes doetafnemen, hetprocesvan ouderworden omkeert,

minder zieken in zieken

huizen doet belanden, dragen alcoholmisbruik tegen

gaat, de gezondheid verbetert, recidivisme en criminaliteit terugdringt en zelfs

invloed op de wereldvrede heeft.

Het projectvoorstel gaat

uit van experimenten in

gevangenissen in Bengalen en de Verenigde Staten. In Californië zou 56,4 procent van de TM-deelnemers twee jaarna invrijheidstelling nog steeds op vrije voeten zijn. Van de niet mediterende exgevangenen was dat45,4 procent. 8,2 procent TM-ers zat na twee jaar weer in het gevang, tegenover 16,6 procent van de niet deelnemers aan de TM-cursussen.

Op Curagao krijgen de

bewakers bij aanvang van de TM en na drie maanden een vragenlijst in te vullen. Op basis van de verkregen antwoorden kan gekeken worden of de stress inderdaad is afgenomen.

Bij degevangenen wil Cam

elia uitgebreider onderzoek doen, zodat ook het effect op het recidivisme kan worden bekeken. Hij denkt daarvoor vijfjaar nodig te hebben. Of hij die krijgt, zal mede

afhangen van de evaluatie

die na een jaar mediteren wordt gedaan.

De Harvard universiteit

heeft Camelia in elk geval alvast uitgenodigd voor een presentatie later dit jaar.

WILLEMSTAD — Mor

genavond houdt deStichting E Lora een fundraising

buffet en dinershow in de Universiteit van de NederlandseAntillen. DeStichting isopgericht met het doel het contact met de Antillianen in Nederland te vergemakkelijken door

middel van een audiovisueel 'tijdschrift. De bedoeling is dat er een serie programma's wordt gemaakt over actuele gebeurtenissen op de

Antillen en Aruba, dat zal worden overgeseind naar

Nederland middels de satelliet Intelsat VI. Het pro

gramma krijgt de titel 'De band met thuis' mee.

Statenleden leggen eedafbij gouverneur

Voor meer lokaal nieuws; zie pagina 9

Reduced Recidivism

THROUGH TRANSCENDENTAL MEDITATION

One Year Two Years Three Years Four Years Five Years

Time Since Release from Prison

■ WILLEMSTAD— Van de

22 nieuwe Statenleden die vanaf vandaag het Antilliaanse parlement vormen,

zijn er gisteren 21 beëdigd doorgouverneurJaimeSaleh. De Statenleden zworen

daarbij dat zij geen giften of beloftes hebben aangenomen ofgedaan om hun zetel in de Staten te verwerven en zullen ook geen giften of beloftes aannemen dan wel doen tijdens hun werk alsparlementariër. Daarna werd de eed van trouw afgenomen,

waarin trouw werd beloofd aan deKoningin, hetKoninkrijksstatuut, de Antilliaanse Staatsregeling en overige

wetten. Het laatste deel van de beëdiging behelst het doen van de belofte om het algemeen belang van het Land te laten prevaleren boven het partijbelang. Foto: degouverneur, 21 Statenleden (Don Martina is uitlandig) en de griffier.

3 AMIGOE

VANAF 28 MAART TOT EN MET 9 APRIL A.S.

30% - 40% - 50%

KORTING

25 (Gala), 26 &27 MAART r' * ___\

INTERNATIONAL TRADE CENTERDE __^it_\

Een gezellige Indonesische ÊÊfW§\\El

markt met van alles te koop, B W m_*Êm

te eten en te zien! W * IfrJ.

PROGRAMMA ZONDAG 27 MAART 1994^||■

12:30 Optreden van "Wieteke van Dort" ÏÖ|ll«

(speciale kinderprogramma) HA* Jll 14:00 Optreden Torn Hagenaar & Friends"T lS |

15:00 Optreden "Sandra Reemer" Hill 16:00 Optreden "The Blue Diamonds" I ill

17:30 Optreden "Torn Hagenaar & Friends" f jjlßl 18:30 Optreden "Wieteke van Dort" §m

19:30 Optreden "Sandra Reemer" Ll lÉjßa

20:30 Optreden "The Blue Diamonds" kil^^pß

23:00 Sluitingvan de Pasar Malam

Sosiedat Baranka

Dura

Keukenplein 8 * Tel: 656633

Op een slof

en een oudevoetbalschoen....

WK'94

Daar wil jijtoch óók bij zijn?!

Arrangementen vanafAng. 1075,= CPP, ITC-Building 11-23,636343

_ATERDAG 26 MAART 1994

BASKETBAL/NEW YORK Basketbalvedette Shaquille O'Neal mag bij het WK in Torontoin augustus deel uitmaken van het nieuwe'dreamteam'. De Amerikaanse bond bereikte overeenstemming

met Pepsicola, de privés

ponsor van "Shag Attack".

Claudius Phillips

ORANJESTAD —Zanger,

musicus, componist en arrangeur Claudius Phillips reikt op zondag 27 maart een cheque uit aan Casa Cuna. Deze cheque is een deel uit de opbrengst van zijn dubbel CD "Ifen Years Of Glory. Hiermee voldoet de zanger aan zijn belofte de opbrengst te delen met de minderbedeelden. De uitreiking geschiedt in de Bonaire Club in San Nicolas tijdens een happy hour van muziekband OREO van 18

uur tot middernacht.

ZATERDAG 26 MAART 1994 AMIGOE 4

TE KOOP GEVRAAGD

DAMESFIETS NEDERLANDSE

MERK

L TEL.: 38657 J

WW

V. >

Rococo plaza

Antiek en vlooienmarkt

festival

zondag 27 maart 1994

van 8.00 a.m. tot 3.00 p.m.

Tanki Leendert 158 G Reserveer Uw stand

tel.: 34478

K " *%_«_»Satatan 418 gr. All. 4,67 Brandsplrrtus 1 It. fl. Afl. 2,30

P^L* ;!^ï'-iÉlï'ft»«:a|»iinon 213 gr Afl. 2,42 Scratch Guard Batti&kitch. cl. 16oz. Afl. 2,99

S_rttofttn#a)(tr. 6oz. Afl. 1,57 CascadeDishwasher powder 65 oz. pk Afl. 6,25 ▲ RondaGrïltdïößaeoz. Afl.0,95 Staflo Starch 32 oz. Afl. 1,99

r^s*C!

~,,,^-.(i_i» OywlÉW. Afl.4,99 Shurflne GlassCleaner 22oz. Afl. 2,96 j_^^\. SaWtótt^Bwybz. Afl. 1,82 Bathroom tissues white/8 rl. /pk. Afl. 4,20

WÉp Po«t_i^totßal|sl4oz. Afl. 5,59 A4PFacial Tissues 175sh. Afl. 1,95 ■ pK /*\. ;Mu«rtß«^le»Oii|ie filling 14oz. Afl. 3,63 White Cloud ToiletTissues 4rl / pk. Af1.3,99

,J% %^U»»lk«_»'llMr»iice64oz. Af1.3,99 Charcoalßrickets 10lbs. pk.glo-mor Af1.6,95.6,95

f.- Jr^ ■?**_ Afl. 0,50 Downy Softener 20oz. bot. Afl.4,95

'%>. Ga^FaJKyl%i«ybs4oz. Afl. 1,60 BountyTowel» white/designer single rl. Afl. 2,50 '/ "V\. laa_^AppfeJuloillt.pk. Afl. 2,42 f \u lli<-tteïttnge#iceilt.pk. Afl. 2,42 aa_

aaBMSarjjrjjS|

f Com Oft_të£^4 ears. Afl. 3,24 Mf>_JllbaMp»gM] j[Ml jf /\xwihe Tafelpn .75 It. fl. Afl. 1,85 _U_UKUKASBISfIIKSUI

. i f f

Cooking oil6oz. Af1.2,99 Re _Lbl. Whiskey 2 lt. bt Afl. 79,50

Uga^N^een All. 1,95 Red Lbl. Whiskey .75 It. bt. All 33.75 £ jT gWM^lam 1 lbs. can Afl. 5,09 La Villa Wines .75 It. any flavor Afl. 7,70 ___£~,.. _f ,____________■ Afl4

30 Polar beer 24cans Afl. 34,00 A ]^^_________________\ M__^__^^^^ ■ "■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ «■

McCain CutGreen Beans 12oz. Af1.2,09

McCain Peas & Carrots 12 At 1.1,69 ■ ■ ■ ■ ■ --*-*-■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

McCain Mix Vegetables 12o_ Af1.1,69 Lean Ground Bee(

HfeCain Sweet Peas 120Z. Afl.1,75 Reg.steak AfUBB S^k.6?'*?_}*■ __t2 Stewmeat(stoba) Af1.3,88 Wfcoto Chicken 1200 gr. Af1.3,90 X , ~..' SJWS

3" _i% H^karbonade __% __.V Boeko-ffcHAlwrtloSgr. Af1.1,50 Hp> Chickw߻nkal2(W.pk. Af1.1,25

¥*** „MM „,M «■ «■ ■ ■ ■ «■ ■ ■ ■ «■a '__ A 4 aaaW Florida Oranges 5 lbs. pk. Afl. 4,95 A_m _m Red Apples 3 lbs. pk. Afl. 3,75

_' -a^. ____ Cauliflowerp/hd Afl. 3,50

t

#;

Turkey Braast Afl. 1,55 Dutch Potatoes 10lbs.pk. Afl. 4,99

k k #"" J Saksjashe Leverworst Afl. 0,75 Rad|sh6 oz.bag Afl. 0,70

* __^ ~ 3Ho*»^SeAchterhani Afl. 1,75 Yoplait Yoghurt allflavors Afl. 1,40

f j|b j GebradenGehakt Afl. 1,00 Je|lo Pudding 6cup Afl. 5,50 y^ Prices are effective from the 25

th of March until / the 2nd ofApril 1994 or while supply lasts !

■ -. yj_-.. ■ -.. .y.vs.: ...;.■ ■ ..- ■ -::" ,lvww'* ">■ :■ :■ :":":■ .:■ :■ .■ -■ .-.■ .- v.-.v.v.w. ■ ■ ■

.-,"

SETAR introduceert cellulair

Ter verbreiding van de verbindings- /i^ mogelijkheden met uw omgeving f iff

.ataaaaaaaH aaßk^_ _____________ m*±___ x

(-_m_m—Jt_^L __rL Audiovox Minivox Lite MVX-750 PhjsAfl. 1.769,

Gewicht van ongeveer 6oz.

»f""% y^BeideSETAR modellen _^^^ fJ^ / komen met een standaard Jj ■ f/ 'y batterij, een "extended m W

£*life" batterij, "leather case" I W

en batterij charger. Met '___% ■ het Novatel model ontPpHK

vangt u tevens een auto f-%____Br iJ&s/ charger. IËJÈÊÊ KSWKi Novatel __ wM Avante 7000 Prijs Afl. 1.199,-.

/(_rr%^ Gewicht van ongeveer 10oz.

zgfSfi SETAR kan u helpen met het verkrijgen van een

xJ3s*r 'en'n9 via de bank.

Jpk COASTAL ARUBA

M^m? is now accepting applications for a

Coastal ACCOUNTING SUPERVISOR

The Energy People Applicants must meet the following requirements: * Accounting degreefrom an accredited university ' Certified public accountant; chartered accountant or equivalent profes

sional certification

* Minimum 2 years experience in an accounting firm * Supervisory experience * Aruban citizen * Fluent in English.

COASTAL OFFERS: * Attractive salaries * Excellent benefits * Good working atmosphere. Please send your applications to:

COASTAL ARUBA P.0.8. 2150 San Nicolas.

Alt.: Employee Relations

40% - 40% - 40% - 40% - 40% - 40% - 40% I

IEDEREEN KIEST VOOR SUZUKI I

__ *____. . / a _ / ■

mm jÊÊm l.1*-^*?^ __ H

W| _Z»!______ _^^« __l__H____r _i '"v-3^k Éi| __0> __[ mW^^^^ mm ____ _■ H

W? I BC cooe price minimum we will cleintwill saldo to I %_T____%# BmB DOWNPAYMEN PAY PAY BE FIN. I

1994 „_ II

1 -WIFT-GL 5Dr. 1000cc Hachback SF310GLEZ Fis. 24800.00 6200.00 2480.00 3720.00 18600.00 ■

WITH: lOOOcc Eng.: 5 Spd. M/Trans. I

Aircon; AM Radio. 48x Fis. 522.25 Per Month ■

2 "S Wl FT" GL 4Dr. 1300CC Sedan SN413GLZ Fis. 26950.00 6750.00 2700.00 4050.00 20200.00 I

WITH: 1300cc Eng.: 5 Spd. M/Trans. I

I

Aircon

;

AM Radio. 48 x Fis. 566.92 Per Month I

"""""" '

-| 994

3 "SWI FT" GS 3Dr. 1300CC Hachback SN413GLZ Fis. 26500.00 6650.00 2660.00 3990.00 19850.00

WITH: 1300cc Eng. : 5 Spd. M/Trans.

Aircon ; AM/FM Radio CASS. Side Stipes 48 x Fis. 557.15 Per Month .

Speciale Gratis 40%

Paasaanbieding Aanbetalingsbedrag

■ _i. *4t\r\A SUZUKI geldig tot eind maart 1994 _^^*__

CARIB MOTORS N.V.

rd,12-0ranies,ad I

Aruba's autohandelaar met de grootstekeuzej

: \:

In verband met uitbreiding van de werkzaamheden zoeken wij ter versterking van onze vestiging op Aruba op korte

|^^ißl^^i^^ Leidinggevend Assistent - Accountants (m/v)

Un^^^rnm^^g-mmEm WÜ verwachten van hen:

iL».^**»»^^—^ - NIVRA-opleiding, minimaal gevorderd tot het vak AdminiS^^^^»»«^^^ stratieve Organisatie;

B_^M*!iBiM___«iiiM - een positieve instelling en eigen initiatief; - leidinggevende kwaliteiten; - goede contactuele eigenschappen; - minimaal vier jaarrelevante ervaring in decontrolepraktijk.

Gevorderd Assistent - Accountants (m/v)

i^^^^^^^^^^H Wij verwachten van hen:

ËSraïll - Minimaal MBA of vergelijkbare opleiding, bij voorkeur

studerend voor RA of AA; Hf - een positieve instelling en eigen initiatief; 88l S^^^^^S ~ 9°ede contactuele eigenschappen;

I^^^^^S-KS^^S ~ minimaal drie jaar ervaring in de controlepraktijk.

IMoret

Ernst & Young is |

een samenwerkingsverI \Afii hi<-H<_n

band van accountants, I VW,J u,euen'

belastingadviseurs en j - een interessante en gevarieerde werkkring;

ÏÏSTK"SÏÏ.ÏÏÏÏÏ I - njime carrièremogelijkheden; van het internationale 1 - goede studiefaciliteiten;

irsr&^uin

ng9SVerband 1 - een uitstekende honorering.

De accountantsdiensten I Kandidaten worden verzocht hun schriftelijke sollicitaties srmPenSnf ehnVn1 voorzien van Curriculum Vitae te richten aan:

trolevan jaarrekeningen. 1

Daarnaast verrichten 1 *„.— .o-v/ a

f onze accountants uiteen1 Moret Ernst & Young Accountants

f lopendeadvieswerkzaamI _

heden op financieel1 T.a.v. Dhr. R.H. Bottelier RA

I economisch terrein. Tot i Postbus 197

| de cliënten van Moret 1 Oranjestad, Aruba.

1 Ernst & Young Accoun1

tants behoren zowel

j kleine, middelgrote als

| grote ondernemers in 1

alle branches. Ook de f m,.. -m m-m-— -m-jSïSrs 1 s!lMoretErnst& Young

_§_____^m Accountants

ARUBA

AGENDA

Kantooruren amigoe J"6" van 08.30-12.00/14.30-17.30 uur; za'erdag gesloten.

JELEFOON 24333. -??r spoedgevallen na kantoorti)d: 21639, '"'6 en 24508. Pageboy 127-0379.

TELEFAX: 22368. .

815.445 Banco di Caribe.

fOUTIE '°0 (centrale) en 11141 (informatie).

?,l

6A*MCENTRA_E

AKERTJES verschijnen op dinsdag

08 nn'da9 en kunnen iedere dag tussen

gevUO-12.00/14.00-17.00 uur wordenopge

V(Jes' die op maandag en donderdag dg/ '000 uur binnen zijn, kunnen de dag I °P(dus dinsdagenvrijdag) verschijnen.

ij^pHTREGELING DOKTOREN x m „„rda-+wndagvan 09.00-10.00/17.00IJJOOuur) l Lfen|, estad. Madiki, Tanki Flip, Noord, Tanki I % "el, Paradera en Sta. Cruz: dokter J.

(tel 7 via Dr Horace- Oduber Hospitaal

Pos' _

30°' °'

via Alarmcentrum (115).

'dokt qui,°'

Savane'a en San Nicolas:

D- Bislip via Centro Medico San s (tel.: 48833) of via Alarmcentrum

JJTICA-S llNwienst) fcendeU:

iTei -T3*3' Havenstraat 30 (Oranjestad). 3 J4908

IC" debrug: i%;_, oolas' B- v/d Veen Zeppenveldtaat«n. Tel.: 45712.

'*k5

R BRANDGEVALLEN, onge

lA|a.m

n

°'

een ol ander ongeluk gelieve j mcentrale (tel.: 115) op te bellen.

i'fötolR° MEDICO CARABOBO 'De r! andstraat 7, tel.: 21777) , «acht heeft dr. Lili G. Beke-Martinez, ; -?4696.

küii&ELE KRUIS ARUBA 'ft', 'NGENBUREAU

'DaoItn9straat22-tel-: 24444>

117.QQlks geopend van 07.30-12.00/13.50-1?55

4. utjr; maandag te Paradera (tel.:

Mic|>

van 08.00-11.00 uur; dinsdag: San l|, Q '

as (45906)/Noord (23425) van 08.00

-'"^ n»UUr' woensdag: Santa Cruz 28288) i69nna,'00"11 00 uur; donderdag: Dakota IWS Oranjestad (23168), Savaneta

lu0r *D) en Brazil (48301) van 08.00-11.00 i VANGER? STICHTING CIZKA geeft feie ma,'e en brengt vin contact met leden

Piq ï*an 9erschapsbegeleiding. verloskun

nulp en kraamzorg bieden.Bel 37687.

SJ,|ORMATIECENTRUM KONINGIN i^HELMINA FONDS (voor de kan| j^strijding op Aruba) I C

"Lmeotics anonymous hel

*'« 38989 (24 uur per dag). vJs-hotline" , a9en? Bel dan 23040/27352

07.30-12.00/13.00-16.30 uur.

Ï&pride" °Psn v lbeecks,raat 25-,el" 32999> cB.oo.ic

n maandag tot en met vrijdag van

D'even, Oo uur voor inlichtingen omtrent "a alcohol/drugsmisbruik. Ïh

DAC'ONRESPETAMI

"linde!!!9,te96n seksuele misbruik van

SnEstv INTERNATIONAL

°*1029, tel.: 27808/48124.

?feARTSEN'"'' °0r snnfen en TJM-Wools. 'e'- 21720. 'eLi^gWeagevallen buiten kantooruren CfeLUB ARUBA ARIBA S***^,b,Wllhelminastraatl6) 'Oor ota_ond om 19-30 uur speelavond.

ave/informatie tel.: 24953.

iï^'RAKOCHl'"' Setl <>ol Prl te Savaneta, achter kleuterHer,'l é Paso> i ■ °°-18?n

n maandag t/m zaterdag van

00 uur v

UUf en opzondag van 11.00-oor kinderen van 1-13 jaar.

Aa^!T?L,SCHEKERK

van de diensten: 3 en zaterdag om 19.00 uur.

Jan.Acion diabetico aru

V°°rinio?mlP,ein z/n-Oranjestad) ,orrnatie: tel. 21215.

ÜBA

'

?Q°o Nn«: 7'00 Movie:Sound o'Music; '

Vhr? Nos; 21 00 °NN News; 21.20 "

___ 21 45 Movie: Bat 21; 23.30 l loni9ht; 24.00 Sluiting.

i^a; la^n2;00 Cart0°ns; 13.00 Ripiti y y the r Reli9'ous Program: Together . o°StuSoPel; 1420 Movie: Ja*s 3;

'5 n° Dnm Sporl; 17-20Dragraces; 18.20 niL2OOOSal"dpaUnyTur;

u'3s J,.- News; 21.20 Health Week; V i7|,ca|; 22.00 Showtime; 23.00

00 SluitVn

VieW; 23-40 Sports Tonight;

ï°nes. Cartoons; 16.00 Flint'^dywrvvin 'nspector Gadget; 16.45 °°d Pecker; 17.09Loodsen; 17.37

Science _ Society; 16.03 Sesame Street; 19.03 A New Country; 19.30 Caribscope; 20.00 Telenoticias; 20.30 The Jeffersons; 21.00 CNN International Hour; 21.45 Religious Program: Your Call to Service; 22.03 Showbiz Today; 22.23 CNN World Report; 23.26 Sports Tonight; 24.00 Sluiting.

ZONDAG DIVERSEN SPORT BASEBALL (ABBA) AA-klasse 14.15 uur Heineken vs Video- San Nicolas Sportspark. (Aruba Center Little League) 10.00 uur aanvang nieuwe competitie Rocketsveld (Santa Cruz).

VOETBAL: 15.00 uur Arubaanse" U-17

selectie vs Vesta (Cur); 17.00 uur Aru

baanse U-20 selectie vs Curacaose U-20 selectie- Wilhelminastadion.

MAANDAG DIVERSEN BIJBELMUSEUM: geopend op elke werkdag van 10.00-12.00 uur en zondag van 11.00-12.00 uur in de protestantse kerk.

MUSEOHISTORIKO ARUBANO: openingstijden maandag t/mvrijdag van 09.00-12.00/ 16.00-19.00 uur; zaterdag van 09.00-12.00 uur.

BUREAU LEVENS-, GEZINS- EN HUWELIJKSMOEILIJKHEDEN (Layex Building, Wilhelminastraat 19): iedere werkdag van 07.30-12.00/13.00-16.30 uur (ook mogelijk afspraak te maken via tel.: 23145 Of

25111).

BEGELEIDINGSCENTRUM GEESTELIJK GEHANDICAPTEN 'MAN NA OBRA3 elke maandag en donderdag van 09.00-12.30 uur gelegenheid om produkten tekopen in het oudegebouw van Bibito Pin,t/o protestantse kerk, Piedra Plat.

KERKDIENSTEN (Heilige Misviering) 08.45 uur Oranjestad; 19.00 uur Paradera en Santa Cruz. (biechten en penitentie) 18.00 uur Oranjestad, Paradera en Santa Cruz; 19.00 uur Noord, Brasil en Savaneta; 19.15 uur Dakota (schaduwspel 0.1.v. Dora Koolman-Croes).

KERKDIENSTEN PALMZONDAG BRASIL: 09.00en 19.00 uur. DAKOTA: 08.00en 18.00 uur. NOORD: 07.30 en 18.00 uur. ORANJESTAD: 06.30, 08.00, 10.00 en

19.00uur. PARADERA: 10.00 en 17.30 uur. POS CHIQUITO: 08.00 uur. SAN NICOLAS: 08.30 en 18.30 uur. SANTA CRUZ: 06.30. 09.00 en 18.30uur SAVANETA: 10.00 en 17.30uur. TANKILEENDERT: 09.00uur.

PROTESTANTSE KERKDIENSTEN ORANJESTAD: 10.00 uur doop en belijdenis. Ds A. van den Doel; 11.30 uur

paaseoncert van Arubaans gemengd koor m.m.v. Orkesta HarmonikoArubano. SEROE COLORADO: 08.30 uur ds A. van den Doel. SAN NICOLAS: 09.00 uur ds.G.J. Dekker. PIEDRA PLAT: 17.30uur ds.G.J. Dekker.

Drie weken afkoeling Rechter blust brandweerstaking

ORANJESTAD — Gis

termiddag om vier uur maakte de overheidsvakbond SEPA aan

betrokkeninstanties, waaronder deluchtvaartmaatschappijen bekend, dat

twee uur later de brandweer op de luchthaven het werk neer zou leggen. SEPA had meer dan

genoeg van het wachten om met de regering tot overeenstemming te

komen over reeds lang durende onderhande

lingen. Om zes uur ging dan ook alles plat. Enige uren later bepaalde de

rechter in een door de overheid aangespannen kort geding, dat het werk direct hervat diende te wordenen een drieweken durende afkoelingsperiode in acht wordt

genomen. Partijen ver

klaarden zich hiertoe

bereid en gisteravond elf uur werd het werk

hervat. SEPA secratris Gregorio Wolff maakte tijdens een in de haast bijeen

geroepen persconferentie bekend,dat reeds vanaf 1990 onderhandelingen worden

gevoerd over de positie van het brandweerpersoneel. In 1992 werd in de Commissie Georganiseerd OverlegAmbtenaren (GOA) een positieve beslissing genomen. Na goedkeuring door de regering

kwam de Directie Personeel en Organisatie (DPO) met bezwaren aangezien een en ander grote gevolgen zou

hebben. Ondermeer zou een persoon met LTS of MAVO opleiding in schaal drie

komen. Nieuwe onderhandelingen begonnen waarbij de regering niet aceoord ging dat de brandweerlieden tot schaal zeven konden

opklimmen, hetmiddenkader tot schaal tien en het hoger kader tot schaal dertien. Maandag 21 maart diende SEPA bij de regering haar laatste voorstel in. Tijdens de besprekingen van gister

middag verzocht ac regering SEPAmet bewijzen te komen om haar nieuwe voorstel te staven, hetgeen geschiedde. Hierop reageerde minister Rudy Croes dathij zijn standpunt niet kan veranderen omdat hij dit met de Ministerraad moetbespreken. Aangezien tot op heden geen overeenstemming werd

bereikt, vanwege de traagheid alsmede unilaterale

behandeling van deze aangelegenheid, besloten deSEPAleden tot actie over te gaan. Vooral het DPO kreeg de

schuld dat geen rekening

werd gehouden met de SEPA wensen. Behalve het nieuwe rangenstelsel wordt er ook

strijd gevoerd over hoe de nieuwe functiewaardering gaat worden. Na het uitbreken van de

staking, waardoor de luchthaven werd gesloten, spande de regering met haar advocaat mr. A. Bikker een kort geding aan tegen de SEPA. Hierin zette mr. Bikker de gang van zaken uiteen voornamelijk welke weg bewandeld moet worden om de

problemen op te lossen. Hij verklaarde dat de regering bereid is met SEPA weeraan tafel te gaan zitten om te trachten overeenstemmingte bereiken over de nieuwe

inschaling van het brandweerpersoneel.

SEPA had reeds eerder

gesteld bereid te zijn om

weer te gaan onderhandelen mits respect voor eikaars

standpunt wordt getoond.

Hierop besloot de rechter de brandweerlieden te ver

zoeken hetwerk te hervatten en te trachten in dekomende drieweken overeenstemming te bereiken. Beide partijen verklaarden zich hiertoe

bereid en het werk werd hervat.

Basket happening op Aruba jrs banen

ORANJESTAD—De bas

ketbal wedstrijden gisteravond op de Aruba jrs banen werden een hele happening. Een groot publiek, waaronder zelfs spelers die vrije ingang hebben, betaalden een entree-kaartje om een

kans te maken op de

worpen voor de diverse prijzen.

De eerste wedstrijd

Kadetten jongens eindigdena dereglementaire speeltijd in een gelijkspel, waarna in de verlenging MasterCargoRooster met slechts 1 punt verschil

won. Hiernabehaalden de meisjes van Dynamalt Lions eenmakkelijke overwinning, terwijl in de laatste wedstrijd de twee ploegen vanAruba jrseen felle strijd leverden, met

een overwinning voor Marathon Electronics. De worpen van het publiek rondom de 'keyhole' werden gemist en er was ook geen winnaar van de 1000 florin Duracell prijs. De werpers uit het publiek moesten zich tevreden stellen met een

troostprijs van Duracell. De eerste wedstrijd tussen Master Cargo Rooster

(YMCA Dakota) en Radio

1270 (CPB) eindigde na de eerste helft in een 24 - 14 voordeel voor Master Cargo. In de tweede helft haalde Radio 1270 zijn achterstand in en dereglementaire speeltijd eindigde in een gelijkspel 30 - 30. In deverlenging trokken beide teams gelijk op en het werd uiteindelijk een overwinningvan 38 - 37 voor Master Cargo Rooster. Beste scorer voor Master

Cargo Rooster werd Carlo Vito met 9 punten en voor Radio 1270 Eugene Lake en Glenn Duinkerk met 11

punten elk. Bij de Junioren meisjes won Dynamalt Lions (Aruba jrs) met 30 - 8 van de nog vrij jonge ploeg Video One

(Estrella), nadat ze na de eerste helft al 24 - 3 voorstonden. In de tweede helft scoordenbeide ploegen amper enige punten; de eerste 10 minuten verstreken zonder dat er door één van de ploegen gescoordwerd. Beste scorers werden Rishinella

Richardson (Dynamalt Lions) 11 punten en Nathalie

Delany (Video One) 5

punten. De laatste wedstrijd van de avond bij de Junioren jon

gens werd een felle strijd

tussen de twee ploegen van Aruba jrs.MarathonElectronics en Tropicana Warriors. Vooral in de tweede helft

zorgden beide teams voor spannende momenten aangemoedigd door het publiek.

Marathon benutte meer zijn kansen en werd winnaarmet een eindstand van 41 - 34, terwijl Tropicana Warrios na de eerste helft met 22 - 17 voorstond. In de laatste 11 minuten van het spel

stonden de ploegen 27 gelijk en trokken ze gelijk op. Pas in de allerlaatste minuten nam Marathon de voor

sprong, die hen naar de overwinning leidde. Beste sco

rers werden Carmichael Richardson (Marathon) met 17 punten enFrank Benita (Tropicana) met 18 punten.

Vanavond worden de wedstrijden op de banen van Caribe voortgezet met om 19 uurKadetten meisjes Dowco (Estrella) en Radio Shack ( Aruba jrs), om 20 uur Kadetten jongens Shell Wayaca (Estrella) en Pizza Hut

(Aruba jrs) en om 21 uur Junioren jongens Lee Tai

Take Away (Noord) en Gerry Refr. Center (CPB San

Nicolas).

Burt Wolf vol lof over Aruba

ORANJESTAD — De

bekende presentator van kookprogamma's op de

Amerikaanse televisie, Burt Wolf, die de afgelopen weken voor opnames voor zijn tv

serie in Aruba verbleef, liet voor Aruba Tourism Authority (ATA) een brief achter waarin hij Aruba een verbazingwekkend eiland noemt.

Burt Wolf schrijft dat hij de afgelopen dertig jaarover de hele wereld gereisd heeft en verslag heeft uitgebracht overvoedsel geschiedenis en cultuur. Hierdoor heeft hij vele gemeenschappen leren kennen op een manier die dikwijls niet mogelijk is voor degemiddelde toeristof handelsreiziger. Nergens heeft Burt Wolf mensen ontmoet met echte warmte, charme en vriendelijkheid als op

Aruba. In een wereld waar eerlijkheid, integriteit, vertrouwen en hulpvaardigheid in bliksemtempo aan hetverdwijnen zijn, behoudt Aruba niet alleen deze waarden

maar schijnt ook het vermogen te nebben om ze van de ene od de volgende gene

ratie over te dragen. Gedurende de 3 weken dat hij op Aruba zijn televisieverslagen heeft gefilmd, heeft Burt Wolf twee half-uur shows geproduceerd die te zien zullen zijn op 300

publieke tv-stations in de

Verenigde Staten en

Canada, en twee half-uur

shows voor zijn tv-pro

gramma 'The Travel

Channel' die uitgezonden zal worden in de Verenigde

Staten, lerland, Engeland, Scandinavië en de Benelux.

Voortsheeft hij twaalfrap

portages op de band opge

nomen voor CNN. Wolffschrijft dat hij dit alles niet had kunnen doen zonder de hulp van Lou Hammond & Associates in New York die een uiteenzetting gafoverAruba en op het eiland zelf van Myrna Jansen en Adri de

Palm van ATA en van de

restaurants en andere plaatsen waar hij gefilmd heeft. Burt Wolfschrijft tot slot dat hij Aruba opnieuw zal bezoeken om tv-opnames te

maken omdat er nog veel leuke verhalen over het

eiland te vertellen valt en ook omdat Aruba een per

fekte bestemming isvoor een heerlijkevakantie.

Condoleance-telegram

ORANJESTAD — Glen

bert Croes, voorzitter van de politieke partij OLA zond gisteren een condoleance

telegram aan de Mexicaanse president Jaime Salinas de Gortari in verband met de moord op de presidents kandidaatLuis Donaldo Colosio. De vermoorde Colosio

behoort tot dezelfde partij als president de Gortari.

Croes stelt in het telegram, dat de tragische dood van Colosio niet alleen een verlies is zijn familie en zijn partij maar ook voor Mexico, dat in Colosio een grote verdediger van de democratie en de menselijke waarden verloor.

Aanhouding in moord op Juan Paesch

ORANJESTAD — Met de

aanhouding van de groep jongens, die vorige week de overval pleegde op het TwinkleBonesrestaurant te Noord, blijkt niet

alleen de overval op het Essoville station maar mogelijk ook de moordzaak Juan Paesch tot een oplossing te kunnen

komen. I(

Op 7 april 1993 werd door een jongendie ter hoogte van Watapana Gezaag een vlieger aan het oplaten was in een onbewoonde woning het stoffelijk overschot

gevonden van de bejaarde Juan Paesch. Hij bleek vermoord, waarna een onderzoek op gang kwam, waarbij vele personen verhoord

werden, echter zonder resultaat. Nublijkt datvermoedelijk enige jongens die bij de restaurant-overval betrokken zijn, meer van deze zaak afweten. Een verdachte J., die destijds als getuige in deze moordzaak werd

gehoord, werd gisteren op Saba gearresteerdenvia Sint Maarten naar Aruba

gebracht.

Vrijspraak in drugszaak

ORANJESTAD — De uit

New York afkomstige

vrouw E.G. (37) die voor een vriend op Curacao de vuile was had meege

nomen, waarin zich 2.7 kilo cocaïne bevond,

hoordevrijdagmorgenvrjjspraak. Volgens de

rechter wist de vrouw niet datdecocaïnein het pakje zat. Twee weken geleden eiste het Openbare Ministerie in deze zaak drie jaargevangenisstraf. J.F. (21) tegen wie de officier twee weken geleden eveneens drie jaar gevangenisstraf eiste omdat hij voor een Colombiaanse vriend drugs in bewaring had genomen, werd veroordeeld tot twaalf maanden gevangenis straf, waarvan zes voorwaardelijk. Hem werd alleen bezit van drugs ten laste gelegd.

Acties op komst SIMAR wacht op algeheel plan

ORANJESTAD—De vak

bond van onderwijs

krachten SIMAR is niet van plan zonder meer gevolg te geven aan de uitnodiging van Minister van Welzijnszaken

Fredys Refunjol om aanstaande dinsdagmiddag

drie uur de onderhandelingen over het wetsvoorstel ten aanzien van een Lumpsumregeling te hervatten. Indien niet vóór maandagmiddag 17 uur

het reeds bij Nederland ingediende algehele plan bij SIMAR is ontvangen zal tot verscherpte acties worden overgegaan.

Naar aanleiding van de

uitnodiging van de bewindsmanwijst SIMARvoorzitter J.A. Mata erop, dat SIMAR, evenals de andere vak

bonden, de regering erop

heeft gewezen niet van plan te zijn om slecht regeren zonder meermet een 'afvloeiingsregeling' te belonen,

zonder dat een algeheel plan van herstructureringvan het gehele overheidsapparaat wordt overlegd. Volgens de regering bestaat er een dergelijk plan, doch dit werd tot op heden niet aan SIMAR overhandigd. Het werd wél aan Nederland overhandigd, waarbij de regering vergat

dat zon plan ook door de andere groeperingen op

Aruba moet worden goedgekeurd. De regering wil

echter niet aan het verzoek van de SIMAR tegemoet

komen en laat blijken dat zij, het kost wat het wil, naar eigen wensen dit plan wil doorzetten.

SIMARvoorspelt dat de regering met dergelijke handelswijze hard het hoofd zal

stoten. Aangekondigd wordt dat wanneer de regering de SIMAR niet met respect behandelt, namelijk als

gelijke partner en op basis van gelijke deelname, deregering hiervoor de konsekwenties zal moeten aanvaarden. Indien deSIMARvóór maandagmiddag 17 uur geen antwoord van de regering heeft ontvangen, dan zullen de

leden de acties, die destijds bevroren werdentoen deregering voor de druk van vakbonden week, metkracht hervat worden. In een fax aan minister Refunjol werd dit standpunt kenbaar gemaakt in reactie op zijn uitnodiging voor dinsdagmiddag.

ORANJESTAD — Pre

mier Nelson Oduber heeft gisteren de week van 24-30 april geproclameerd tot Secretaressenweek. Hij deed dit door het ondertekenen van een proclamatie in het bijzijn van de bestuursleden

van Aruba Secretaries Association, Miriam Croes, Carla Paris, Norma Bennett en de Secretaresse van het Jaar Esther Thiel.

ledereen is altijd Happy

met

Bestel bij Uw kruidenier

Victoria Bottling

Company J

ORANJESTAD — Deze

week is tussen AHATA en de nationale ordonnateur van hetEuropees Ontwikkelingsfonds, drs. Humphrey van

Trikt, een contract afgesloten over de AHATA-contributie

van 80.000,- ECU voor de financiering van de ATEX

1994. De ATEX (Aruba

Travel Exposition & Conference) wordt ieder jaar op Aruba gehouden en gefinancierd door AHATA, de Arubaanse regering en hetEuropees Ontwikkelingsfonds. Op de foto tekenen dr. Rory

Arends namens AHATA en ordonnateur van Trikt, respectievelijk derde en tweede van rechts, het contract in het bijzijn van minister van Toerisme, ing. Eddie

Briesen, en devertegenwoordiger van de Europese Commissie, R.Vesque.

Kwaliteit >

Color

B.rjQ* 9eh-ele dag geopendvan ~Coi,,i'r

I.non st<>Ptot 6.00 uur.

-p?* o'Call "'a

aya Linda

deiMar

ORANJESTAD — De

Palm Tours is evenals andere toeristische bedrijven op Aruba een contract aangegaan met het golfbaan/

tennisbaan Iwoningproject 'Tierra delSol'van SunDevelopment, te Arashi. Door dit contract worden de genodigden van De Palm Tours in de gelegenheid gesteld om tijdens hun verblijfopAruba

gebruik te maken van de

golfbaan en anderefaciliteiten van Tierra del Sol. Op de foto, tijdens de ondertekening van het contract,Lisette Malmberg, vice-president sales & marketing van De Palm

Tours; Luigi Fedele, vicepresident operations van Sun Development; Harold Malmoerg, president en CEO van De Palm Tours.

*ATERDAG 26 MAART 1994 AMIGOE 5

Schijnexecutie VN-chauffeurs door Serviërs

SARAJEVO - De tie*

Deense chauffeursvanïf VN-konvooi f woensdag in het noord*» van Bosnië is leeggepl^"' derd, zijn het slachto^ geweest van een schiP xecutie doorServischeW niërs. ,

( Een woordvoerder van ° VN-organisatievoor devlu^, telingen, UNHCR, zei dat* met een vrachtwagen $' vervoerd naar het ServiSp, Kroatische front bij Mag» "Zij werden in een rij tege een muur gezet en beleef^ verschrikkeli j *| momenten." De chauffe^ moesten hun zakken leg*

en hun bezittingen aan* Serviërs afgeven. * vreesden het ergste. D* bleefhet echterniet bij- H"

t overvallers gaven

opdracht met een witte *'a' een pad te volgen door cc mijnenveld in hetnieman^ land tussen Servisch en B° nisch gebied. Pas na &' kilometer bereikten de De*1 1 eenKroatische militaire P°s. waarna zij werden overef bracht naar een post van VN-vredesmacht UNproWr'

y

Turkije mag soldaten voor Bosnie leveren

NEW YORK - TurkÜJ mag militairen lever* voor de VN-vredesmacP in Bosnië-Herzegowi»B' . Secretaris-generaal Boutf Boutros-Ghali van de *?£ enigde Naties heeft daaroi sdag officieel toestemmin| voor gegeven. Turkije pa

duizend militairen aanë boden voor de VN-vre

macht UNprofor. lurkije *» tot nu toe uitgesloten van

m

VN-operatie op de Balkan,' verband met deeeuwenlafl^ bezetting van het gebiedoo" hetOttomaanserijk. DeB^ nische Serviërs beschou^* de moslims in hun land A* altijd als "Turken". De & sluiting van de Turken een gevoelig punt gewof^j sinds Rusland, traditie^! een bondgenoot van de Se viërs, een prominente rol gaan spelen in Bosnië.

WatShlnßton. IC iwiovolieCcntrum Curasao TMivereity v^ V'WAJHINOTOH BC' >

INNOVATIECENTRUM CURASAO

presents the Course

"RE-ENGINEERING:

REINVENTING YOUR ORGANIZATION"

Description : An intensive three day course offered through the George Washington

University, the leading quality training organization in the U.S.

Objective - Reduce organizational waste and improve productivity. - Learn how to produce more with less. - Develop an action plan for reducing waste and improving processes to

meet or exceed customer requirements. - Coordinate a group effort to revitalize your organization.

Instructors Robert Reid and Donald Ekvall

Meant for Those responsible for managing, planning, or implementing design, engineering, process planning, production, quality, and marketing of goods and services. Teams who must learn to generate and implement new, value-enhancing ideas. There is no pre-requisite for this course.

Details The cost includes a text (Re-inventing Government, by Osborne and Gaebler, or Reengineering the Corporation, by Hammer and Champy), a notebook anda Certificate of Completion to each person attending at least 80% of the class sessions.

Date April 13,14 and 15th, 1994, full time, from 8:00 to 12:00 h., 13:00 to 17:00 h.

Place / Time : La Belle Alliance, Avila Beach Hotel / Registration: Wednesday 08:00 h.

For enrollment and additional information, please call Innovatiecentrum Curacao at Tel.nr. 371360 or Fax.no.371491.

iÏËiJ"J" U J\J\}}

wm~mmm<-.-"

-.-- "

.-.■ .■ltTT^^^^^,-.-3, ,- ■ .-,■ .■ .',-.■ .■3-.-.V..-.-. m~*mmmT.- *.*.*.'.*.'.*.'..■ .\-s.\-.-.-r^m~~~m':

-.-.'.'.'.-.*.-.■-:*Trr^".. .^'■ '■ "

3 3:«i^^aa^laa«ia^a^^aW- .

a^^pj^^^.;.;.;.;.;.;.;.;.;.

_u__ _Jj_Lijij^l

fOp 28 maart 1994worden de afrekeningsnotas voor waterverbruik over II

de periode JANUARII993 t/m DECEMBER 1993 rondgebracht in de

StaRosoweg JantjeWever Labadera S.B.N.Doprmanweg Kaya Urdal RooiCatootje

Trompetbloemweg Apollostraat van Engelenweg Boy Ecuryweg Cas Coraweg George Maduroweg 11 DrJac Effisweg Gladiolenweg Rozenweg Mahaai Dianastraat Kolonchi H SeruMangusa Bloempot Winkektr. Gaito S

111 Klein Kwartier Toni Kunchi Kaya Yay Romer Kaya Oy Sproclc Barbouquet Penelopeweg LasAlmas Daphneweg Didoweg m Jan Boos Kwartje St. Thomas I Libië Weto Rhederslust Beurs West Gr.St. Joris OudeWater

Het betreft hier de waterverbruikers van wie het rekeningnummer met 13 begint. Als u bij deze groep behoort, en u heeft op 30 maart uw afrekening niet ontvangen, wordt u verzocht kontakt met ons op te nemen. Het * telefoonnummer hiervoor is 632444. Degenen die hun afrekening ontvangen hebben en evenimr \ tueel in aanmerking komen voor een restitutie f| kodela::i\ worden aangeraden eerst dat zelfde nummer ll^tap^gr'ia'

te bellen voor een afspraak. "SJSsSw M Het uitbetalen van eventuele restitutie liT w"Biy| i zal uitsluitend aan de kassa aan de mr A | Pater Eeuwenswog plaatsvinden. r

Volgende week zondag is het Pasen en _t^-?>^/v-^\

datbetekent voor de één vroeg _

op, om eieren te gaanzoeken, of fW^~"~*—*~^Tm^ om met de kinderen weer eens ~~m __$ov>__\

op pad te gaan. En voor de ander, om méÊsS^^lr^^^i

eens een keertje wat langer in bed te blijven __W^^^^^k__^k%%W

Waar u ook de voorkeur aan geeft, het n__}o—^_ ps>^

Plaza Hotel houdt ook deze _\\ ' Pasen weer met iedereen [

Paasbrunch voor r^^S vroege vogels ,*e#*i*_imo^*~ Al vanaf tien uurbegint de eerste Paasbrunch in het Penthouse. U wordtfeestelijk ontvangen met een glas sprankelende champagne, terwijl schitterend opgemaakte schotels met warme- en koude r 7vlees- en visgerechten op onze wakkere gasten wachten. Ook heeft u een keuze uit

\ diverse soorten fruit en brood, waaronder natuurlijk ons exclusieve

j^i __. Paasbrood. Uitgebreide salades, veel eieren, Franse kazen, ijs, gebak en rpO Oj koffie ofthee completeren het geheel. En dat voor slechts Nafl. 45,- per aBBÉ-^persoon. Lazy Late Brunch voor langslapers Om twee uur 's middags zijn alle tafels weer gedekt voor onze gasten, die er de voorkeur aan geven met Pasen wat later te brunchen. Voor hen geldt natuurlijk dezelfde overvloedige brunch als voor de vroege vogels.

Gezien de belangstelling die wij voorgaande jarenvoor onze Paasbrunches mochten hebben, verzoeken wij u vriendelijk om op tijd tereserveren. Dat kan echter uitsluitend aan de informatiebalie van ons hotel tegen betaling van Nafl. 45,

-per persoon.

Wij hopen u op eertse Paasdag als onze gast te mogenbegroeten en wensen u alvasteen bijzonder vrolijk Paasfeest toe.

PLA Z Ay HOT E L l^jb^

RESTAURANT & CASINO ~~~^^^j^

Gevraagd voor spoedige indiensttreding

* Verkoopster(s)/Kassièré(s) * Administratieve Kracht * Salesman/Salesgirl

* Eigen vervoer noodzakelijk * Leeftijd min. 30 jaar * Enige jarenervaring * Representatief

Persoonlijke sollicitaties: Dinsdag 29 maart van 9.00 -11.30 a.m. Nutrishon 2100 NV Guyabaweg 2 Tel. 617217

i

OPENBARE VERKOOP

Op dinsdag 26 april 1994 des voormiddags om 10 uur zal ten kantore aan de Polarisweg 31-33 ten overstaan van één van de notarissen of diens plaatsvervanger van het kantoor Palm & Senior in het openbaar worden verkocht krachtens rechterlijk bevel: een perceel grond gelegen in het tweede district van Curacao, bekend als gedeelte kavel F-4 van het verkavelingsplan "SEMIKOK", ter grootte van 985m2, nader omschreven in meetbrief nummer 518 van 1 december 1983, met het daarop

gebouwde.

De veilingsvoorwaarden liggen ter inzage ter Griffie van het Gerecht in Eerste Aanleg, zittingsplaats Curacao vanaf heden en op voormeld notariskantoor vanaf

8 dagen vóór de veiling en houden onder meer in dat iedere bieder gehouden is terstond een bankgarantie of andere vorm van zekerheid te stellen tot nakoming van zijn bod en de bijkomende kosten.

NOTARISKANTOOR PALM & SENIOR Polarisweg 31 - 33 Tel.: 613199-613655 NEW FOR OUR CUSTOMERS

A Clear Cut Advantage

In the morning on your way... Flight time justbecomes relaxing, back home same day!

A new product in the Netherlands Antilles.

-J-lUAa special business day trips to St. Maarten starting April the 4th. VBT \

More information? Call your travel agent or ALM, Tel. 613033. \ ’?*-■ ** _^

m;*;s^^^ airlines Mfc--^^

MACHINE

Uw sportschoenen winkel

NIKE, ADIDAS, REEBOK, LA GEAR & CONVERSE

Meer dan 150 modellen Speciaal

voor de Paas vakantie

SANDALEN REEF en NIKE

tegen verlaagde prijsen

Sportschoenen vanaf fI. 35,

Voordelige prijzen en goede service

Schottegatweg(0)171 «371571

AMIGOE ZATERDAG 26 MAART 1994 6

Marathonpartijen bij tafeltennisen

BIRMINGHAM - Op de openingsdag van het Euro

d \rkampioenschap tafeltennis in Birminghamheeft

vrouwenploeg in de ochtenduren met

'■ * van Frankrijk verloren. Ruzie bleef echter achterege. "Zonder Vriesekoop en Hooman mogen we

in,een maar hopen, dat we niet degraderen", sprak

Theo Rieken.

leiri!i n colleSa Li -Ji Shu

de mannenploeg gis

»iH?n *n een marathon

c!ltlng met 4-3 langs Tsje?.le

De Chinees dwong met

in o p^oeg twee jaar geleden

a J,Stuttgart een vijfde plaats "

Nederland promoveerde

ï/ardoor naar het hoogste Uropese n jveau yoor yis at nog niet genoeg. "Rond J 1 mannenteam is alles

e^stlg', mompelde hij met _!l Vette knipoog naar het 1U keel biJ de vrouwen. Misschien is het wel te fustig.»

-h öe Nederlandse Tafel

y6]}nis Bond leverde, door ,riesekoop en Hooman uit ? Ploeg te weren, bewust de '"veren medaille van Stuttj£rt m. Li vreest dat ook hij «i moeten inleveren, ais er jjef snel iets gebeurt. "Paul Uit n moet z0 snel niogep de kans krijgen profesco°nwel verder te gaan. De nijJ?binatie sport-werk lukt et bij hem, het vreet teveel n^

rgie. Toch hebben we hem

In

gs*rie>vier jaarhard nodig,

onv !e *^d kunnen we een

Bb__Ber voor hem klaar" jfomen. Maar als er aan verg Sltuatie niet snel iets

ftianÜ ' hoeven we nie

den V00

1" de top op te lei

W-^ ziJ'n we geen toP

da*-'

ben Profin Nederland,

faao-HSoTOch niet te veel gev" Li w China ziJn er 3000.' lal biJna vijfjaar in

cültui maar hU heeft de

Werktrschok nog niet ver

°Pentldan was vrijdag in de chi ningswedstrijdtegen Tsjehet >£e ZWakke schakel in 28-iar- erlandse team. De jarige voormalige Roe

PeSe zeventiende op de Europe* rangliJ st, speelde twefi tegen Javurek. Het Korb el

e n „0Ptreden, tegen

veri0 Kl^>, werd eveneens

Jïiins[en > maar bood ten

ho0p n°g een sprankje

de^ny Heister sleepte in een w de partiJ> na drie en *en_l -uur striJd> het win

öe h Vl6rde punt binnenT«nknSiV

e man was echter

bleef «rV?^n' die ongeslagen WJn '"

Ult is een mooie over

Voni, &' Pann y en ik zijn in *a.n or, i op dat Paul zich

hebhp" kan oPtrekken. Wij Woe» geen tOPPer in onze

?6Pló^aar_als iedereen in Wd_

ggoed sPeelt, kan elk Trill ,ons verliezen." ke^kos zus Gerdie Keen lens t* gemengde gevoe

QPtreHi!rUg op haar eerste SS* Vnjdag' De nieuwe

*«SeSUl_e Van oranJe vercleVon^ bl?nusPunten tegen NSallgeCbineesWang, HenT Zls van Europa en UitkorÜ00r,dig voor Frankrijk * e *ol*end. Van Coubat had Neu!Sefte ze 00k zelf,

Nedg/)Wl"nen waardoor een i andse overwinning

8eWeil?g m°gelijk zou zijn

iofe „e hebben als team ver?'e L Sprak Emilv Noor, Öe s^cc enkelspelen won.

<*-voSf

1S nu goed

> hoewel V6floSe

kre,lding moeilijk is Pen,bekendeKeen. "Nor

maal gesproken richt je je gewoon helemaal op zon EK, maar door al die negatieve toestanden was dat dit keer heel moeilijk." De twee benadrukten dat ze lieverop volle oorlogssterkte naar Bir

mingham waren gekomen.

Delia Santa wint Catalaanse Week

BARCELONA - De Ita

liaan Stefano della Santa heeft gisteren de Catalaanse Week op zijn naam geschreven. Zijn eerste plaats inhetalgemeenklassem*nt kwam in de korte ochtendetappe (59km) en de afsluitende tijdrit (12,5 km) niet in gevaar. In het eindklassem*nt had della Santa een voorsprong van anderhalve minuut op de Zwitser Laurent Dufaux.

De Italiaan Adriano Baffi won 's ochtends het eerste gedeelte van de vijfde

etappe. Hij tekende daarmee voor zijn twaalfde seizoenszege. Gert-Jan Theunisse en Steven Rooks eindigden respectievelijk als zevende en achtste.

De klimtijdrit werd een prooi voor deSpanjaardJesus Montoya, die klassem*ntsleider della Santa vijftien tellen voorbleef. Erik Breukink eindigde in de chronorit als negende op 49 seconden van de winnaar.

Ilie Nastase misdraagt zich

JOHANNESBURG- Die

Nastase leert het nooit. De controversiële oud

tennisser werd vandaag in de Davis Cup-wedstrijd Zuid-Afrika - Roemenië naar de tribunes ver

wezen.

Apotheose Champions Trophy

Goud voor Jorritsma, brons voor Oltmans

LAHORE - Hans Jor

ritsma heeft een droomstart in Pakistan. Hij coachte het hockey-elftal in zes weken naar winst in de strijd om de Champions Trophy, de eerste naKarachi 1980.Pakistan versloegvrijdag, dePakistaanse zondag, Duitsland indefinale na strafballen. Het duel eindigde in 2-2, de seriestrafballen in 7-6. Na de zege veranderde

Lahore in een carnavalsstad. De ploeg moest onder politieescorte naar het hotel. Het ritje, dat normaal een kwartiertje duurt, nam bijna twee uur in beslag. Op alle kruis

punten stond een levende

muur mensen die de bus

tegenhield. De spelers

werden uitzinnigtoegejuicht. In het National Hockey Stadium, dat met 60.000 man propvol was, luidden donderbussen het nationale feest in.

Jorritsma, die donderdag

zijn contract bij de Pakistaanse hockeybond verlengde tot en met het WK eind november in Sydney, pakte zijn eerste goud in de Champions Trophy. Met Oranje werd hij drie keer tweede. Roelant Oltmans, zijn opvolger, prolongeerde in Lahore het brons van Kuala

Lumpur 1993.De strijd tegen Australië eindigde na zeventig minuten onbeslist (2-2) waarna strafballen debeslissingbrachten: 9-8.

"Knap", bromde Oltmans,

"dat de ploeg na drie slechte dagen nog tot deze prestatie in staat was. Het tekende de veerkracht." De coach uit

Oegstgeest had een beroerde week achter de rug in

Punjab. Zijn elftal bleek nog geen schim van wat hij in gedachten had. "We schoten tekort op alle linies", blikte hij terug. "We hebben nog veel huiswerk voor het WK."

"Deze derde plaats mag

onze slechte verrichtingen niet versluieren", oordeelde Brinkman. "Er bestaat in het elftal te weinig even

wicht. Ik ga niet op de stoel van de coach zitten, maar voor het elftal is het belangrijk, dat Bovelander opschuift naar hetmiddenveld. Voor de positie van libero is Drenth weerbeschikbaar."

Brinkman vond het brons in Lahore een troostprijs.

"Sinds hetWK 1990 wonnen wij geen groot toernooi meer. Dat is geenkwestie van geluk of pech, maar iets structureels. Daaraan moeten we

iets doen voor het WK.

Anders worden we in Sydney weer afhankelijk van een

paar lullige momenten. Als spelers moeten we harder worden tegenover elkaar. We dienen elkaarvaker dewaarheid te zeggen. Recht voor zijn raap. Met een softe aanpak worden we geen

wereldkampioen."

Oltmans kondigde in

bedekte termen verande

ringen aan. "We moeten de selectie doorlichten.Er waren in Lahore teveel spelers uit vorm. Dat mag ons in

Sydney niet overkomen." Bovendien wil hij de mars

route naar het WK nog een paar keer uitvoerig onder het vergrootglas leggen. "De verschillen in de' top zijn

gering, het gaat om details. Dat bewees dit toernooi andermaal. Het gaat om de hele voorbereiding naar Sydney, de totale planning."

De strafcorner vormde de

achilleshiel in Lahore. De

ploeg schoot er negen raak uit 38 pogingen. "Dat is erg weinig", gaf Oltmans toe.

"Maar er was hier niet één ploeg die hetveel beter deed. De corner is veel minder

doorslaggevend dan vroeger. Daarom moeten we ons in de voorbereiding niet blind staren op de corner. Het

benutten van veldkansen is minstens zo belangrijk."

Die mogelijkheden

schiepen de Pakistaanse hockeyers b'j de vleet. Scoren deden ze minder, maar de nieuwe ploeg van Jorritsma won vier van de zes wed

strijden en speelden de andere twee, beide tegen Duitsland, gelijk. In de finale

hadden de Pakistani onder de ogen van president

Farooq Leghari andermaal de beste kansen, maar de efficiënt spelende Duitsers doorstonden de furie zonder met de ogen te knipperen.

In de reeks strafballen

scoorden beide ploegen vier keer in de serie van vijf. In de sudden-death schoot

Blunck de achtste strafbal voor Duitsland over het doel van Mansoor. De toeschouwers huilden van vreugde. De ploeg liep ereronde na ereronde. Het was tien jaar jeleden dat de Pakistaanse ïockeyers een grote prijs

vormen. Dat was het Olympisch goud in Los Angeles. De spelers verdienden met hun overwinning 11.000

gulden de man,ongeveervier jaarsalarissen. Hans Jor

ritsmakreeg eenknuffel, een hand en een pluim.

En wie weet een ingang.

Het National Hockey Stadium in Lahore heeft de ingangen vernoemd naar beroemde spelers uit het verleden, zoals Manzoorjr., Hassan Sardar en Khalid Mahmood. Volgend jaar komt er misschien een Jorritsma

Hans-ingang. Voor het vak boven de kleedkamer waar hij een vaste plaats had tijdens deze Champions Trophy. Een klein vak met twaalf gele kuipjes per rij. Achter het westelijke doel, richting Amsterdam.

Jos Verstappen niet tevreden over debuut

SAO PAULO - De euforie is een beetje getemperd.

Het optimisme staat echter nog loodrecht overeind. Ook bij Jos Verstappen zelf. Desondanks was de Limburger vrijdag na zijn echte debuut in het Formule 1-circus niet echt tevreden. De 22-jarige kasteleinszoon uit Montfort had meer verwacht van zijn eerste optreden alsFormule 1-coureur.

Overstuur,gebrekaan erva

ring en het voor hem onbekende circuit van Interlagos, waar zondag de Grand Prix van Brazilië de strijd om de wereldtitel opent, waren volgens Verstappen de oorzaak, dat hij slechts een elfde tijd van 1.18,787 kon laten registreren. In een veld van 27 coureurs niet slecht voor een beginneling.

Het racetalent spiegelde

zich niet aan de beste tijd (1.16,386) die Ayrton Senna had laten noteren, evenmin woog hij zijn trainingsresultaat af tegen dat van zijn ploeggenoot bij Benetton

Ford, Michael Schumacher (1.16,575).

Wel constateerde hij enigs

zins teleurgesteld dat het verschil met McLaren-cou

reur Mika Hakkinen, als vijfde geklasseerd, slechts iets meer dan zeventiende sec

onde bedroeg. "Dat verschil is een schijntje, maar de

auto liet niet toe het te overbruggen. Overstuur is vreselijk hinderlijk. Je rijdt niet stabiel over de weg. In de bochten doet de achterkant niet wat ik wil. Schumacher had crook last van, maar minder dan ik", zei Ver

stappen. "De vijfde plaats is haalbaar. Ikben er zelfs van overtuigd dat indien de

bolide honderd procent in orde is ik anderhalve

seconde sneller kan."

Na een aarzelende start in

deochtenduren,waarbij Verstappen een uitstapje in het gras maakte, kwam hij in de kwalificatieritten beter op

gang. Hij reed de toegestane twaalf rondjes in twee

helften. De eerste tien

minuten zes en de laatste

tien de andere helft. De beste tijd jakkerde hij in de eerste sessie af.

"Mijn belangrijkste taak

was vandaag het circuitleren kennen", zei Verstappen.

"Het was fonkelnieuw voor me. Ik heb deze week weliswaar op de mountainbike de racebaan verkend, maar dat is toch anders dan in een Formule 1-auto. Ikben teleurgesteld, maar anderzijds

nebben Senna en Schumacher ooktijd nodig gehad om te komen waar ze nu staan. Ik ben ook maar een mens, kan ook maar een ding tegelijk leren. Ik mag eigenlijk niet klagen, want zo slecht was het ook weer niet. Ik ga er een nachtje rustig over slapen. En zaterdag zien we wel weer."

De start vrijdagmorgen

van Verstappen in de

hoogste afdeling van deautosport verliep hortend en stotend. Hij raakte door een te lage bandenspanning van de baan. Via het grasveld landde hij weer veilig op het asfalt. Na deeerste ritjes zag deLimburger zijn naam achter de 25e positie staan. Met een tijd van 1.31,479, ruim veertien tellen langzamer

dan deBraziliaan Senna.

"Alle begin is moeilijk,

zullen we maar zeggen",

meende Verstappen. "Die

schuiver was te wijten aan een verkeerde bandenspanning. Ikreed ergrustig, maar in die bocht ligt een bult en dat wist ik niet. Ik hoop dat de technische staf het oversturen van de wagen kan

verhelpen. Als datlukt, verwacht ik vandaag in de training mijn tijd te verbeteren en enkele plaatsen te

kunnen stijgen. Tevreden ben ik echter pas als ik binnen een seconde van Sennarijd."

Oranje Europees bridge-kampioen

BARCELONA De

gemengde Nederlandse bridgeploeg, bestaande uit de paren Marijke Van derPas-KeesTammensen Bep Vriend-Anton Maas, is gisteren in Barcelona Europees kampioen

geworden. In de finale

won het Oranje-kwartet overtuigend van Dene

marken.

Tot halverwege bleven

de Scandinavische bridgers aardig bij, daarna

werdhet team-Norris weggevaagd: 51-2. De eindstand na 20 spelen was 78-24 in het voordeel van Nederland. Hetbrons ging naar Frankrijk.

Roda JC verslaat aangeslagen PSV

KERKRADE - Roda JC heeft PSV vrijdagavond

achterhaald als nummer drie van de eredivisie. De subtopper uit Kerkrade versloeg de kampioen uit vervlogen tijden op eigen veld met overtuiging, 4-0. Voor PSV breken zware tijden aan.

Met zeven spelers die na

dit seizoen moeten ver

trekken, vochten deEindhovenaren op Kaalheide

vrijwel dehele wedstrijd voor een verloren zaak. Roda, op eigen veld (door NAC) pas één keerverslagen, was agressiever, gemotiveerder en

vooral beter. Hooguit in het openingskwartier deed de

ploeg van De Mos redelijk mee. Daarna heerste Roda.

Het gaat er zo langzamer

hand waarachtig naar uitzien dat kwalificatie voor

Europees voetbal voor PSV een probleem wordt. Roda kwam vrijdag op gelijke hoogte met de Eindhovenaren. De vraag is: Wie volgt. NAC heeft zaterdag aan winst op Willem II genoeg om de Eindhovenaren eveneens te evenaren. Willem 11, FC Twente en Vitesse staan in debuurt.

PSV zal voluit moeten

gaan om zich in deTop-vijf te handhaven. De vraag is of de in feite al afgedankte

selectie dat in het restant van het seizoen kan

opbrengen. Cynisch werd op de tribune in Kerkrade al gezegd, dat de meeste

PSV'ers niet alleen moeten stoppen, maar dat sommigen al gestopt lijken te zijn. Met name de manier waarop de gegriefde Koeman en Kieft vrijdag over het veld liepen, sprak boekdelen. Het

tweetal, beiden in het huidige seizoennoginternational

geweest, werd na rust ook door trainer De Mos gewisseld.

Ingesson en Van Ankeren

kwamen als invallers binnen de lijnen. Het tekende de wanhoop van De Mos. Beide nieuwelingen hebben dit seizoen nog niets gepresteerd. Vrijdagkonden ze PSV in al bijna verloren positie ook

niet meer redden. Voor rust zaten de Eindhovenaren nog enigszins in dewedstrijd, na de rust werden ze overlopen, in deslotfase soms zelfs weggespeeld.

PSV, zonder de gebles

seerde regisseur Wouters,

incasseerde de vijfde nederlaag gelaten.Alles went blijkbaar. Het totaal aan verliespunten staat alweer op

twintig. Roda JC daaren

tegen is na een mindere

periode kort na de winterstop aan een goede serie

bezig. Vieroverwinningen op rij - Groningen, Sparta en Vitesse gingen PSV vooraf -hebben plaatsing voor Europees voetbal weer dichtbij gebracht.

PSV kreeg gisteren

slechts in de openingsfase enkele kansjes. Die waren niet besteed aan Kieft en

Ellerman. In de 22e minuut gafVan derLuer het seintot een offensief voor Roda. De middenvelder schooteen vrije bal prachtig in, maarraakte de lat in plaats van het net. Twee minuten later was het wel raak. Van derLuer nam een hoekschop, PSVer Van Tiggelen kopte door, waarschijnlijk uitvergissing, Trost kopte bij de tweede paal

raak.

PSV kwam daar nietmeer

overheen. In de tweede helft liep de Brabantse formatie als verdoofd over het veld. Een prachtig balletje van de door PSV begeerde BabangidaoverVanBreukelenbesliste de wedstrijd. Uit de vele kansen die Roda daarna

kreeg, scoorde Huiberts nog twee keer, 4-0. VoorPSV had het echter nog erger kunnen aflopen. SPORT AGENDA SENTRO DEPORTIVOKORSOU Zwembad: open van 09.00-12.00/14.00-17.00 uur;

dinsdag-en donderdagmorgen gesloten.

PISINA BENNIE LEITO (Gouverneur Van Slobbeweg z/n, Rif) open voor publiek-zwemmen (toegang kinderen t/m 14 jaar één gulden en volwassenen twee gulden): vrijdag van 20.00-22.30 uur; zaterdag van 14.00-17.00 uur en zondagvan 12.00-17.00 uur.

SENTRO Dl BARRIO JANWE Dammen: elke donderdag van 15.00-18.00 uur

damles en -training voor de jeugd vanal achttot achttien jaar. Schaakvereniging Janwé: elke zaterdag van 09.00-12.00 uur

schaakles en -training voor de jeugd vanaf zeven tot 23 jaar.

SKOL Dl DAM STRATEGIA elke donderdag van 19.30-23.00 uur in

Sentro di Bario Janwé. elke zaterdag van 09.00-12.00 uur in

IPK-gebouw (naast Martinus mavo, Plasa Brion.

RUST& BURGH (Schaakvereniging Curacao) iedere maandagavond om 20.00 uur gelegenheid tot schaken.

ZATERDAG

BASEBALL (Federashon di Beisból di Kórsow) AA-klasse 19.30 uur Royal Scorpions vs Wild Cats Sentro Deportibo Körsou.

ZONDAG

BASEBALL (Federashon di Beisbol di Kórsow) AA-klasse 10.30uurAmstelBrewers vs Blue Hawks; 14.30 uur Sta. Rosa Indians vs Lagun Stars- Tio Daou Ballpark (Zapateer).

USAO PAULO - De Finse

Formule 1-coureurMikaHakkinen draaitin zijn McLarenPeugeot bolide de zesde tijd tijdens de training op het circuit van Interlagos, waar morgen de Grand Prix van Brazilië wordt verreden. De Nederlander Jos Verstappen bleef hem zeventiende van een seconde achter en zette daarmee deelfde tijd.

Titelkandidaat vergroot voorsprong

van Metz. Lijstaanvoerder

Paris Saint Germain won het duel met 1-0 en heeft nu zeven punten voorsprong op naaste concurrent Olympique Marseille.

UPARIJS -Voor deFranse

competitie speeldeParis Saint Germain thuis tegen Metz. Op de foto passeert verdediger Patrick Colleter van de Parijse topclub David Terrier

?ATERDAG 26 MAART 1994 AMIGOE 7

lèfrimmmWiiSÊM \ ,— . Zondag 27 maart 1994 I SaoPaulo | / Ih^^SwS \ Puntvan \ '

J

7 *START Jtf——.sfj/ BOXES I / tC^i^^\ s^*\ "^

l__k__J

’ ~f^XC'rcurtran/nfe^pos/nS»^s^ LaQO L / 4.325km7km Lago)]

9 ’! I_ËLSOL_^ r__ . T^^-fl

f T__3__lT ■ Hp^L-a—Oa»»il / * l!E_l!!__r^^W JTOoL^ / f

(jBj)l Derecords van Inlerlagos _

Training: \ .■ »

Nigel Mansell (WilliamsVlORenault) _ laatstevilfwinnaars 1.15.703of 205,640 km/u (1992) . 1993A rton (McLaren V 8 Ford) 165,601 km/u

Ronde-record: Riccardo Patrese ' J"?K Mansell (WilliamsVlORenault) 190£09km/u

(WilliamsVlORenault) '

]_\i&^i^n Ji^Smm«SÏL, '

119 490nf 195 874 km/u (19921 '

1990AlainProst (FerranVl2) 189.252km/u 1.19.49U01 195,8/4 KiTVU (1„_) , IM9N|9e| Manse|| (Fefraf| yig) 186034kn|/||

Hakkinen draait zesde tijd

schildersbedrijf //

Gteo?ff@e __*.

Tel: 601766 - 369127

Fax: 369127

Veel politie bij Feyenoord-Ajax

ROTTERDAM - De Rot

terdamse politie zet

morgen bij de voetbal

topper Feyenoord-Ajax driehonderd man in om een openbare orde te handhaven.

Ruim vijftienhonderd Ajaxsupporters komen met de

zogenoemdecombikaartftreinkaart plus toegangsbewijs stadion) naar Rotterdam.

Enkele duizenden fans

komen met eigen vervoer

naar de Kuip. De Rotter

damse politie rekent erop,

dat enkele honderden Ajaxsupporters zonderkaartje op de wedstrijd afkomen.

Binnen het Feyenoordsta

dion is een officier van justitie aanwezig om snelrecht toe te passen op supporters die zich misdragen. Bij eventueleongeregeldheden is, net zoals vorig jaar bij de interland Nederland-Engeland, de Van Gendtkazerne beschikbaar om supporters tijdelijk op te sluiten.

Hoop voor Ajax Litmanen tekent

AMSTERDAM- JariLit

manen heeft gisteren tussentijds zijn contract met Ajax met twee jaar verlengd. Dat loopt nu tot 1

juli 1997.De Finse international, de huidige topscorer in de eredivisie, had nog een verbintenis tot eind volgend seizoen.

Volgens algemeen directeur Arie van Eijden is het openbreken van het contract met Litmanen niet het gevolgvan buitenlandseinteresse, maar van gebruikelijk Ajax

beleid. "Van enige buiten

landse belangstelling is ons nooit iets gebleken. We

hebben eralleen via demedia over gehoord."

Karpov wil niet tegen Short spelen

UTRECHT-Wereldkam

pioen Anatoli Karpov heeft zich afgemeld voor het VSB-schaaktoernooi, dat van 12tot en met 19 mei wordt gehouden. Hij wordt vervangen door

landgenoot Ivantsjoek.

Jan Timman speelt in

Utrecht tegen derussen Kasparov en Ivantsjoek en de Engelsman Short. Dat

gebeurt in een dubbelron

dige vierkamp, waarin de schakerselkaar tweemaal ontmoeten, eenmaal met de

witte stukken, eenmaal met de zwarte.

Karpov wil onder geen

beding tegen Short schaken. Hij is fel tegenstander van de Professional Chess Association, die de Engelsman samen met Kasparov

oprichtte.Karpov, wereldkampioen van deofficiële schaakbond, de FIDE, vroeg de

organisatie Short niet uit te nodigen. Toernooi-directeur Lies Muller weigerde. Short werd vorig jaar co-winnaar in Utrecht. Daarop trok Karpov zijn aanmeldingin.

Zege in Davis Cup nog niet binnen

Nederland moest zwoegen voor 2-0

EINDHOVEN-De Neder

landse tennisploeg heeft detevorenverwachtevoorsprong van 2-0 tegen

België in de openings

ronde van de strijd om de Davis Cupvrijdag inEindhoven niet zonder slag of stoot behaald.

Paul Haarhuis zweefde tegen denietigeFilipDewulf lange tijd op derand van een nederlaag. Pas na drie uur en drie kwartier ploeteren verzil

verde hij voor 'slechts' 3500 toeschouwers het vierde matchpoint: 6-3 6-7 3-6 6-4 6-4. Jan Siemerink deed het in de tweede partij een stuk beter. De Rijnsburger gunde Xavier Daufresne, de

nummer 1 van de zuider

buren, slechts één set: 6-4 6-7 6-4 6-4.

Met het 'werelddubbel'

Haarhuis/Eltingh vandaag in hetverschiet is Nederland zo goed als zeker van de winst. Daarmee beginnen de contouren van een spectaculair treffen tegen de Verenigde Staten(2-0 tegen India) bijna vaste vormen aan te nemen.

Wie gedacht had dat Paul

Haarhuis, ditjaar tot nu toe in grootse vorm, de nummer 150 van de wereld 'Flupke' Dewulf wel even van het gloednieuwe supreme zou spelen, kwam bedrogen uit. Het werd een ware martelgang voor de man, die in Eindhoven is geboren en getogen.

Al in de eerste game kreeg

Haarhuis een waarschuwing, dat het allemaal niet zo

gladjes zou verlopen als de voorspellingen wilden doen voorkomen. Dewulf brak meteen brutaalweg door de service van de Nederlander, was over zijn eerste nervositeit heen en kon verderfrank en vrij spelen. "Ik had toch niets te verliezen", zou de man uit Mol later verklaren.

Nog leek er niets voor

Haarhuis aan de hand toen hij de eerste set met 6-3 in beslag nam. Maar dat

dankte hij allerminst aan sterk spel. De eerste service

kreeg hij maar niet in, veel forehands werden

afzwaaiers en het voetenwerkop de stroeve,gravelkleurige baan liet veel te wensen over. Die niet geringe mankementen braken Haarhuis op in de tweede en derde set.

De Belgische coach

Eduardo Masso prentte

Dewulfbij derustpauzes voortdurend in zijn kalmte te

bewaren en dat had succes. Gesteund door een wel

vloeiend lopende opslag en een volgens Haarhuis 'wapperende' forehand greep de bescheiden Belg zowaar de tweede en derde set: 6-7 3-6. Bij de stand 3-4 in de vierde set begon heter heel somber voor Nederland uit te zien.

Haarhuis werd daarna

geholpen door de Spaanse scheidsrechter Moreno, die zo goed was een duidelijk uit geslagen bal over te laten spelen. Haarhuis kwam op 4-4, brak door naar 5-4 en greep met 6-4 de kans op een vijfde set.

"Je kunt je wel voorge

nomen hebben zon onbe

kende tegenstander eventjes te verslaan", zei Haarhuis, "Maar dat lukt alleen als je goed speelt. En dat deed ik duidelijk niet. Waar het aan lag? Daar ben ik nog niet helemaal uit. In elk geval kreeg ik mijn normale bewegingspatroonbij hetserveren niette pakken. Hetwerd een kwestievan proberen te overleven. In de wedstrijd blijven en hopen dat er nog kansen zouden komen. Bang te verliezen was ik geen moment. Dat zou ik pas geweest zijn als hij de wedstrijd uit had mogen serveren."

Tot twee keer toe smeet

Haarhuis tijdens de partij tegen zijn gewoonte in woedend met zijn racket tegen debaan. "Zoiets gebeurt gewoonvanzelfalsje gefrustreerd raakt. Het is een teken dat de wedstrijd extra beladen is. Dan probeer je jezelf op zon manier weer op te

peppen."

Ook in de vijfde set moest

Haarhuis lang geduld

oefenen. Pas in de zevende game forceerde hij een doorbraak, die op de weer overwegend oranje gekleurdetribunes een enorme vreugdeuitbarsting tot gevolg had (4-3). Dewulf, diepas de derde vijfsetter van zijn loopbaan beleefde en volgens de nieuwe regels niet eens meer tien minuutjes rust mocht nemen, spartelde ondanks zijn vermoeidheid heftig

tegen. Op het vierde matchpoint was zijn tegenstand

echter toch gebroken en kon een opgeluchte coach

Stanley Franker de van een enorme last bevrijde Haarhuis aan deborst drukken.

"Het eerste moment na

afloop was ik natuurlijk ontgoocheld omdat ik het niet heb kunnen afmaken", zei Dewulf. "Maar nu ben ik alleen maar blij dat ik de nummer 21 van dewereld zo goed tegenstand heb kunnen bieden. Tennis is mijn leven, mijn beroep. Dit geeft me moed voor de toekomst. Hier kan ik me een tijdje aan

vastklampen."

Even leek Siemerink, pas

aan zijn tweede single voor de Davis Cup bezig, dezelfde kant op te gaan als Haarhuis. Hij moest in de eerste game op love een break toe

staan. Maar de snelleRiJnS burger herstelde zich uitsta kend en won de eerste set flB 35 minuten met 6-4.

In de tweede set liet M

zich niet ontmoedigen dooj verlies in de tiebreak (3-ï Siemerink, die in januari i", een kwalificatietoerno"1

(Sydney) metDaufresne aft*kende, waardoor Franke hem mede verkoos bove' Eltingh, volhardde in ziJ"

serve en volley-spelletje. Mf succes. Daufresne moest i" de derde en vierde set bei* malen in de negende gal"6 een doorbraak toestaat

waarmee tevens de kans6" van de Belgen op overlevii^ tot een minimum z'J"

gedaald.

Renovatie de Kuip kost 115 miljoen

ROTTERDAM De

gemeenteraad van Rotterdam is akkoord

gegaan met het verlenen van 35 miljoen gulden steun aan de renovatie van de Kuip. Het bedrag is onderverdeeld in een subsidie van 10 miljoen

gulden, een achterge

steldeleningvan 17,5miljoen en een grondtransactie van 7,5 miljoen. De totale kosten van de verbouwing van het stadion van landskampioen Feyenoord zijn begroot op 115 miljoen gulden.

I :

■ ::

Extra plaats voor Concacaf

TUNIS -Azië en de C&

cacaf-zone (Centraal- e; Noord-Amerika, Car»'' bisch gebied) mogen «J 2002 drie landen afva»£ digen naar de eindroDj* van hetWKvoetbal. FjW voorzitter Joao Ha**' langeheeft ditgistere»'J Tunis gezegd. Tbelati"» van een vierde Afrika*1* land is echter niet vo" 2006 te verwachten.

De belofte van Havelais aan de federaties van A# en Concacaf gaat ten k°s i van Europa, dat moment dertien ploegen mag afVaa3 digen. Voor de eindstrijd 1994 in de Verenigde StaWJ verloor Europa al één pl^a aan Afrika. ff.

Onlangs maakte de FIL

plannen bekend voor het" 1998 eenplayoff(uit en thüj*' te laten spelen tussen J. nummer drie van hetAzjat sche kwalificatietoernooi e een Europese vertegenv/°° , diger. Azië krijgt daard^ de kans al in Frankrijk i"1 drie landen aan de start komen.

MLOS ANGELES - Wayne

Gretzky van de Los Angeles Kings heeft recht op een

feestje. Tegen de Vancouver

Canucks scoordehijzijn 802e goal in de National Hockey League en haalde daarmee de legendarische topscorer

Gordie Howe in.

/ — 1

"

" " "

-^1 _ afcoj^ mmmmmmmmmm^

liiöp Dinner Specials

S.B.N, van Staverenweg Ajf f nfm yt ./ gm S.B.N, van Staverenweg

Tel.: 371600 JVIGAcH U. / - HpSIU y Tel.: 371600

|f^gT~Tf^ | | |_,_M|_,_M || Ml aaaMlaaaM ■ ||| | |TuÏa.M._gT^'""A"!*'.'ra--g

"Shrimp Creole" 6 Jumbo shrimp "All You Can Eat Spaghetti" Served "Grilled Rlbeye' 14 ox cut of grilled "Grilled Pork Chop" A nice thick cat of sauteed. tossed with our creole sauce, with garlic bread. rlbeye, served with your choice of potato, g^^ Texas styJe servec| wjth a served with rice and veggies. Naf. 18.50 corn and baked beans. slde of B B q saucCt your of

Naf- 24 50 Naf- 30-50 potato, com, baked beans.

Naf. 24.50

"8.8.Q. Chicken" 1/2 Chicken grilled "Good Friday" -r and brushed with 8.8.Q sauce, served with Texas Style Spicy Grilled Fish ** le BB*a WbS *"*

"Grilled T-Bone" Served with your

your choice of potato, com and baked 12 oz of fillet of fish sauteed. and topped *"*

Tocas ? B<* Muce' choice of potato, corn, baked beans and

hwrK , . served with your choice of potato, com, sweet hot corn hrp^H Deanswith a spicy tex sauce, served with your ,_... . v , _T _ _ r corn Dreaa'

N_f ?a «;n c baked beans and hot sweet com bread. _\_§ _>« __ Naf. 24.50 choice of potato, corn and baked beans. __ _■ _* "__

Naf. 24.50

Mexican Night ... .. _t .__ CLOSED FOR LUNCH «. DINNER! Come ioln the fiesta! A combination of our "Seafood Enchiladas" A mixture of ,c*? *" "

'g*

. ,

PERSONNEL PARTY best Mexican d.shes fresn seafood rolled ln 2 flour

3 SpecW I a an d, shes!

WE'RE GOING TO THE BEACHI fr*e ch'P* and salsa t w|tn sour aeam served /reS,h, l"lan br<*d

Naf. 2.00 amstel X

lrt.T" \ ~? Specials on house wines. _ with beans and rice. ..’.?"" h m ».. Naf. 16.50 Mariachl

■ ■ ■ 523"2^11"11" g*baèL_ Afrut 5 _,__,__a!smK!___________i

"Broiled Lobster" Tail of lobster topped \lllttlT "Broiled Seafood Platter" Fish, fresh

with a white wine sauce and broiled to Np^S*^ ___}___+ *f *m_lnJtAPjf é___fm '^Hfo _*/_*_*__* sca,lops, shrlmPs. broiled In the oven with

perfection, served with melted butter, ______ **'****'

yOSl*f4>L> 04451 fw€XLCiX*t _ garlic sauce, served with your choice of

your choice of potato and veggies. W^\ t__f _f J A "*&___> potato and veggies.

Naf. 42.50 p \ rl/caAt cactfi JLcac fïtu4ic N*f 33 50

ZATERDAG 26 MAART 1994 A.V'OOE 8

Feest voor Wayne Gretzky

Volkskrant meldt:

Gezin Pourier ziet

komende taak als missie

AMSTERDAM/WILLEMSTAD — De nieuwe Antilliaanse premier Miguel "ourier en zijn gezin ervaren dekomende taak als een soort missie. "Het 18 duidelijk dat mijn persoon een belangrijke rol BPeelt, daarom kon ik er n*et meer onderuit. Ik

het eigenlijk na 31

Jaar frontlinie rustiger aan doen. Ik werkte nog "J*aar vijf tot zes uur per dagen verdiende drie tot Vlerton per jaar. Nu ga ik Veertien uur per dag

perken, een heel druk

jevenleiden voor eenrelajjefmager inkomen", zegt Courier in de Volkskrant.

Pourier vertelt dat na het

referendum voor hem de

§r°te omslag kwam. "Ik heb er dagen lang aan moeten jennen, maar ik besefte na ac uitslag dat ik er niet onderuit kon om terug te

ëaan naar de politiek.' Inmid£els is hem duidelijk dat hem een zware taak wacht. *hj onderkent dat zijn persoonlijkheid de grote succes'actor is achtereerst debeweeg en nu de politieke partij AR. De hoop van het merenfteel van deAntilliaanse bevolf}^ë is op Pourier persoon'"JK gericht.

Over zichzelfzegt hij in de v°lkskrant: "Ik ben altijd

en sterk doelge

bezig, dat heb ik van

jtoyn moeders kant. In de ■ laren, dat ik bankdirecteur as, is dat nog versterkt,

"^aar het is een natuurlijke aanleg. Men zegt dat een yar> mijn grote verdiensten ls dat ik altijd iedereen met

behandel. Maar aan

"te andere kant verwacht ik °°k dat ik met respect word benaderd." . Hijbenadrukt dathetAntil'laanse streven is de autonomie van de eilanden volwaardig te doen zijn. "We

zullen dan ook al onze energie eraan wijden om de

zaken op orde te brengen. Dat geldt voor ieder eiland en voor elke organisatie in de overheidssfeer. We zullen keihard daaraan gaan

werken en dan willen we op een gegeven moment niet de belerende vinger vanuit

Nederland in onze richting zien komen. Ik geloof dat we als echte volwaardige partners met elkaar moeten

omgaan binnen het Koninkrijk."

Het is volgems hem in de

onderlinge relaties AntillenNederland aan beide kanten fout gegaan. "Wij hebben

vaak afspraken gemaakt,

alleen maar om onder de pressie van Nederland uit te komen, maar als we dan

weer thuiskomen, vergeten we ze gewoon. We hebben ookvaak problemen niet zelf opgelost. Nederlandgaat dan denken: dan doen we het zelf wel, maar dat brengt weer andere problemen met zich mee. Er werden Nederlandse maatstaven en oplossingen aangedragen voor Antil

liaanseproblemen."

Pourier denkt in een jaar

een nieuwe staatkundige

structuur rond te hebben.

"Politicivan deverschillende eilanden waren gewend

alleen het eigen tuintje te wieden. lederen ging op zijn eigen eiland zijn gang en

voelde zich daar opper

machtig."Die mentaliteit zou moeten veranderen.

Pourier ziet het als een

gezamenlijke taak het beste voor de eilanden en de

Antillen als geheel te bereikewn. "Met respect voor

eikaars visie. Als een eiland ondanks de mogelijkheid tot samenwerkingtoch liever zelfstandig verder gaat, dan

zullen we dat respecteren", aldus Pourier in de Volkskrant.

Twaalfdewedstrijd voordrachtskunst

AlbenLE^STAD ~ Dr"

hoiiHjeen v. V°,or de twaalfde keer dinVriPordJ"achtswedstrijd. Op Pro & 2

L9 maart in Centro

striid e bindt de school de

WaliK ai? met de Johan van

zinJL enkele tussenverkie-Bchniln gaan van beide

naa?i 1n^genkinderen door Uür t flnale- Vanaf 1800 -ediokj--engen ziJ hun

beïï?^ Jesten Sehore- °e jury Cp'iuit Lucille BeW! en pVoUBtika, Diana Lebacs pubi napenso.ookisereen optr.?SprijS- Er ziJ'n korte

n.s Van zangkoor de

Thodsamen met Boy

Musi- f^ de dansgroep van leidt!, ance Center onder

Ko*L g Van Felida en 2iSlnnf Willems' Kaarten

e!akrijgbaar biJ de deelinende scholen.

WILLEMSTAD- Zes

,akJ.n luiers zaten er in de vi£ dle de 33-jarige M. om had

UUr in de nacht biJ zich

Hij,°P de Seroe Loraweg. o_li een containerbij een C^Plaats aan de Dr

doorn ZV/eg-Seforceerd- M- is de politie meegenomen.

Amsterdamned

WILLEMSTAD — Ver

wacht binnenkort broodjes kouseband, garnalen en zoutvlees in de binnenstad. Nu is erreeds bier. In Amsterdamned, hetkleine lichtbruine café in de Waterfortbogen pal achter Setels Telemu

seum.

Waar ooitLuigi's en recen

telijk Boemerang zat is nu doctorandus Herman MauAsam neergestreken (niet de reisbureau-man, maar een

Surinaams Nederlandse

neef). Niet dat zijn titel in de organisatiepsychologie ook

maar iets met de Andre

Hazes-muziek te maken heeft die uit de speakers kermt. Amsterdamned (vernoemd

naar een in Amsterdam opgenomen actiefilm) is pas een paar weken open en der

halve nog niet gerijpt tot donkerbruin.

Acht jaar geleden kwam hij voor het eerst op Curasao op verzoek van de UNA voor het opzetten van een subfaculteit, waarvoor de subsidie echter niet loskwam. Na die frustratie kwam hij ruim drie jaar geleden nog eens op

vakantie. Dit keer was het zijn vrouw Meiling die'smoor'

was, zegt Herman

In Nederland hadden ze al

eens een cateringen een café gehad. En dat wordt het nu weer. Tb beginnen met'multicultureel' borrelen, maar

spoedigheeft Amsterdamned ook een lunchruimte en een broodjesbezorgservice. Zes

soorten beleg zullen de

smaak bepalen: aan de al genoemde drie voege men

saté,bakkeljouw en pom toe. Weer later komen er kleine maaltijden voor stadswer

kers, in Chinese, Thaise, Vietnamese, Indische of Surinaamse stijl.

Openingstijden van 17.00

tot 02.00 uur. Als de lunchbar start gaat Amster

damned al om 11.00 uur

open.

Door nieuwe regering Introductie hoorzittingen over het regeringsbeleid

WILLEMSTAD — Sociale partners en belangengroeperingen krijgen inspraak in hetbeleid van de regering. De regering zal op korte termijn verslag uitbrengen over de wijze waarop zij inhoud zal geven aan dit beleid. Hierbij wordt onder meer gedacht aan het introduceren van openbare hoorzittingen.

Zo staat te lezen in hetregeerakkoord dat deze week werd getekend. Het is een van de onderwerpen die aan de orde komen in de paragraaf "De kwaliteit van het bestuur en het bestuursapparaat".

Een aantal wetten zullen

met voorrang worden behandeld, zo belooft de nieuwe

regering. Met name

genoemd worden een wet op de openbaarheid van

bestuur; administratieve

rechtspraak; het instellen

van een Ombudsman (ofwel een Citizens' Affair Office); sancties op onder meer corruptie, fraude en illegale verrijkingbinnen het overheidsapparaat; financiële verantwoording bestuurders; wijziging van het kiesstelsel en wettelijke regeling van het referendum.

Ook zullen criteria

worden vastgesteld voor het nemen van besluiten waarvoor bestuurders een vrije bevoegdheid hebben. En ten aanzien van aanname en

bevordering van personeel zullen regels worden opgesteld.

De regeringsvoorlichtings

dienst is momenteel alleen gezeteld in het Fort. Het ligt in de bedoeling om ook op Bonaire en de Bovenwindse eilanden dependances op te richten. Ook zegt deregering toe dat de eilandgebieden zoveel mogelijk deel uit

zullen maken van landelijke commissies en , dat bij de

ratificatie van internationale verdragen mederekening zal worden gehouden met het draagvlak van de eilandgebieden. Een centraalbureau dat zich bezighoudt met de belangenbehartiging van de minder draagkrachtige

eilanden zal aan een van de bestaande portefeuilles toegevoegd worden. Een eva

luatie van de organisatie

structuur en de modernisering van de inventaris van departementen en landsdiensten zal met voorrang

worden uitgevoerd.

Gemengde

werkgroepkustwacht

ingesteld

WILLEMSTAD/DEN

HAAG — Een werkgroep van Nederlandse, Antilliaanse enArubaanse ambtenaren gaat onderzoeken ofeen speciale kustwacht kan worden ingezet in de strijd tegen de drugs

handel op de Antillen en Aruba.Datheefthet Nederlandse kabinet gisteren

besloten.

Zon kustwacht, die uit zowel Antillianen alsNederlanders zou moeten bestaan, kan dan ookandere controletaken uitoefenen. Deze speciale

dienst kan bijvoorbeeld ook kijken naar milieuvervuiling en deveiligheid van de scheepvaart, of de visserij controleren en de politie te water bijstaan.

De werkgroep die zonkust

wacht moetvoorbereiden, zal van Nederlandse kant onder anderebestaan uit vertegenwoordigers van de marine, de Rijkspolitie en van de

ministeries van Justitie en Buitenlandse Zaken. Van Antilliaanse kant zullen de douane, de politie en het

openbaar ministerie leden

voor dewerkgroep leveren.

Beleefde marine-officieren

Volgende

cycloon heet

Alberto

WILLEMSTAD — De vol

gende tropische cycloon, die zich nog moet aandienen,

heeft al een naam. Alberto zal hij heten. Daarna heten ze Beryl, Chris, Debby en Ernesto. Het Regionale

Orkaancentrum, gezeteld in Miami, heeft tot het jaar

2000 reeds alle namen vastgesteld.

Pas sinds 1950 krijgen de

tropische cyclonen een mensennaam. Voor die tijd

werden ze bijvoorbeeld

genoemd naar het land waar de meeste schade werd toegebracht. Het idee om de stormen een menselijke

naam te geven, ontstond tijdens de Tweede Wereld

oorlog, toen Amerikaanse

weerlieden de stormen officieus de naam van hun liefje gaven. In 1979 besloot het Orkaancentrum om voor zes jaar alle namen vooraf vast te stellen. De namen van de stormen van dit jaar beginnen steeds met een opeenvolgende letter uit het

alfabet en zijn afwisselend mannelijken vrouwelijk.

■ WILLEMSTAD — Een

groep Venezolaanse marineofficieren dieeen hogere militaire krijgsschool volgt, heeft maandag 14 maart jongst

leden een beleefdheidsbezoek gebracht aan gouverneur

Jaime Saleh. Zijwerden vergezeld doorhet hoofd van het militaireopleidingsinstituut, vice-admiraal José Gilberto Quintero Torres en de Venezolaanse consul hier te lande Chaparro Osio. De officieren kwamen vorige week

maandagaan, aan boord van hetVenezolaanse oorlogsschip AVR LosLlanos.

Landsverordening aangeboden Overheid wil soepele fusie van accountantsdiensten

WILLEMSTAD — Bij de fusie van de Eilandsaccountant en de Landsaccountant zullen geen

gedwongen ontslagen

vallen. Ook komt er geen nieuwe selectieprocedure. Voor het personeel

blijven dezelfde arbeidsvoorwaarden van kracht. Werknemers, dienu geen recht op pensioen

hebben, krijgen dit

alsnog.

Ditblijkt uit Ontwerp-landsverordeningover de nieuw te vormen Stichting Overheidsaccountantsbureau. Het ontwerp werd eerder deze

maand aan de Staten aangeboden. Het nieuwe overheidsaccountantsbureau zal, door haar juridische status als stichting, meer dan nu in staat zijn om onafhankelijk controles uit te voeren op de besteding van overheids

gelden, dan het nu als overheidsdienstkan doen.

Vooruitlopend op de samen

voeging tot één accountantsbureau van de Curacaose en Antilliaanse overheid, heeft minster Farou Metry van

Financiën, middels een ontwerp-landsverordeningtekennen gegeven dat reorganisatie vooral om 'praktische' redenen moet plaatsvinden. Samenvoeging van de twee dienstenbetekent in ditgeval geen banenverlies.

Met de pensioenregeling

komt de overheid tegemoet aan detoezegging die hethet personeel reeds in 1981 deed. Het is de belangrijkste wijziging die de overheid aanbrengt in de juridische positievan het personeel van de beide accountantsdiensten.

Volgens de minister is een

soepele overgangvan het personeel naar de nieuw te

vormen Stichting Overheidsaccountantbureaueen belangrijke prioriteit voor het

slagen van de reorganisatie. Nog niet bekend is wanneer deStichting wordt opgericht.

Dierenbescherming vangt wilde honden

WILLEMSTAD — De

Dierenbescherming gaat weer op wilde hondenjacht. Na klachten heeft zij bij Blauwbaai al een aantal dierenweggehaald. Binnenkort is het gebied rond de Verffabriek aan debeurt. Het gaat meestal om

groepen verwilderd,e

honden. Dank zij de twéé

trucks die het asiel onlangs heeft aangeschaft kan men deze verwaarloosde dieren

vangen en naar het asiel

brengen.

De trucks rijden verder

bijna de hele dag op en neer voorhetophalen van afstandshonden. De aanvragen daarvoor zijn bijna niet bij te houden. In 1993 ging het om ruim 3100 honden. In totaal deed Curasao in 1993 afst

and van 5008 honden en 515 poezen. Slechts een fractie daarvan kon in adoptie

wordengegeven: 433 honden en 95 poezen. De rest moest men laten inslapen.

Bij de klachtenbehande

ling loopt het momenteel

storm. Veel mensen rea

geerden op de advertenties die de Dierenbescherming

plaatst. Daarin wordt men gevraagd het asiel te bellen bij klachten over verwaarloosde dieren.

Curinta-directeurBiemond: Parkeren Hato duurder: was niet kostendekkend

WILLEMSTAD — "De

onderhouds- enpersonele kosten van de parkeerplaatsen zijn de afgelopen jaren gestegen, terwijl de parkeertarieven zelf de

laatste twaalf jaar hetzelfde zijn gebleven." Zo verklaartluchthavendirecteur JaapBiemond de aangekondigde stijging van de tarieven met 75 cent peruur per 1april. Hij wil geen getal noemen, 'maar de verliezen waren dermate groot, dat er genoeg aanleiding was daar iets aan te doen."

Het laagste parkeertarief, dat van 1 gulden per uur, is

opgetrokken naar 1,75. Alle daaropvolgendetarieven werden elk ook 75 cent duurder. Periodiek zal, aan de hand van loon- en prijsontwikkelingen, bekeken worden ofde exploitatie van de parkeerplaats nog wel kostendek

kend is. Prcbleern voor een oude luchthaven als die van Hato is, dat de onderhoudskosten relatief hoger zijn dan bij nieuwe luchthavens. Ook het toezichthouden is in kosten gestegen. "En voor kosten kun je niet meer bij deoverheid aankloppen, met het Nieuw Beleid moet

worden uitgegaan van het profijtbeginsel."

Daarnaast moet hetlucht

havenbedrijf, aldus de van de luchthaven Schiphol aangetrokken Biemond, 'permanent aan vernieuwing en aanpassingen werken en het

liefst de ontwikkelingen wereldwijd een stap voor

blijven. Over vier maanden zullen er een aantal concrete voorstellen op tafel liggen

over de toekomst van het luchthavenbedrijf. Onderdeel daarvan zal de vernieuwing van de luchthaven zijn. Het enige jaren geleden

gemaakte voorontwerp van architektenbureau Plan D'2 wordt daarbij als uitgangspunt genomen. "Presidentdirecteur Smits van

Schiphol is toevallig deze

week nog voor een vergadering over de toekomstplannen naarCurasao overgekomen."

■ WILLEMSTAD—Depuin

hoop aan de Caracasbaaiweg ter hoogte van deafslagBrakkeput is getransformeerd tot een brandschone vlakte.

Omwonendenhaddenmetleedwezenaangezienhoe hetbraakliggend terrein allengs uitgroeide tot een volwassenpuinstortplaats. Kennelijk waart de geest van de PAR rond op het eiland getuige de waarschuwing op het bord dat de boel wel opgeruimd moet

blijven.

De geest van de PAR waartrond

[TE KOOP: RIANTE WONING]

_m

SS il H »_s *■

:__^:^:^m___P_j______l flD_________________fc

"

woo**t «r.^ttwjffi

3 slaapkamers, 3 badkamers, 2 zitkamers, washok, ingerichte keuken, eigendomsgrond, beveiliging, landscaping, zwembad. Voor informatie bel rißealco \ l___-^ Real Estate / Makelaar I \. Pietermaal 6A - Tel. 656225- 601157 //

Il -ar ,' s iiiTVFßirnnPHl lisKa UI I VLllllUUr Vrtirllm&n

Schottegatweg Oost 191 A ;^^^ mm.'

mm' ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ I.» ■ » -*m ~%~m*~ ~%m\~w Schottegatweg Oost 191 A I

AMIGOE 9 ZATERDAG 26 MAART 1994

AMSTERDAM - De officier van Justitie bij <*

rechtbank inAmsterdam*? mr. W. van Nierop, l*e rt donderdagtegen Joepva* 1 den Nieuwenhuyz?»'

hoofdverdachte in deHC5' affaire,een halfjaargevangenisstraf en een boete van twee ton geëist. Tegen de twee andere groot' 'aandeelhoudersvan hetvoormalige automatiseringsco0' cern, paardenfokker Melchi? en Unigro-directeur Albad Jelgersma, eiste Van ieT?l,

drie maanden voorwaard lijk plus een geldboete van honderdduizend gulden.^a den Nieuwhuyzen wordt doo het Openbaar Minister^ beschuldigd van de han met voorwetenschap in aan delen HCS en valsheid1 » geschrifte. Melchior en A»d ada Jelgersma zouden me« plichtig zijn geweest aan handel met voorwetenschap

10 AiViGOE ZATERDAG 26 MAART 1994

Trekkingslijst van de Landsloterij N.AI

BR TA) , HO

7de Trekking Donderdag 24 maart 1994 |

OP op,

1594, 100 3146 100 5161 100 6810 100 855a 100110518 100112380 10011*169 100 17789 100 19*3? 100 21237 100123015 10012*761 lOC 26386 100 28039 100 29727 100 31360 100 3331* 100 Krj

TIEN 1599 100 3168 100 5163 100 6891 lOC 8567 100 10520 100 12396 100 1*177 100 16005 100 17798 100 19*3* 100 21239 100 23027 JOO 2*766 100 26387 100 280*3 100 2973* 100 31367 JOO 33315 100 „,.

TALLEN 1606 100 3182 100 5168 100 690* 100 8572 100 10528 100 12397 100 I*lB3 100 16006 100 1780* 100 19*38 100 212** 100123032 100 2*768 100 26389 100 28050 100 29757 100 31372 100 33327 100 "» ____:-ü_ {b_ Joo 3218 100 5172 100 6905 100 8581 100 105*9 100 12*11 100 I*lB6 100 16018 100 17806 100 19**5 100 212*5 100(23072 100 2*792 100 26391 100 28052 }00 29791 100 31375 100 33328 100 _

12 100 1618 100 3221 100 5176 100 6920 lOC 8582 100 10550 100 12*13 100 I*lB7 100 1602* 100 17837 100 19*58 100 21253 100|23075 100 2*79* 100 26*03 JOO 28055 JOO f9Bo* JOO 31381 100 33331 100 ..

17 100 1622 100 3226 100 5182 100 6930 100 8591 100 10568 100 12*15 100 I*l9B 100 16029 100 178*5 100 19*63 100 21272 100J23076 100 2*798 100 26*13 100 28058 100 29809 100 31399 100 33338 100 M.

21 100 1626 100 3229 100 520* 100 69** lOC 8592 100 10580 100 12*31 100 1*209 100 160** 100 1785* 100 19*68 100 21273 100 23079 100 2*799 100 26*1* 100 28071 100 29811 100 31*21 JOO 33353 100 14

23 100 1629 100 323 1 100 5211 100 69*9 lOC 8597 100 10601 100 12*33 100 1*217 100 1605* JOO 17878 100 19*76 100 2128* JOO 23092 ISO 2*802 100 26*22 100 28092 JOO 29821 JOO 31*22 100 33357 JOO |

3* 100 1635 100 3239 100 5212 100 6953 100 8600 100 10606 100 12*50 100 1*232 100 16056 100 17889 100 19*91 100 21299 100 2310* 100 2*816 100 26*25 100 28099 100 29832 100 31*26 100 33362 100 Rir

35 100 16*8 100 3257 100 521* 100 695* lOC 8611 100 10620 100 12*55 100 I*2*3 100 16073 100 17891 100 19*93 100 21317 100 23115 100 2*BlB lOC 26*30 100 28J02 JOO 2983* JOO 31*31 JOO "37* JOO w 79 100 1663 100 3259 100 5216 100 6967 lOC 862 9 lOC 10629 100 12*66 100 1*252 100 16075 100 17896 100 19500 100 2132* 100 23117 100 2*820 100 26*36 100 28119 100 298*3 100 31*51 100 33380 100 "O

88 100 1672 100 327* 100 5222 100 6969 100 86*1 100 10631 100 12*7* 100 1*259 100 16083 100 17921 100 19507 100 21330 100 23120 100 2*826 100 26*38 100 28121 100 298** 100 31*80 100 33*03 100 „a,

90 100 1677 100 3289 100 5229 100 6972 100 867* 100 1063* 100 12*75 100 1*265 100 16098 JOO 17931 100 19517 100 21338 100 23123 100 2*827 100 26*39 100 28J35 100 298*5 JOO 31512 JOO 33JJ0 100 -~~ 1683 100 3325 100 52*1 100 6978 lOC 8676 100 10650 100 12*77 100 1*278 100 16112 100 179*2 100 19532 100 21353 100 23132 100 2*833 100 26**5 100 28137 100 298*9 100 3152* 100 33*13 100

HONDERD 1687 100 33*0 100 52** 100 6980 100 868 6 100 10651 100 12*87 100 1*289 100 16137 100 179** 100 19537 100 21355 100 23159 100 2*835 100 26*52 100 281*0 100 29868 100 31536 100 33*25 JOO Pf TALLEN 1697 100 33*2 100 5253 100 8695 500 10653 100 12*89 100 I*3lo 100 161*3 100 17950 100 195*0 100 2136* 100 23165 100 2*B*s lOC 26*60 100 28155 100 29881 100 315*0 JOO 33*36 JOO Pf,

__„_-__ iÏ99 too 1351 |go 5260 100 ZEVEN 8699 100 10689 100 12*90 100 I*32* 100 161** 100 17956 100 19550 100 21377 100 23172 100 2*853 100 26*63 100 28163 100 29889 100 31552 100 33**0 100 (

-113 100 1718 100 3156 100 5293 100 DUIZEND 8713 100 10690 100 12*92 100 1*328 100 16162 100 17957 100 19577 100 21379 100 23177 100 2*855 100 26*6* 100 28171 100 29899 100 31557 100 33*62 100 W|

116 100 1726 100 3358 100 529* 100 87*3 lOC 10708 1 00 12*93 100 1*356 100 16168 JOO 17960 100 19581 100 21380 100 23179 100 2*B7* 100 26*72 100 28177 100 2990* JOO 31559 100 33*73 JOO 7,

122 100 1735 100 3360 100 5295 100 700* lOC 8752 100 10710 100 1750* 100 1*357 100 1618* JOO 1797* 100 1958* 100 21398 100 23180 100 2->BBB 100 26*85 100 28178 JOO 29915 100 31563 100 33*78 100 123 100 1769 100 3398 100 5307 100 7005 100 875* 100 10719 100 12506 100 1*358 10Ö 16185 100 17980 100 19622 100 21*08 100 23189 100 2*909 100 26*93 100 28187 100 29918 100 3156* 100 33*88 100 Kr:

135 100 1777 100 3*05 100 5312 100 7012 100 876* 100 10730 100 12531 100 1*363 100 16189 100 17985 100 196*3 100 21*11 100 23203 100 2*913 lOC 26516 100 2819* 100 29923 100 31566 100 33*93 100 .

163 100 1787 100 3*27 100 5317 100 701* lOC 8781 100 10760 100 1253* 100 1*368 100 16192 JOO 17986 100 196** 100 21*1* 100 23208 100 2*922 100 26517 100 28199 JOO 29932 100 31570 100 33*95 100 «

169 100 1797 100 3*29 100 5332 100 7021 100 8790 100 10799 100 125** 100 1*375 100 1619* 100 17991 100 196*9 100 21*20 100 23213 100 2*927 100 26533 100 28205 ICO 29938 100 31575 100 33*99 100 vr. 180 100 1803 100 3*32 100 5336 100 7023 lOC 8811 100 10811 100 12557 100 1*376 100 16197 100 19660 100 21*22 100 23223 100 2*930 100 26555 100 28210 100 29976 100 31582 100 33508 100

«182 100 1811 100 3** s 100 5339 100 7028 lOC 8817 100 10813 100 12559 100 1*378 100 16200 JOO ACHTTIEN 19662 100 21*53 100 23235 100 2*9*2 100 26557 100 2821* 100 29980 100 3158* 100 33515 100 »

183 100 1825 100 3**9 100 53*7 100 70*2 100 8818 100 10818 100 12562 100 1*397 100 1622* JOO DUIZEND 1966* 100 21*72 100 232** 100 2*9* B 100 26558 100 28215 100 29982 100 31589 100 33516 100 «.

209 100 1835 100 3*55 100 5350 100 70*5 100 8823 100 10821 100 12563 100 I**ol 100 16228 100 19685 100 21*8* 100 232*6 100 2*956 100 26561 100 282*2 100 29990 100 31601 100 33525 100 "I

226 100 18*1 100 3*56 100 5353 100 70*6 100 8830 100 10823 100 12572 100 I**o7 100 162*5 JOO 18003 100 19692 100 21*89 100 23275 100 2*992 100 26567 100 28256 100 31615 100 33532 100 Va 235 100 18*3 100 3*61 100 5358 100 70*9 100 88*0 100 10828 100 12587 100 I**o9 100 16258 100 18006 100 19701 1000 21*97 100 2328* 100 2*993 100 26580 100 28259 100 OERTIG 31619 100 33533 100

237 100 »<""""«"" 3*69 100 5361 100 7052 lOC 88** 100 1083* 100 1259* 100 I**l6 100 1627* 100 18023 100 19703 100 21*98 100 23288 100 26583 500 28272 100 OUIZEND 31621 100 33537 100 ge

238 100 30E PRIJS 3*90 100 5376 100 705* lOC 8856 100 10837 100 12606 100 I**2s 100 16278 JOO 18025 100 19705 100 21509 100 23291 100 VIJF EN 26585 100 28285 JOO ---— 3J625 JOO 335*0 100 fi 2*9 100 «aaaaaiaa.a 3501 100' 5380 100 7057 100 8862 100 108*5 100 12609 100 I***3 100 16285 100 18032 100 19710 100 21513 100 2-329* 100 TWINTIG 26589 100 28292 100 30017 100 3165* 100 335** 100 Va

250 100 18*6 1000 3539 100 5393 100 7059 100 8872 100 108*7 100 12616 100 I**s6 100 16303 100 1803* 100 19720 100 21519 100 23299 100 DUIZEND 26599 100 28297 100 30020 100 31657 100 335*6 100 ;p 251 100 18*7 356* 100 5396 100 7061 lOC 887* 100 10851 100 12623 100 I**9o 100 16307 JOO 180*2 100 19729 100 21523 100 23306 100 — 26600 100 2830* JOO 30030 JOO 31658 100 33559 100

25* 100 10000 357* 100 5*03 100 7068 100 8876 100 10856 100 12628 100 I*soB 100 16308 100 18062 100 19733 100 2152* 100 23319 100 25002 100 26603 100 28308 100 300*1 100 3167* 100 33562 100 et

255 100 18*8 1000 3577 100 5*17 100 70 73 lOC 8888 100 10873 100 12637 100 1*521 100 16309 100 18065 100 197** 100 21527 100 23321 100 25013 lOC 2660 S 100 28309 100 300*5 100 31682 100 33563 100 k 272 100 """""">""" 3597 100 5*25 100 7085 lOC 889 3 100 10879 100 126*3 100 1*522 100 16321 100 18067 100 197*9 100 21535 100 23328 100 2501* 100 26623 100 28316 100 300*9 100 31683 100 33565 100 M

290 100 18*9 100 3598 100 5*33 100 7087 100 8900 100 10885 100 12652 100 1*532 100 16322 100 18099 100 19772 100 215*0 100 233** 100 25021 100 2663* 100 28318 100 30052 100 31689 100 33571 100 Vr 291 100 1852 100 3635 100 5*39 100 7119 100 8915 100 10889 100 12658 100 I*s*o 100 163*1 JOO 18116 100 19775 100 215** 100 233*6 100 25032 100 26638 100 28352 , JOO 3006* jog 31709 100 33572 JOO 297 100 1853 100 36*8 100 s**7 100 7120 lOC 8926 100 10896 100 12675 100 I*s*s 100 163*6 100 18118 100 19777 100 21555 JOO 23356 JOÖ 250*1 JOO 266*5 100 28359 JOO 3007* 100 31710 JOO 3357? iSO ?;

300 100 1856 100 3655 100 s*s* 100 712* lOC 892 7 100 10899 100 12683 100 1*550 100 16355 100 18122 100 19795 1000 2156* 100 23362 100 250*7 lOC 26653 100 28362 100 30075 100 31719 100 33582 100

301 100 1861 100 3668 100 5*61 100 7126 lOC 89*2 100 10900 100 12703 100 I*ss* 100 16359 100 18127 100 19796 100 21581 100 23365 100 250*8 100 26672 100 2836* 100 3008* 100 31720 100 33583 100

307 100 1865 100 3672 500 5*68 100 7130 lOC 89*7 100 10906 100 12711 100 1*562 100 16370 100 18136 100 19803 100 21583 100 23373 100 25078 100 26682 100 28365 JOO 30091 [00 3J721 JOO 33586 JOO §

317 100 1875 100 3683 100 5*78 100 71** 100 8968 100 10908 100 1271* 100 1*572 100 16379 100 181*7 100 19807 100 21597 100 23381 100 25082 100 266«* 100 28398 100 30093 100 3172* 100 33593 100 a

318 100 1880 100 3696 100 5*92 100 7155 100 8970 100 10921 100 12719 100 1*591 100 16397 100 181*8 100 19815 100 21608 100 23382 100 2509* lOC 26692 100 28*27 JOO 30096 100 31726 100 33595 100 11

320 100 1886 100 3 706 100 5522 100 7163 lOC 8971 100 10931 100 12725 100 1*593 100 16*13 100 181*9 100 19819 100 21625 100 23391 100 25097 lOC 2669* 100 28*36 JOO 30102 JOO 31735 100 33605 1000 „ . 327 100 1887 100 3709 100 5523 100 717* 100 8987 100 10935 100 12738 100 1*603 100 16*32 100 18155 100 19823 100 21637 500 2339* 100 25106 100 26705 100 28**2 100 30103 100 31781 100 33617 100 8

331 100 1892 100 3722 100 55*7 100 7178 100 8989 100 10955 100 127*0 100 1*630 100 16*37 100 18182 100 19836 100 21638 100 23*00 100 25107 100 26712 100 28*** 100 3011* 100 31786 100 33618 100 D

337 100 1912 100 3732 100 55*8 100 7181 100 8993 100 10959 100 12751 100 1*651 100 16**9 100 18189 100 19838 100 216*0 100 23*17 100 25113 100 26720 100 28*57 100 30139 100 31806 100 33627 100 3

350 100 1916 100 3755 100 5557 100 718* 100 899 7 100 10970 100 12768 100 1*658 100 16*59 100 1822* 100 19851 100 216*2 100 23*21 100 25131 100 26722 100 28*60 100 30150 100 3182* 100 3363* 100 E 357 100 1922 100 3756 100 5559 100 7199 lOC 8999 100 10971 100 12773 100 I*66* 100 16*83 100 182*1 100 19853 100 216*5 100 23*27 100 2513* lOC 26727 100 28*61 100 30161 100 31836 100 33636 100 386 100 1930 100 3766 100 5561 100 7203 lOC 10999 100 12781 100 1*665 100 16*88 100 18251 100 19862 100 21651 100 23*31 100 251*0 100 26729 100 28*71 100 3019* 100 318*8 100 33637 100

387 100 1939 100 3767 100 5562 100 7231 lOC NEGEN 12800 100 1*669 100 16507 100 18261 100 19883 100 2165* 100 23*33 100 251*2 100 26731 100 28*90 100 3020* 100 31860 100 336*5 100 5 *10 100 1950 100 3772 100 5568 100 72*6 100 OUIZENO ELF 12830 100 1*670 100 1652* 100 18265 100 19890 100 21655 100 23**0 100 25152 lOC 267*6 100 28*97 100 30206 100 31919 100 33666 100 *l* 100 195* 100 378* 100 5573 100 72*8 lOC DUIZENO 1285* 100 1*679 100 16567 100 18276 100 19897 100 21657 100 23**2 100 2518* 100 267*8 100 28520 JOO 30215 100 31920 100 33670 100 (|

*26 100 1957 100 3792 100 5575 100 7253 100 9001 100 12869 100 I*6BB 100 16570 100 18277 100 1991* 100 21678 100 23** s 100 25206 lOC 267*9 100 28527 100 30218 100 31922 100 33680 100 '

**3 100 1960 100 3793 100 5577 100 7255 lOC 9011 100 11012 100 12886 100 1*691 100 16571 100 18298 100 19928 100 21682 100 23**9 100 25211 lOC 26762 100 2853* 100 30229 100 31925 100 33696 100 O

*52 100 1969 100 3797 100 5585 100 7256 lOC 9013 100 11015 100 12893 100 I*69* 100 16601 100 18299 100 19931 100 21698 100 23*53 100 25220 100 26770 100 28538 JOO 30232 100 31926 100 33697 100 ,

*53 100 1981 100 380* 100 5592 100 7262 100 9056 100 11021 100 12896 100 1*703 100 16608 100 18308 100 19953 100 21703 100 23*61 100 25233 lOC 26772 100 2855* 100 30236 100 31931 100 33715 100

*57 100 1991 100 3805 100 5595 100 7263 100 9075 100 11027 100 12898 100 I*7lo 100 16611 100 1831* 100 19982 100 21711 100 23*63 100 252*6 100 26803 100 28570 100 30255 100 3193* 100 33720 100 V *63 100 3812 100 5599 100 7298 100 9086 100 11029 100 12900 100 1*726 100 16620 100 18317 100 19995 100 21712 100 23*87 100 25258 100 26808 1000 2858* 100 30261 100 31936 100 337*2 100

*70 100 TWEE 3816 100 5606 100 7301 100 9092 100 11036 100 12919 100 I*73* 100 166*3 100 18322 100 19999 100 21739 100 23511 100 25266 100 26831 100 28590 100 30268 100 31937 100 33757 100 P

*81 100 DUIZEND 38*8 100 5609 100 7327 lOC 9108 100 11050 100 12935 100 1*739 100 166*6 100 18329 100 217*2 100 23521 100 25269 lOC 26836 100 28607 100 30269 100 319** 100 33760 100

191 100 3856 100 5611 100 7335 100 915* 100 1105* 100 12952 100 I*7*9 100 166*8 100 18338 100 TWINTIG 21760 100 23522 100 25270 100 26852 100 28608 100 3028* 100 31955 100 33775 100

509 100 2006 100 3862 100 5616 100 7378 lOC 9156 100 11092 100 12955 100 1*755 100 16658 100 183*0 100 DUIZEND 2177* 100 23529 100 25275 100 26859 100 28613 100 3C287 100 31977 100 33777 100

512 100 2011 100 3865 100 5633 100 7*ol lOC 9157 100 11113 100 12985 100 1*759 100 16670 100 183*1 100 21790 100 23537 100 25276 100 26860 100 28616 100 30288 100 31989 100 33781 100

52* 100 2015 100 3867 100 56** 100 7*oB 100 9195 100 11118 100 12991 100 1*761 100 16677 100 18357 100 20005 100 21805 100 235*2 100 25285 100 26869 100 28617 100 30297 100 31993 100 33783 100 ( s*l 100 2023 100 3868 100 56*5 100 7*15 100 923* 100 11137 100 1*770 100 16682 100 18378 100 20018 100 21809 100 23562 100 25292 100 26886 100 28626 100 30311 100 31997 100 33785 100

5*2 100 2037 100 3899 100 56*8 100 7*16 100 92*6 100 111*3 100 OERTIEN I*7Bo 100 16687 100 18*15 100 20031 100 21515 100 23565 100 2529* 100 26892 100 28636 100 30312 100 33830 100

5*7 100 20*3 100 3900 100 5659 100 7*22 100 92*7 100 '1156 100 DUIZEND I*7Bl 100 1671* 100 18*39 100 200*1 100 21820 100 23566 100 25295 100 26905 100 286*7 100 3031* 100 TWEE EN »«""""«"* ,

552 100 2055 100 3917 100 5676 100 7*2* 100 92*9 100 11163 100 I*7BB 100 16730 100 18*51 100 200*2 100 21830 100 23569 100 25296 100 26908 100 28657 100 30319 100 DERTIG 20E PRIJS . 59* 100 206* 100 3923 100 5682 100 7*26 lOC 9265 100 1117* 100 13023 100 1*792 100 16736 100 18*5* 100 200*3 100 21833 100 23578 100 25306 100 26910 100 28663 100 30326 100 DUIZEND "»"«*""*♦" I 613 100 2067 100 3935 100 5691 100 7*39 100 9276 100 11197 100 13038 100 I*Blo 100 167*3 100 »"***♦*""« 20055 100 218*5 100 23600 100 25309 100 26911 100 28665 100 30330 100 33837 1500 . 626 100 2073 100 39*8 100 5693 100 7** l lOC 9301 100 11201 100 130*1 100 1*82? 100 167*6 100 ISTE PRIJS 20056 100 218*6 100 23603 100 25311 100 26920 100 28668 100 30333 100 32002 100 33838

628 100 2080 100 3952 100 5720 100 7*** lOC 931* 100 1123* 100 13051 100 I*B2* 100 16752 100 a*»**»a»«» 20083 100 218*9 100 23608 100 25313 100 26933 100 28683 100 30352 100 3203* 100 30000 633 100 2082 100 3962 100 5723 100 7** s 100 9315 100 112*5 100 13065 100 1*825 100 1675* 100 18*58 2000 2009* 100 21855 100 23609 100 25325 100 26937 100 28691 100 30357 100 320*9 100 33839 1500 638 100 2102 100 396* 100 5726 100 7**7 100 9321 100 112*7 100 13069 100 1*836 100 16759 100 18*59 20096 100 21863 100 23628 100 25338 100 26955 100 28692 100 30359 100 32055 100 «a**»»*»»*

653 100 2112 100 3966 100 57*9 100 7*59 lOC 9322 100 11252 100 13079 100 1*855 100 1676* 100 100000 20J12 100 21866 100 236*7 100 253*1 lOC 26963 100 28705 100 30360 100 32057 100 33855 100 657 100 2115 100 3968 100 5755 100 7*6* 100 9323 100 11268 100 13097 100 1*877 100 16785 100 18*60 2000 20127 100 21875 100 23658 100 253** 100 26969 100 28707 100 30372 100 32086 100 33869 100

660 100 2116 100 3970 100 5781 100 7*67 lOC 9339 100 11276 100 13110 100 1*893 100 16799 100 "«"»a»»»»« 20130 100 21901 100 23659 100 253*5 100 26972 100 28711 100 30377 100 32097 100 33873 100

701 100 2128 100 3972 100 5789 100 7*Bo lOC 93*5 100 11286 100 13132 100 1*895 100 16802 100 18*61 100 20133 100 2190* 100 23660 100 2535* lOC 26980 100 28731 100 30399 100 32103 100 33877 100

70* 100 2132 100 397* 100 5792 100 7*Bl lOC 935* 100 11287 100 13138 100 1*905 100 16829 100 18*8* 100 20157 100 21909 100 2 3662 100 25363 100 2698* 100 287*5 100 30*0* 100 32107 100 33886 100

706 100 21*0 1000 3976 100 5799 100 7*96 lOC 9357 100 11289 100 131*6 100 1*929 100 16837 lJotlB*Bs 100 20158 100 21917 100 23665 100 25373 100 26993 100 287*7 100 30*10 100 32112 100 3389* 100 707 100 2158 100 3983 100 5806 100 7*99 lOC 9359 500 11306 100 IM*B 100H*937 100 168*3 100 (B*B9 100 20169 100 2J9J9 JOO 23672 100 2537* 100 ■ ■ L_ —- 287*8 JOO 30*J2 JOO 32J32 log 33901 JOO 715 100 2167 100 3990 100 5810 100 7513 lOC 9362 100 11318 100 13171 100 I*9*3 100 168*5 100 18*90 100 20170 100 219*2 100 2368* 100 25386 100 ZEVEN EN 28751 100 30*1* 100 32139 100 33920 100

722 100 2177 100 3993 100 5812 100 7519 lOC 9363 100 11321 100 13173 100 I*9*9 100 168*6 100 18501 100 20177 100 219*3 100 23693 100 25391 100 TWINTIG 28753 100 30*2* 100 32159 100 33923 100

729 100 218* 100 5822 100 7530 lOC 9371 100 11333 100 13180 100 1*952 100 16852 100 18520 100 20186 100 21951 100 23697 100 2539* 100 DUIZEND 28795 100 30**9 100 32161 100 33938 100 7*o 100 2192 100 VIER 5827 100 7539 100 9383 100 113*1 100 13203 100 1*956 100 16861 100 1853* 100 20108 100 21957 100 23732 100 25396 100 28798 100 30*59 100 32179 100 3396* 100

763 100 2195 100 DUIZEND 5853 100 75*6 lOC 9386 100 113*2 100 13212 100 1*961 100 16663 100 18535 100 20218 100 21961 100 23735 100 25*60 100 27008 100 28800 1000 30*83 100 3218* 100 33965 100

766 100 2216 100 5881 100 755* lOC 9391 100 11371 100 13227 100 1*991 100 16870 100 185*0 100 20220 100 2196* 100 23736 100 25*82 100 27017 100 28801 100 30*8* 100 32188 100 33966 100

783 100 2221 100 *002 100 5883 100 7566 500 9*21 100 11*00 100 13232 Jo" -- 16875 100 185*3 100 20228 500 21971 100 237*9 100 25*88 100 27025 100 28813 100 30*93 100 32190 100 33972 100

788 100 2237 100 *02* 100 588* 100 7578 100 9*31 100 11*06 100 132*5 100 VIJFTIEN 16888 100 18563 100 20239 100 21972 100 23767 100 25506 100 27030 100 28816 100 30501 100 32197 100 3398* 100

79* 100 2239 100 *03* 100 5889 100 7582 100 9*3* 100 11*08 100 13257 100 OUIZENO 16895 100 18566 100 202*6 100 21980 100 23775 100 25508 lOC 27057 100 28820 100 30506 100 32218 100 3399* 100

807 100 22*1 100 *o*l 100 5926 100 7598 100 9*56 100 11*10 100 1328* 100 16897 100 1858* 100 20252 100 21985 100 23776 100 25515 100 27068 100 28825 100 30512 100 322** 100

811 100 lm 100 *o*s 100 5937 100 7601 lOC 9*85 100 11*22 100 13291 100 15010 100 16899 100 18596 100 20259 100 21989 100 23781 100 25522 100 27069 100 28836 100 305*5 100 322*7 100 VIER EN

813 100 22*6 100 *o*7 100 59** 100 7602 lOC 9500 100 11**0 100 13295 100 1501* 100 16917 100 18598 100 20267 100 21990 100 23786 100 25536 100 27072 100 288*8 100 305*6 100 32251 100 OERTIG 816 100 2258 100 *053 100 59*6 100 7605 100 9505 100 11**9 100 13298 100 15020 100 16921 100 18600 100 20283 100 21995 100 2380* 100 25539 100 27081 100 28869 100 305*9 100 32265 100 DUIZEND

821 100 2260 100 *062 100 59*7 100 7606 lOC 9513 100 11*61 100 13300 100 150*2 100 16928 100 1860 S 100 20285 100 23816 100 255*2 ICÖ 27089 100 2887* 100 30550 100 32283 100

829 100 2271 100 *068 100 5965 100 7629 lOC 9515 100 11*75 100 1330* 100 150*3 100 1695* 100 18606 100 20299 100 TWEE EN 23825 100 25569 lOC 27093 100 28875 100 30551 JOO 32285 100 3*olo 100

833 100 2282 100 *076 100 5969 100 76 37 100 9525 100 11*80 100 13317 100 15050 100 169 72 100; 18613 100 20301 100 TWINTIG 23832 100 25575 100 27103 100 28880 100 3057* 100 32289 100 3*ol* 100 835 100 2312 100 *099 100 5971 100 7638 500 9539 100 11521 100 13320 100 15051 100 16987 100 18629 100 20307 100 OUIZENO 23837 100 25576 100 27117 100 28893 100 30580 100 32293 100 3*025 100

B** 100 231* 100 *U 5 100 5993 100 7662 lOC 95*1 100 11523 100 13327 100 1505* 100 16995 10011863* 100 2031* 100 238*3 100 25583 100 27118 100 28898 100 30606 100 32295 100 3*028 100 B*9 100 2316 100 *I*9 100 5997 100 7666 lOC 9591 100 11526 100 13330 100 1506* 100 18639 100 20330 100 22005 100 2386* 100 25593 100 27119 100 28901 100 30612 100 32298 100 3*037 100

858 100 2320 100 *160 100 7673 lOC 9599 100 11527 100 1333* 100 1507* 100 ZEVENTIEN 18663 100 20339 100 220*2 100 23871 100 25611 100 27156 100 28909 100 306*5 100 32307 100 3*068 100

862 100 2329 100 *171 100 ZES 7689 100 9600 10.0 115** 100 13351 100 1509 H 100 OUIZEND 18666 100 203*3 1000 220*5 100 23878 100 25616 100 2716* 100 28912 100 30651 100 32315 100 3*oBl 100

866 100 2336 100 *177 1000 OUIZEND 7693 lOC 9602 100 115*5 100 13367 100 15100 100 18680 100 2038* 100 220*7 100 23883 100 25619 100 27168 100- 28913 100 30657 100 32319 100 3*109 100

870 100 2339 100 *206 100 7697 100 962* 100 11567 100 13378 100 15106 100 17003 100U8681 100 20392 100 22065 100 23897 100 25638 100 27179 100 28917 100 30661 100 3232* 100 3*ll* 100

901 100 2357 100 *215 100 6006 100 7709 100 962 7 100 11575 100 13380 100 1511* 100 17022 100 18683 100 20*0* 100 22085 100 23918 100 256** 100 27187 100 28918 100 30676 100 32326 100 3*123 100 903 100 2368 100 *222 100 6007 100 7710 lOC 9629 100 11577 100 13383 100 \si?s 100 170*5 100 18688 100 20*11 100 22105 100 2392* 100 25657 100 27196 100 28920 100 30678 100 32329 100 3*l2* 100 90* 100 2379 100 *228 100 6021 100 7711 lOC 9632 100 11585 100 13386 100 15151 100 17055 10018689 100 20*15 100 22108 100 23930 100 25659 100 27197 100 28932 100 30679 100 32331 100 3*128 100

905 100 2386 100 *231 100 6026 100 7713 100 96*3 100 11590 100 13388 100 15160 100 17057 100 18710 100 20*23 100 22135 100 23939 100 2566* 100 27209 100 28936 100 30686 100 32335 100 3*138 100

910 100 2390 100 *232 100 6055 100 771* 100 96** 100 11599 100 13389 100 15162 100 17059 100:18711 100 20*2* 100 22138 100 23957 100 25668 100 27211 100 28955 100 30689 100 32338 100 3*160 100

911 100 2*30 100 *2** 100 6083 100 77** lOC 9650 100 11616 100 13393 100 15187 100 1707* 100118719 100 20*25 100 22168 100 23971 100 25688 100 27228 100 28965 100 30705 100 3238* 100 3*186 100

932 100 2*3* 100 *251 100 6092 100 77*6 lOC 965 1 100 11625 500 13*18 100 15203 100 17079 130 1872} 100 20*28 100 22180 100 2398* 100 25696 100 2723* 100 28968 100 30706 100 32388 100 3*2 10 100 9** 100 2**3 100 *256 100 6093 100 7755 100 9652 100 11630 100 13*27 100 15208 100 17083 100 1872* 100 20*39 100 22192 100 2 399* 100 25711 100 272*7 100 30707 100 32393 100 3*233 100

9*B 100 2*51 100 *266 100 6109 100 7761 lOC 9653 100 11631 100 13*28 100 15213 100 17106 100118738 100 20*58 100 22198 100 23998 100 25712 100 272*8 100 NEGEN EN 30712 100 32*13 100 3*238 100 950 100 2*68 100 *270 100 611* 100 776* 100 9663 100 11633 100 13*** 100 15217 100 17123 100 1a?55 100 20*66 100 22202 100 23999 100 25717 100 27255 100 TWINTIG 30716 100 32*22 100 3*2** 100 986 100 2*Bo 100 *293 100 6116 100 7777 100 9665 100 116*0 100 13*57 100 15227 100 17127 100 18759 100 20*76 100 22205 100 25718 100 27269 100 OUIZENO 30721 100 32*2* 100 3*250 100

2*91 100 *296 100 6120 100 7783 lOC 9667 100 11666 100 13*61 100 15228 100 17129 100 18778 100 20*78 100 22206 100 VIER EN 25729 100 27275 100 307*2 100 32*29 100 3*252 100 EEN 2*9* 100 *30* 100 6121 100 778* 100 9671 180 11670 100 13*75 100 1523* 100 17137 ;S°!18780 100 20*8* 100 22207 100 TWINTIG 257*9 100 27286 100 29001 100 307*5 100 32*30 100 3*265 100 OUIZEND 2*98 100 *311 100 612* 100 7786 lOC 9677 100 11681 100 13513 100 15237 100 171*6 100 18783 100 20*86 100 22213 100 DUIZEND 2575* 100 27292 100 29021 100 30751 100 32*33 100 3*292 100 2528 100 *316 100 6125 100 7787 lOC 9686 100 11689 100 135*1 100 152*9 100 17153 100 18793 100 20*89 100 22231 100 25762 100 27303 100 29026 100 30758 100 32*36 100 3*299 100 _> 1002 100 2556 100 *318 100 6131 100 7788 lOC 9690 100 11690 100 135*7 100 15255 100 17162 100118808 100 20*99 100 22233 100 2*006 100 25780 100 2731* 100 29030 100 30788 100 32*50 100 3*321 100

1006 100 2567 100 *332 100 6153 100 7798 100 9699 100 11701 100 13559 100 15257 100 17173 100118813 100 20503 100 222** 100 2*olB 100 25782 lOC 27318 100 29060 100 30823 100 32*66 100 3*32* 100 1008 100 2590 100 *3*5 100 6162 100 7809 lOC 9711 100 11703 100 13572 100 15261 100 17175 100!l8816 100 20519 100 22257 100 2*023 100 25809 100 27323 100 29061 100 30826 100 32503 100 3*330 100

1011 100 259* 100 *397 100 6179 100 782 L lOC 9726 100 1173* 100 1357* 100 15266 100 17177 100H8828 100 20525 100 22259 100 2*030 100 25819 lOC 27325 100 29062 100 30827 100 32511 500 3*3*7 100 1013 100 2602 100 **0l 100 618* 100 7828 100 97*2 100 117*3 100 13576 100 15268 100 17193 10018829 100 20526 100 22286 100 2*o*7 100 2582' t 100 27330 100 29080 100 30837 100 3251* 100 3*3B* 100 1020 100 2603 100 **09 100 6187 100 7830 lOC 9752 100 11752 100 13580 100 1528* 100 17197 100 18831 100 20538 100 22328 100 2*050 100 25838 100 27331 100 29087 100 30851 100 32516 100 3**l6 100 1028 100 2605 100 **22 100 6197 100 7833 100 9760 100 11753 100 13596 100 15286 100 17198 100 188*3 100 205*7 100 22331 100 2*057 100 258*3 100 273*3 100 29090 100 308S8 100 32527 100 3**2 o 100 1037 100 2611 100 **3* 100 6198 100 783* lOC 9762 100 1176* 100 13622 100 15305 100 17210 1000 18853 100 20552 100 2233* 100 2*067 100 258*6 100 27351 100 29097 100 30861 100 32530 100 3**25 100 1056 100 2619 100 **35 100 621* 100 7851 lOC 9779 100 11767 100 1362* 100 15315 100 17212 100 18865 100 20577 100 2235* 100 2*oBo 100 25851 100 27371 100 29101 100 30868 100 32565 100 3**26 100 1058 100 2628 100 ***8 100 6226 100 7858 lOC 9786 100 11781 100 13628 100 15327 100 17220 100 18868 100 2059* 100 2239* 100 2*091 100 25866 100 27381 100 29122 100 30870 100 32567 100 3**37 100 1062 100 26*0 100 **68 100 6227 100 7861 lOC 980* 100 11787 100 13629 100 15333 100 17227 100 18880 100 20602 100 22399 100 2*093 100 25873 100 27393 100 2912* 100 30889 100 32575 100 3*** l 100 1068 100 26*8 100 **73 100 62*6 100 7883 lOC 9806 100 11793 100 13632 100 1533* 100 17230 100 1888* 100 20612 100 22*05 100 2*102 100 25891 lOC 27*13 100 29131 100 30890 100 32583 100 3***3 100 1073 100 2653 100 **7* 100 6257 100 7885 100 9815 100 11795 100 13636 500 15337 100 172 32 100 18899 100 20618 100 22*07 100 2*loB 100 25896 lOC 27*21 100 29136 100 30893 100 32598 100 3**7 B 100 1079 100 2660 100 **77 100 626* 100 7891 lOC 9816 100 11798 100 136*5 100 153*5 100 17233 100 18905 100 20627 100 22*09 100 2*130 100 25899 100 27*25 100 291*0 100 30899 100 3260* 100 3**92 100

1080 100 2661 100 **79 100 6277 100 7895 100 9820 100 1180* 100 136*7 100 15350 100 172*0 100 18909 100 206** 100 22*15 100 2*135 100 25906 lOC 27*33 100 291*1 100 30920 100 32605 100 3*506 100 1085 100 2668 100 **86 100 6285 100 7909 100 9826 100 11807 100 13652 100 15352 100 17251 100 18916 100 206*9 100 22*17 100 2*155 100 25911 100 27*37 100 291*7 100 30937 100 32606 100 3*517 100 1086 100 2682 100 **97 100 6297 100 7910 100 9832 100 11810 100 13657 100 15355 100 17259 100 18922 100 20650 100 22*28 100 2*177 100 25917 1000 27*38 100 291*9 100 309*9 100 32660 100 3*s*l 100 1092 100 2686 100 *505 100 6305 100 7911 lOC 983* 100 11821 100 13663 100 15363 100 17260 100 18929 100 20673 100 22*30 100 2*186 100 25921 100 27**9 100 29155 100 30953 100 32665 100 3*5*9 100 1105 100 2689 100 *515 100 6307 100 7919 100 98*2 100 11828 100 13677 100 1536* 100 17267 100 189*8 100 20701 100 22**0 100 2*2o* 100 2592* 100 27*50 100 29165 100 30962 100 32670 100 3*560 100 1122 100 2691 100 *522 100 6313 100 7953 100 98* J 100 11831 100 13696 100 15375 100 17269 100 18950 100 20708 100 22**9 100 2*2l* 100 25928 100 27*66 100 29166 100 30963 100 32689 10P 3*56* 100 1136 100 2706 100 *519 100 6318 100 7966 lOC 9863 100 118*0 100 13700 100 15376 100 17271 100 18961 100 20726 100 22*50 100 2*222 100 25929 100 27*8* 100 2918* 100 30976 100 3269* 100 3*565 100 1155 100 2712 100 *s** 100 6320 100 7972 100 989 7 100 lIB*6 100 13702 100 15396 100 17276 100 1897* 100 20728 100 22*58 100 2*225 100 25930 100 27*98 100 29190 100 3098* 100 32707 100 3*587 100 1159 100 2719 100 *5*6 100 63** 100 797* lOC 9909 100 11859 100 13709 100 15398 100 17280 100 18991 100 207*0 100 22*76 100 2*250 100 25960 100 27517 100 29208 100 30985 100 32720 100 3*589 100 1170 100 27*7 100 *550 100 6360 100 7982 100 9919 100 11861 100 1371* tOO 15*01 100 172 89 100 18992 100 20755 100 22*79 100 2*251 100 2596* 100 27520 100 29222 100 30988 100 3272* 100 3*599 100 1175 100 27*9 100 *572 100 6367 100 7983 100 99*3 100 11881 100 11728 100 15*20 100 17299 100 18995 100 20756 100 22*83 1000 2*256 100 25976 100 2752* 100 29226 100 30990 100 32732 100 3*607 500 1190 100 2763 100 *598 100 6370 100 798* lOC 9980 100 1188* 100 13730 100 15*36 100 17307 100 20759 100 22*8* 100 2*263 100 25981 100 27536 100 29232 100 3099* 100 3273* 100 3*612 IÖO 1196 100 2790 100 *603 100 6373 100 7986 lOC 9982 100 11891 100 13737 100 15**0 100 17319 100 NEGENTIEN 2076* 100 22*86 100 2*275 100 25986 100 27537 100 29236 100 30996 100 32736 100 3*615 100 1201 100 2796 100 *610 100 6377 100 7990 100 9997 100 1190* 100 137*0 100 15**2 100 17336 100 OUIZENO 20796 100 22*92 100 2*287 100 25999 100 275*1 100 29237 100 327** 100 3*628 100 120* 100 2800 100 *61l 100 6*oo 100 7995 100 11910 100 13750 100 15*** 100 173*0 100 20800 100 22*99 100 2*296 100 27550 100 292** 500 EEN EN 327*7 100 3*630 100 1229 100 2803 100 *61* 100 6*02 1000 TIEN 11911 100 13753 100 15*63 100 173*8 100 19020 100 20812 100 22508 100 2*297 100 ZES EN 2755* 100 292*5 100 OERTIG 3277* 100 3*633 100 1230 100 2812 100 *62t 100 6*09 100 ACHT DUIZEND 11913 100 13761 100 15*69 100 17357 100 1902* 100 208*2 100 22512 100 2*301 100 TWINTIG 2756* 100 29250 100 OUIZEND 32787 100 3*636 100 1237 100 2815 100 *638 100 6*30 100 DUIZEND 11916 100 13770 100 15*76 lOC 17366 100 1903* 100 208*3 100 2256* 100 2*3o* 100 OUIZENO 27588 100 29256 100 32789 100 3*637 100 12*2 100 2822 100 *667 100 6** l 100 1000* 100 11926 100 13772 100 15*92 100 17373 100 190*6 100 208*9 100 22591 100 2*3l* 100 27592 100 29263 100 31010 100 32803 100 3*6* l 100 1255 100 28*8 500 *672 100 6**2 100 8002 100 10005 100 11930 100 13782 100 15*98 100 1737* 100 190*9 100 2085* 100 22592 100 2*318 100 26006 100 27593 100 29282 100 31011 100 32813 100 3*658 100 1258 100 2855 100 *689 100 6*7* 100 8003 100 10012 100 11933 100 13783 100 1550* 100 17379 100 19051 100 20871 100 22597 100 2*322 100 26007 100 27601 100 29285 100 31023 100 32816 100 3*669 100 1261 100 2856 100 *692 100 6*87 100 80*5 lOC 10015 100 1195* 100 13790 100 15509 100 17385 100 19055 100 20875 100 22635 100 2*330 100 26009 100 27605 100 29298 100 310*0 100 32819 100 3*683 100 126* 100 2860 100 *738 100 6*89 100 8062 100 10036 100 11959 100 1379* 100 1551* 100 17386 100 19086 lgg 20900 100 226** 100 2*332 100 26017 100 27612 100 29306 100 31052 100 32836 100 3*690 100 1277 100 2861 100 *7*o 100 6*91 100 80 76 100 100*1 100 11981 100 1380* 100 15528 100 17388 100 19093 100 20901 100 2265* 100 2*370 100 26022 100 27618 100 29311 100 31058 100 328*5 100 3*693 100 128* 100 286* 100 *751 100 6500 100 8077 100 100** 100 1198* 100 13822 100 155*1 100 17391 100 19099 100 20912 100 22657 500 2*372 100 2602* 100 27621 100 29320 100 31060 100 32866 100 3*703 100 1289 100 2867 100 *753 100 6503 100 8083 100 10067 100 11996 100 13858 100 155** 100 17397 100 19108 100 20916 100 22660 100 2*375 100 26056 100 2762* 100 29322 100 31072 100 32869 100 3*707 100 1290 100 287* 100 *755 100 6512 100 80S* 100 10076 100 11999 100 13867 100 155*9 100 17*02 100 19117 100 20922 100 22688 100 2*381 100 26060 100 27636 100 29323 100 31078 100 3288* 100 3*713 100 1293 100 2885 100 *787 100 6515 100 8085 100 10082 100 13877 100 15553 100 17*12 100 19126 100 20926 100 22697 100 2*397 100 26063 100 27639 100 293*2 100 3108* 100 32890 100 3*720 100 1305 100 2918 100 *801 100 6532 100 8122 lOC 10101 100 TWAALF 13882 100 15568 100 17*13 100 19129 100 20931 100 22700 100 2**os 100 2606* 100 276*1 100 2935* 100 31091 100 32902 100 3*7*3 100 1329 100 2920 100 *80* 100 65*7 100 8128 lOC 10112 100 DUIZEND 13893 100 15583 100 17*1* 100 1913* 100 20933 100 22702 100 2**l7 100 26065 100 27659 100 29377 100 31092 100 32918 100 3*7** 100 13*6 100 2922 100 *81*

100 6551 100 8138 100 1011* 100 13901 100 15587 100 17*19 100 19135 100 209** 100 22708 100 2**2 o 100 26066 100 27660 100 29390 100 31097 100 329*0 100 3*7*7 100 1358 100 2931 100 *821 1000 655* 100 8139 100 10115 500 12009 100 13917 100 15596 100 17*23 100 191*1 100 20960 100 22735 100 2**39 100 26077 100 2767* 100 29*00 100 31117 100 32963 100 3*756 100 1359 100 2933 100 *822 100 6567 100 81*0 lOC 10116 100 12012 100 13921 100 15620 100 17*31 100 191*5 100 20979 100 22739 100 2***6 IoS 26079 100 27681 100 29*02 100 31120 100 32977 100 3*76? 100 1362 100 2936 100 *828 100 6569 100 81*9 lOC 10120 100 12013 100 13927 100 15621 100 17*3* 100 19156 100 22772 100 2*** B 100 26082 100 27688 100 29*19 100 31122 100 32993 100 3*770 100 1377 100 29*0 100 *832 100 65 79 100 8J79 lOC 10121 100 12020 100 139*6 100 15623 100 17**7 100 19163 Jgo EEN EN 22773 100 2**66 100 26083 100 27726 100 29*26 100 31130 100 3*780 100 1386 100 29*2 100 *858 100 6592 100 6181 100 1C123 100 12021 ICO 13952 100 15632 100 17*62 100 1917* 100 TWINTIG 22783 100 2**76 100 26089 100 27730 100 29*36 100 31131 100 DRIE EN 3*792 100 1389 100 2965 500 *860 100 6598 100 8206 100 10127 100 12030 100 13963 100 15633 100 17*71 100 19179 100 OUIZEND 22807 100 2**B3 100 26099 100 27739 100 29*38 100 31136 100 OERTIG 3*Bol 100 139* 100 2970 100 *862 100 6611 100 8215 100 10133 100 12037 100 13978 100 156*7 100 17*98 100 1918* 100 22809 100 2**Bs 100 26109 100 27757 100 29**9 100 311*8 100 OUIZENO 3*Blo 100 1399 100 2979 100 *863 100 6615 100 8230 100 10137 100 12050 100 13979 100 15666 100 17517 100 19201 100 21002 100 22822 100 2**B9 100 26131 ÏOO 27767 100 29*61 100 31156 100 —__-_- 3*812 100 I*oo 100 2983 100 *868 100 6622 100 82*8 lOC 10152 100 12061 100 13989 100 15669 100 17519 100 19207 100 21005 100 22823 100 2**97 100 2613» 100 27782 100 29*62 100 3116* 100 33000 100 3*813 100 I*o2 100 2989 100 *872 100 6631 100 82*9 100 1015* 100 12067 100 13991 100 15679 100 175 32 100 19209 100 2101* 100 22825 100 2*515 100 26150 lOC 27787 100 29*68 100 31166 100 33019 100 3*817 100 I*o9 100 2992 100 *911 100 6636 100 8280 lOC 10189 100 12069 100 13999 100 15719 100 1753* 100 1921* 100 21015 100 22829 100 2*52* 100 26160 100 27789 100 29*75 100 31167 100 33025 100 3*827 100 I*ll 100 299* 100 *9*9 100 66** 100 8301 lOC 10219 100 12077 100 15731 100 175 35 100 1922* 100 21032 100 22831 100 2*529 100 26165 100 27798 100 29*96 100 31170 100 33036 100 3*836 100 I*l6 100 2998 100 *950 100 66*5 100 8311 100 10229 100 12081 100 VEERTIEN 15736 100 17537 100 19232 JOO 21033 100 22832 100 2*559 100 26172 100 27809 100 29*99 100 3117* 100 330*7 100 3*B** 100 I*l7 100 *961 100 6650 100 8332 100 10258 100 1209* 100 OUIZEND 157*1 100 175*0 100 192** 100 21035 100 22835 100 2*562 100 2618^ 100 27»l0 100 29525 100 31179 100 33053 100 3*Bs* 100 I*2* 100 ORIE *97l 100 6652 100 8336 lOC 10279 100 12098 100 15753 100 175*3 100 192*5 100 210** 100 22837 100 2*571 100 26193 100 27823 100 2953* 100 31181 100 33062 500 3*863 100 1*27 100 DUIZEND *973 100 6655 100 8339 10Ö 10306 100 12107 100 I*oo2 100 15760 100 175*5 100 192*8 JOO 210*7 100 22855 100 2*595 100 2619* 100 27833 100 29601 100 31190 100 33068 100 3*875 100 I*2B 100 *980 100 6656 100 83** 100 10317 100 12112 100 1*022 100 15773 100 17551 100 19252 JOO 21056 100 22858 100 2*599 500 26197 10Ö 27836 ISÖ 29603 100 31198 100 33072 100 3*877 100 1*33 100 300* 100 *98l 100 6669 100 8356 100 10360 100 12113 100 1*023 100 15782 100 1755* 100 19256 JOO 21058 100 22869 100 2*608 1000 26198 100 278*1 100 29610 100 31209 100 33092 100 3*879 100 1*35 100 3008 100 *985 100 6671 100 8360 100 10361 100 1211* 100 I*o2B 100 15783 100 17558 100 19276 100 21062 100 2287* 100 2*625 100 26199 100 27856 100 29615 100 31216 100 3312* 100 3*903 100 I*sl 100 30** 100 6675 100 8363 100 10370 100 12119 100 I*o*9 100 15786 100 17583 100 19277 JOO 21063 100 22876 100 2*626 100 26211 100 27873 100 29617 100 31222 100 33131 100 3*908 100 1*52 100 3066 100 VIJF 6679 100 836* lOC 10382 100 12120 100 1*055 100 15789 100 17590 100 19280 100 2107* 100 2289* 100 2*63* 100 26229 100 27886 100 29620 100 31225 100 33135 100 3*909 ÏOO I*s* 100 3076 100 OUIZENO 6683 100 8379 100 10392 100 12130 100 I*o6B 100 15790 100 17620 100 1929* JOO 21079 100 22903 100 2*653 100 26235 100 27895 100 29626 100 31226 100 331** 100 3*916 100 1*59 100 3078 100 6691 100 8388 100 10*11 100 12156 100 1*072 100 15792 100 176*7 100 19325 100 2108* 100 22911 100 2*656 100 26236 100 27896 100 29628 100 31229 100 33176 100 3*918 100 1*62 100 3079 100 5016 100 671* 100 8389 lOC 10*22 100 12176 100 1*073 100 15797 100 17656 100 19336 100 21087 100 22912 100 2*659 100 262*5 100 27898 100 29633 100 312*6 100 33177 100 3*922 100 1*67 100 3086 100 5017 100 6722 100 B*oo 100 10*26 100 12191 100 I*o9l 100 15798 100 17661 100 19337 JOO 21093 100 22913 100 2*661 100 26255 100 27900 100 29638 100 312*8 100 33192 100 3*929 100 I*B* 100 3088 100 5018 100 672* 100 B*o2 100 10*31 100 1220* 100 I*los 100 1580* 100 17676 100 193** 100 2109* 100 22919 100 2*662 100 2626* 100 27911 100 296*2 100 312*9 100 33201 100 3*930 100 I*B9 100 3099 100 5032 100 67*9 100 B*l9 100 10*36 100 12230 100 I*lll JOO 15811 100 17678 500 193*7 JOO 21101 100 22933 100 2*673 100 2628* 100 27935 100 296*7 100 31258 100 33213 100 3*932 100 1*93 100 3101 100 503* 100 6780 100 B*2l 100 10*38 100 12236 100 I*ll2 100 15817 100 17711 100 193*6 100 21107 100 22963 100 2*675 100 26299 100 27951 100 29652 100 31260 100 33221 100 3*9*9 100 1527 100 310* 100 50*1 100 6791 100 B**6 100 10*39 100 12239 100 1*136 100 158*1 100 17716 100 19351 100 21109 100 22978 100 2*677 100 26306 100 27967 100 29659 100 3126$ 100 33258 100 3*961 100 1*29 100 3117 100 5067 100 6808 100 B*s* 100 10**0 100 1225* 100 I*l3B 100 15895 100 17720 100 19355 100 2U17 100 22988 100 2*681 100 26315 100 27972 100 29661 100 3126* 100 33262 100 3*970 100 1536 100 3123 100 507* 100 6810 100 8*62 100 10*75 100 12273 100 1*139 JOO 15913 100 17722 100 19386 100 21129 100 22998 100 2*701 100 26321 100 27978 100 2966* 100 31275 100 33263 100 3*973 ÏOO 1539 100 31*2 100 5083 100 6812 100 8*75 100 10*79 100 12275 100 I*l*3 100 15939 100 17738 100 19390 100 21178 100—I—-1-. 2*719 100 26328 100 17989 100 29672 100 31282 100 33265 100 3*97* 100 15*5 100 31** 100 5085 100 6822 100 B*Bs 100 10*80 100 12298 100 I*l*6 JOO 15957 100 177** 100 19396 100 21182 100 DRIE EN 2*720 100 26332 100 27997 100 29677 100 31290 100 33282 100 3*981 100 15*7 100 31*7 100 5117 100 6826 100 B*B7 IÖO 10*82 100 12320 100 I*l*B JOÖ 15963 100 177*7 100 19399 JOO 21188 100 TWINTIG 2*722 1000 263*3 100 29681 100 31301 100 33296 100 3W90 100 1558 100 31*9 100 5119 100 6828 100 B*B9 100 10*8* 100 12352 100 I*lso 100 15996 100 1775* 100 19*01 100 2U89 100 DUIZEND 2*739 100 263** 100 ACHT EN 29698 100 31317 100 33297 100 3*995 100 1583 100 3152 100 5126 100 6836 100 8*92 100 10*98 100 1235* 100 1*152 100 15998 100 1776* 100 19*16 100 21190 100 __-__ 2*7* l 100 263*6 100 TWINTIG 29699 100 31329 100 33301 100 1588 100 3157 100 5131 100 6850 100 8*95 100 10505 100 12355 100 1*153 100 1776$ 100 19*17 100 21205 100 23007 100 2*7 V 100 2*352 100 OUIZENO 29707 100 31330 100 3330* 100 1591 100 3160 100 5139 100 6863 100 8520 100 10510 100 12358 100 I*ls* 100 ZESTIEN 17769 100 !?*29 100 21208 100 23013 100 2*75 100 26353 100 ————- 29712 100 313*1 100 33306 100 3163 100 51*8 100 6875 100 10513 100 12369 100 1*167 100 OUIZENO 17777 ISO 19*31 tQQ 21236 100 2*758 100 26357 100 28025 100 31353 100 33312 100

EXECUTORIALE VERKOOP

Op verzoek van de Ontvanger van het Eilandgebied Curacao zal op maandag 28 maart 1994 om 10:00 uur ten laste van LITE SQUARE N.V. een openbare verkoop plaatsvinden. Bij deze verkoop zullen de volgende

ROERENDE GOEDEREN

verkocht worden t.w.: i

filekasten, rekken, kasregister, inbouwlampen, wandlampen, hanglampen, armaturen en lichtballonnen. En wat verder te koop zal worden aangeboden. De verkoop (è contant, zonder opgeld) vindt plaats aan de Schottegatweg Oost 185. Alwaar degoederen één uur vóór de verkoop dooreen ieder te bezichtigen zijn.

De deurwaarder derbelastingen

ELSON D. ZIMMERMAN

1 Amjqoe

faxnummers;

Redactie:

I1 674744 1

■ LIMA - Politiepersoneel

bewaakte dezakken met cocapasta voordat het spul verbrand zou worden door de politie in de Peruaanse hoofdstad. Dit gebeurt in een speciaal voor verbranding van dit soort en andere zaken aangelegde 'verbrandingsoven. DeAmerikaanse marktwaarde van decocaïne kwam uit op 150miljoen dollar. Het was de op een na duurstefik in de Peruaanse justitiële

geschiedenis.

(AFP-satellietfoto)

Dure verbranding in Lima

BONAIRE AGENDA

POLITIE: 8000/

SRANDWEER:5RANDWEER: 8222/

TAXICENTRALE: 8845

HOSPITAAL: 8900/

'a* 7446/

j>lartnnr. 14

BEJAARDENTEHUIS: 8350

°pENBAREBIBLIOTHEEK openingstijden voor het publiek: Molendijk: JJaandag van 14.00-18.00 uur; dinsdag,

"Oensdag en donderdag van 08.00-12.00/ '"00-18.00 uur; vrijdag van 08.00-12.00/

1400-17.30uur.l400-17.30uur. "lncon: *°ensdag van 14.00-18.00 uur en vrijdag *an 14.00-17.30 uur.

>oPeningstijden) £e9elverkoop fatendijk (tel.: 8508): maandag t/m don«dag van 07.30/12.00.13.30-17.00 uur; 'Wag van 07.30-12.00/13.30-16.00; zat*aag gesloten. 'neon (tel.: 6214): maandag t/m vrijdag an 07.30-12.00/ï3.00-16.00 uur; zaterdag j^dloket l ostwissels, Postspaarbank, Sigu

K neaue en Giro Betaalkaart) vnÜi 'ik en Rincon: maandag t/m

ftog van 07.30-12.00/13.00-16.00 uur;

'aterdag gesloten.

JJRVICECLUBS 889r''

n,ormat'e H- van Bommel, tel.:

°'ary: woensdag 12.00 uur - Restaurant

JACHTHUISLVV dei.: 4393) l$TnVan maandag Vm vri|dag van 06.00

-v 0 uur. In verband met planning van te 'f" aantal slachtdieren bij keurmeester fielden. '

ayaLagoen 24-A, Antriol)

vriir|6ekuren maanda9. woensdag en Jaag van 13.30-14.30 uur; spreekuur te uu??" e'ke donderda9 van 17.00-17.30

Yon HulPbestuurskantoor. or spoedgevallen gelieve tel.: 4255 te

tax 7655.

Richting dierenasiel [JONAIRE

onaire Animal Shelter Foundation rwnweg 26. Tel.: 4989)

Op nin9stijden maandag t/m zaterdag van °°0-12.00/15.00-17.00uur.

[JJEUWO-APOSTO-ISCHE KERK J^VaMeimei 36( i. "vangstijd van de dienst: zondag om 'oO uur.

"°n Ma Carolina, Blvd. J. Abraham 15 l:8204 (na 18.00 uur tel.: 8342).

Zondag Diversen jeeringcommittee bonaire

■ 15 uur lezing (ond.: De vrouw, het

j! 2ln en de gemeenschap in ontwikkelnE) -Buurtcentrum Antriol.

Terreinverlichting wordt in twee fasen gerealiseerd

KRALENDIJK — Met

het project dat is geëntameerd voor de verlich

ting van sportterreinen is weer een stap in de goede richting gezet. Voor het

eind van het jaar zal een drietal terreinen van de benodigde verlichting

worden voorzien. Tijdens zijn verblijf in Nederland bracht gedeputeerde

Ramoncito Booi deze

plannen ter discussie bij hetKabNa.

In de maand april zal het

bedrijf, dat de lichtmasten en de verlichting zal installeren, de laatste bespre

kingen hebben met de SEF, DOW en Indebon. Het

Bestuurscollege zal offerte vragen bij drie lokale aannemers om een bijdrage te

leveren voor de fundatie van de masten. De overheid zal voor het materiaal zorgen en zal het WEB vragen om voor de infrastructuur rond de

terreinen te zorgen.

Met de clubs, die gebruik

gaan maken van de verlichte terreinen, zullen bepaalde

regels afgesproken worden. Onder andere hoe gedacht wordt over het onderhoud

van de installaties. Een van de eerste terreinen, die van verlichting wordt voorzien, is het veld van La Sonrisa te Tera Cora. Daarna volgen Nikiboko en Rincon. In de tweede fase krijgt ATC verlichting, samen met Less

Indian. Dat terrein is

bestemd voor baseball wedstrijden van junioren en

senioren.

In deze fase zal verder

worden nagegaan welk terrein te Antriol in aanmerking komt. Gezien de aanzienlijke groei van de litte league zou het een goed idee zijn om ook dit terrein van een lichtinstallatie te voorzien. Als laatste komen Kralendijk en Antriol Pabao aan de beurt.

■ KRALENDIJK — Antil

lian Rice Mill (ARM) en

Bonaire Port Services (BPS) zullen Constantino 'Patun' Saragosa sponsoren. Sara

gosa zal in 1996 opnieuw

deelnemen aan de Olympische Spelen. Dit maal in Savahnna (Georgia). Eerder verdedigde hij deAntilliaanse vlag in Barcelona (Spanje).

Een belangrijke donatie

van beide organisaties was het surfboard 'One Design', dat zij Patun Saragosa aanboden. Hij gebruikte dat ook tijdens de Centraalamerikaanse wedstrijden.

Op defoto het moment dat

Peter Deshotels van de BPS (links) en George Winkel van de ARM (rechts) Saragosa hun donatieoverhandigen.

Pieters Kwiers met lezing voor SCB

KRALENDIJK — De

vrouw, het gezin en de gemeenschap in ontwikkling. Dat is de lezing die dr. Stella Pieters Kwiers zal houden voor het Steering Committee Bonaire (SCB). Dat vindt plaats op zondag 27 maartin het buurtcentrumAntroil om 11.15uur.

Pieters Kwiers is geen onbe

kende voor het Steering Committee. Beiden werkten al eerder samen. Dr. Stella Pieters Kwiers is afgestudeerd aan de Universiteit van Lausanne (Zwitserland) en is

sociaal antropoloog. Een Curacaose met een voortreffelijke staat van dienst. Onder ander bij de Verenigde Naties van 1983tot 1986,bij deInternational Labour Organization (ILO) in Genève en de

Unesco in Tunesië. Zij

werkte ook in Niger, Mali, Congo, Zaïre, Colombia en Bolivia. Zij is vooral gespecialiseerd in de ontwikkeling van de vrouw en het gezin in landelijke omgeving.

Stella Pieters Kwiers

werkt voor het Sentro di

Damas (SEDA) op Curacao. Zij draagt daarmee bij aan de voorbereiding van

Curasao en de andere

eilanden voor de deelname aan de wereldconferentie, die in 1975 in Bejing (China)

gehouden zal worden. Deze conferentie wordt éénmaal in de tien jaargeorganiseerd.

Bondenverbijsterd: kernfiguren omstreden IRT-zaak bevorderd:

Lubbers: Kabinet stelt falen OM en politie-top Amsterdam aan de orde

dooi?? HAAG " De vier

be SciTe,^T-affaire zwaar Van H de toPmensen

Polif Amsterdamse jMi'j _ ci» het Openbaar CSrie .kriJ'«en een

öaal^loneringsgesprek. delu, a Volgt een beoor>vaj,rg over de wijze

het ,P zij hun werk in UU t igfmeen doen. Niet KevrJ sluiten valt dat dit Vern gen heeft voor hun denk re fopbaan. Te

siög. Valt aan overplaat

vriiH_leeft Premier Lubbers lÜkse

g "^

afloop van de weke

«in ff" ?et kabinet heeft Port ua.ndPunt over het rapniet^^ga, dat een verhet oordeel bevat over

% °p.treden van de Poli«CvnV6 IRT-zaak, vrijTvSni per brief aan de jj. eae Kamer meegedeeld. 3je debatteert er donderdag ïHiiïTJJart

Tover' als de zieke

Justffer_Hirsch Ballin van "we daartoe in staat is. «et kabinet is het eens

Uit zo blijkt

dat de Amsterdo"fe Politieleiding weinig leki! Stend is- Signalen over

Utrl

n Ver het werkvan het

gej ftfeft zij naast zich neerHeirl u: Aan de Srote °Pen" ]ijke .lnnen het hoofdstedevoo korps -ook een risico

Beh ■ weglekken van

' eime informatie- moeteen

einde komen, meent het. De ernstige kritiek van de commissie betreft hoofdofficier van Justitie Vrakking, hoofdcommissaris Nordholt en zijn rechterhand commissaris Van Riessen en Procureur-Generaal Van Rand

wijck. Zij hebben er volgens de commissie-Wierenga een potje van gemaakt. Het speciale rechercheteam metzijn undercoveractiviteitenhadvolgens haar nooit mogen

worden ontbonden.

Lubbers herhaalde

vrijdag wat minister Van Thijn van Binnenlandse zaken een dag eerder al had gezegd: Van het kabinet hoeven de vier niet op te

stappen. De ministerraad

heeft wel uitgebreid gediscussieerd over die mogelijkheid. De premier zei dat zij weliswaar onmiskenbaar

fouten hebben gemaakt,

maar dat het alleen over de IRT gaat en niet over hun gehele takenpakket. "Zij

hebben een veel grotere verantwoordelijkheid dan

alleen dit onderdeel. Onze houding is nu om met hen door te willen gaan", aldus Lubbers. Het kabinet vindt hetin dit verbandbelangrijk dat de vier de bereidheid uitspreken van de gemaakte fouten te willen leren. De minister-president ont

kende dat de Amsterdamse topfunctionarissen mogen bli

jven zitten, omdat anders ook de positie van Hirsch Ballin en Van Thijn onhoudbaar wordt. "Ik zou er een donderse hekel aan hebben om uit politieke overwe

gingen elkaar te dekken. De politiek moet goede mensen niet een douw geven en zichzelf vervolgens op de borst kloppen. Een goed vakman dieeen fout maakt wordt ook niet altijd ontslagen."

De IRT-zaak krijgt nog

een pikant staartje. Vrijdag maakte deAmsterdamse politie bekend dat twee hoge politiemensen die erbij zijn betrokken 1 april worden

bevorderd. Hoofdinspecteur Van Kastel, die van 1 juli

vorig jaar tot de opheffing de operationele leiding van het team had, wordt commis

saris. Ook commissaris Van Riessen, lid van de korpsleiding, isbevorderend. Debevorderingen staan volgens politiewoordvoerder Wilting

geheel los van de IRT-zaak.

"De promotie van beiden is een gevolg van de herwaardering van functies als

gevolg van de reorganisatie van de politie. Veel functies zijn daardooropnieuw gewaardeerd. De korpsleiding heeft hetvolle vertrouwen in beide heren. Er is geen enkele reden de bevordering uit te stellen", aldus Wilting in

NOVA.

Kinderrechter voor

eerst op Bonaire

KRALENDIJK — Afge

lopen dinsdagbehandelde kinderrechter Carla Vinck-Bakhuis voor het eerst op Bonaireenkele zaken afdieonder de Voogdijraad vielen. Alimentatiezakenbij voorbeeld, die in het verleden door de gewone rechter behandeld werden.

Maar juist zaken waarbij

de Voogdijraad is betrokken, vragen om veel ervaring en vooral gedegen kennis van de materie. Op verzoek van de Voogdijraad is daarvoor nu een 'eigen rechter' aangetrokken.

Wegens onthouden van stemrecht in Natal: Tienduizenden ANC-Zulu's betogen tegen Buthelezi

DURBAN - Ongeveer

honderdduizend ANC-aanhangers hebben vrijdag in deZuidafrikaanse stad Durban, in de provincie Natal, een protestmars gehouden tegen Zululeider Buthelezi en zich uitgesproken voor vrije verkiezingen. De overwegend uit Zulu's bestaande menigte ging met speren en schilden de straat op om haar ongenoegen te uiten over de weigering van Buthelezi deel te nemen aan de verkiezingen eind april. De Zulu's vormen met negen miljoen mensen de grootste etnische groepering in ZuidAfrika. Zij zijn verdeeld in aanhangers van het Afri

kaans Nationaal Congres

(ANC) van Nelson Mandela en de Inkathabeweging van Buthelezi. Het ANC organiseerde de demonstratie om te laten zien dat de meeste Zulu's in de provincie Natal willen deelnemen aan de

eerste vrije verkiezingen. De organisatie zei datveel leden in Durban werden geïntimideerd door Inkathaleden om niet aan de demonstratie deel te nemen.

De politie stuurde verster

kingen om onlusten te voorkomen. Met hetoog op eventuele geweldsuitbarstingen sloten veel winkels en

bedrijven hun deuren. Buthelezi zei dat hij niet verantwoordelijk kan worden

gehoudenvoor acties van aanhangers van Zulu-koning

Goodwill Zwelithini als het in deaanloop naar de verkiezingen tot gewelddadigheden komt. Zuidafrikaanse soldaten zijn in de nacht van vrijdag op zaterdag een nederzetting van kolonisten ten zuiden

van de stad Durban binnengetrokken, nadat vier

mensen in gevechten tussen ANC-aanhangers en leden

van de Inkathabeweging het

leven hadden gelaten. Onder de slachtoffers waren twee kleuters, die volgens de

politie tot Inkatha

behoorden. Een van de twee andere slachtoffers was een ANC-aanhanger. Getuigen

zeiden dat een aantal pantservoertuigen van het leger de nederzetting Bhambayi in de provincie Natal was binnengevallen om de orde te herstellen.

TCB wil beperkt duiken in onderwaterpark

KRALENDIJK — Vol

gens derichtlijnen van de door deTourismCorporation Bonaire (TCB) samengestelde nota over het te voerenbeleid voor het toerisme zal het aantal duikers, dat jaarlijks onder water mag gaan in het onderwaterpark, beperkt moeten worden. Dit ter bescherming van koralen en riffen.

Zoals bekend, is duiken

—ondanks de Dive Plus

promotie van de TCB — nog steeds de belangrijkste att

ractie van de Bonaireaanse toeristenindustrie. De TCB vindt nu, dat het onderwaterleven beschermd moet

worden tegen een overdaad van belangstellende duikers. Daarom zal de stichting

Bonaire Marine Park (BMP) een diepgaande studie

moeten maken inzake het maximaal aantal duikers, dat jaarlijks gebruik wenst te

maken van het park.

TCB-directeurRonnie Pie

ters, in nauwe samenwerking metvertegenwoordigers van de CTO, gelooft dat een bijdrage van 25 dollar per jaar voor duikers een aanvaardbare donatie is voor de exploitatie en het onderhoud van het park. Daarnaast

wenst Pieters alle zeilen bij te zettenvoor het aantrekken van toeristen die andere

belangstelling hebben dan

duiken.

Ook voor de duikscholen

en de overheid ziet de TCB controlerende taken weggelegd. De overheid kan bovendien de zaak in de hand

houden doorhet aantal uit te geven vergunningen te beperken. De TCB acht het zelfs mogelijk, dat de overheid het (te grote) bezoek van duikers aan banden legt. Lokale duikers zullen hun bijdragen

moeten betalen in guldens. Buitenlanders dezelfde bijdrage, maar dan in dollars.

Weekly Mail: Onderzoek niet doortastend genoeg:

Goldstone-commissie vuilnisbak regering

JOHANNESBURG-Het Zuidafrikaanse week

blad The Weekly Mail heeft vrijdag een felle aanval gedaan oponderzoeksrechter Gold

stone, die vorige week zei bewijzen te hebben voor het bestaan van een "Derde macht" in het land. Volgens het blad waren de belastende gegevens overde politie aljarenbekend. Goldstone zou ver

zuimd hebbeneen gedegen onderzoek te doen om de regering niet in verlegenheid te

brengen. The Weekly Mail schrijft tevens dat de commissieGoldstone nog over bewijsmateriaal beschikt dat

niet is gepubliceerd. De onderzoeksrechter zou

onder meer een video in bezit hebben met voor

hoge officieren belastende verklaringen van "spij

toptanten" uit politiekringen. Ook zouden er

bewijzen zijn dat de

"Derde macht" van politieofficieren in Zwitser

land een bankrekening

had van miljoenen guldens. Een ander niet eerder gepubliceerd detail is dat veel van de getuigen van de onderzoekscom

missieuitveiligheidsoverwegingen naar hetbuitenland zijn overgebracht.

Hetweekblad herinnert

zijn lezers eraan dat een zwarte politieagent, in 1989 al had bekend dat hij deel uitmaakte van

een doodseskadervoor het vermoorden van ANC

leiders. De blanke kapitein Dirk Coetzee bevestigde zijn verhaal later. "In de tweeëneenhalf

jaar sinds Coetzee deze beschuldigingen deed, zijn deschuldigen heel ver gekomen met dedoelstellingen die hen voor ogen

stonden. Door wapens te verdelen en mensen op te leiden hebben ze een burgeroorlog dichterbij gebracht dan ooit", aldus The Weekly Mail. "De Goldstone-commissieis weinig meer dan de vuilnisbak, die de regering gebruikt om te verhullen hoe

verrot Zuid-Afrika in

werkelijkheid is."

Tien procent bedieningsgeld in verkeerde zak

KRALENDIJK — De

voorzitter van de

Fedebon Bonaire wijst er voor de tweede maal op dat het bedieningsgeld van tien procent, dat gewoonlijk in hotels en restaurants bij de rekening geschreven wordt, ten goede moet komen van het bedienend personeel. In de praktijk verdwijnt dat volgens

Fedebon-voorzitter Gerold Bernabela in de zak van de eigenaar.

"Manipulatie en oplich

terij", zegt Bernabela, "dat geld komt de werknemers toe.' Hij zegt verder, dat op 7 februari via een fax aan de minister van Arbeidszaken een vergadering is aangevraagd. Het Fedebon

bestuur heeft evenwel nog geen antwoord ontvangen op het vakbondsverzoek.

Het is overigens niet

alleen hetbedieningsgeld, dat de Fedebon bezighoudt.

Fedebon-voorzitter Gerold

Bernabela wil ook een

gedegen controle op de premie-afdracht bij de

Sociale Verzekeringsbank (SVB), een tijdige betaling van ziektegeld en het

stoppen van onterechteAOW/ AWW-inhoudingenvan werknemers boven de zestig jaar. Bernabela zegt dat hem ook bekend is, dat het uitge

keerde ziekte- en ongevallengeldvaak incorrect berekend is en datbetalingen van werknemersop feestdagen en gedurende overwerk niet correct zijn berekend.

Fedebon-voorzitter

Gerold Bernabela vindt dat Bonaire nog steeds deel uitmaakt van de Antillen en zegt derhalve niet te begrijpen waarom de minister niet met de Fedebon wil praten over zaken die in het belang zijn van de horecawerknemers.

Sporthal en leeszaal voor eigen rekening

KRALENDIJK — Gede

puteerde Ramoncito Booi en gezaghebber mr. Frits Goedgedrag hebben bij hun bezoek aan Nederland het KabNA meegedeeld dat zjj de projecten van de openbare leeszaal en die van de sporthal intrekken. In 1993

werden beide projecten ter financiering voorgedragen.

Gedeputeerde Ramoncito

Booi heeft het KabNA

gezegd dat in plaats van

beide genoemde projecten nu financiering gevraagd zal

worden voor de bouw van een nieuwe basisschool en

het project van de volkswoningen. De beide andere projecten zullen nu door het Bestuurscollege zelf

gedragen worden.

De bouw van de sporthal

zal mogelijk nog voor het eind van dit jaar beginnen. De openbare leeszal zal ondergebracht worden in het vroegere zustershuis van de zustersvan Roosendaal. Dat project wordt al binnen zes

maanden uitgevoerd, deelde de gedeputeerde mee.

Veel belangstelling voor Bonaire op ITB

KRALENDIJK — Vol

gensgedeputeerdeRamon cito Booi is de Internationale Toeristenbeurs Berlijn (ITB) weer succesvol geweest voor het Caribisch gebied. Bonaire heeft waardevolle con

tacten gelegd.

Booi zei dat de interesse

steeds stijgende was. Niet alleen van de gemiddelde

toerist, maar ook van de

hotels in het Caribisch

gebied. Verschillende

groepen hebben metdeBonaireaanse vertegenwoordigers op de beurs gesproken. Sommige waren geïnteresseerd in de bouw van een hotel of zelfs om het Parker Hotel te exploiteren.

"Alles wijst erop dat het

beleid van het Bestuurscollegevoor eentoeristische toekomst in de goede richting gaat", concludeerde Booi.

Doden bij vliegtuigbotsing in de VS

ZATERDAG 26 MAART 1994

■ POPE AIR FORCE

BASE - Brandweerpersoneel van de A-nerikaanse luchtmacht sleept slangen naar een vliegtuig dat explodeerde nadat het in het luchtruim boven Pope Air Force base tegen een C-130 vrachtvliegtuig was gebotst. Daarna

vloog ook het vrachtvliegtuig in brand. Bij dit ongeluk kwamen vijftien mensen om en raakten er 82 gewond.

(AFP-satellietfoto)

AMIGOE 11

Botsing tussen militaire toestellen bij Fort-Bragg

Te koop: LADA

b.j. '87 gekeurd

aug. '95

tel: 373261

Te huur aangeboden:

Kamer

in studentenhuis,

per 1 april, tel: 373261

TE KOOP SUZUKI JEEP '86

i.z.g.st.

Vraagprijs: f. 9000,Tel. 611236/603050

of 678898

TE KOOP

FORD TAURUS

GL

Bouwjaar 1989

Gekeurd t/m 24-11-95 Zeer goede conditie Nieuwe banden, etc.

Telt. 672446

369588

GITAARLES voor beginners

e.a.

Individueel privé

dus snel! GRATIS

LESBOEKEN Tel.: 376650

TE HUUR

voor vakantiegangers

Nieuw 2-persoons

APPARTEMENT

Volledig gemeubileerd met airco Incl. water, elektra, gas, linnengoed Omgeving Julianadorp Fis. 75,- per dag, min. 4

dagen bij vooruitbetaling

Tel./Fax. 682904

HUIS

TE HUUR

Gemeubileerd

Op de Mahumaweg

3 Slaapkamers, huiskamer, open keuken, porch voor en achter. Airco's in slaapkamer, T.D.S.

Prijs: f. 2000,- per maand

Opleverbaar juni 1994

Bellen naar 685151 na 18 uur: 677691

SURINAAMS ETEN

Zaterdags en zondags vrij voor moeder in

dekeuken.

Haal uw

lekker Surinaams eten

elkezaterdag en zondag

van 12 tot 4 uur

maandagt/m vrijdag

van 11.30- 14.30aan de Rooseveltweg 133.

Bel voor uw bestelling

685679

- COMPOST

het beste voedsel voor

Uw planten.

FL V per kilo

Oude

Caracasbaaiweg # 91

De lekkerste

ROTIE'S

pom, pastei, bamie,

nassie, chin, kip, ger. kip,

ger. varken, moksie moksie, br. bonen,

bloedworst kunt u elke zondag tussen 12en 4

bij ons krijgen

Vraag naar het gerecht

v/d week

Koraal Partir kav. 87.

Tel. 674103

QF C C ATA I l\iWisMTCNvy\ '

■ ■

staataltijdvoor ' U klaar. Tel. 693744

604760 Cura^o,

Netherlands Antilles .' *

, : 1

Tekoop woonhuis te Salina zeer gunstig

gelegen met 3 si., 2 badk., zitk,., woonk., met bar, open

keuken + eetkamer, grote garage, berg en wasruimte. 9 A_n de andere kant

appartement met eigen ingang en geasfalteerd

auto-oprit.

Alles op eigendomsgrond. Vraagprijsfis. 398.000,=

Tel; 379923

Wonnys Kitchen v^?te: ïïïïïïr roti s, bami, nassie,

"J'st met b"i"eh^f"' pom. pastei, chinese kip, mofcs-e-aZesie,

pinda soep, erwtensoep.

Op zaterdag en zondag

AJ n£Ll2 U,UJ.; .. Adres: Kaya Milon di

Seru 15

Tel. 679291 I »

* v

r„"i__f n_m_,',wi Q»^_ Compleet gemeubileerde Appa^rtementen voor:

£ sfj^f

n9ers

c Kortverbanders

Ini.: tel. 376947 / 370670 I (eventueel met auto) v '

BRUIN CAFE 7-7 TERRACE

ledere zondag geopendv.a. 17.00 uur

Happy Hourvan 17.00 tot 20.00

Alle drankjes voor fl. 2,50

Live music van Rosario op zijn Drankorgel

Snacks on the house

U vindt ons in het 7-7 Winkelcentrum aan de

Jan Noorduynweg te Santa Maria.

Alle dagen geopend van 16.00 tot 01.00.

Zondags van 17.00 tot 01.00

Totziens in hetbruinste cafe binnen hetkoninkrijk!!!!

r \

Curasao Quota Club presents Annual Fundraising Gala Ball

"Gala Easter Eve"

Date : April 2,1994

Place : International Trade Center

Time : 8:00 pm

Music : Brotherhood of Man Spice & Pepper

Entertainment : Dudley Rosaria

Aldrico Felida & Roxanne Willems

Tickets : NAf. 100,- per person.

Tickets available at Caribelle, Bloempot Shopping Center Reservations by phone 618120.

OPENBARE VERKOOP

Op dinsdag 26 april 1994 des voormiddags om 10 uur zal ten kantore aan de Polarisweg 31-33 ten overstaan van één van de notarissen of diens plaatsvervanger van het kantoor Palm & Senior in het openbaar worden verkocht krachtens rechterlijk bevel: een perceel grond gelegen op Curacao, ter groottevan 690m2, kadastraal bekend als Stadsdistrict Sectie A nummer 2521, met het daarop gebouwdeplaatselijk bekend als Penstraat 49, 51, 51Aen53.

De veilingsvoorwaarden liggen ter inzage ter Griffie van het Gerecht in Eerste Aanleg, zittingsplaats Curacao vanaf heden en op voormeld notariskantoor vanaf 8 dagen vóór de veiling en houden onder meer in datiedere bieder gehouden is terstond een bankgarantie of andere vorm van zekerheid te stellen tot nakoming van zijn bod en de bijkomende kosten.

NOTARISKANTOOR PALM & SENIOR Polarisweg 31 - 33 Tel.: 613199-613655

OPENBARE VERKOOP

Op dinsdag 26 april 1994 des voormiddags om 10 uur zal ten kantore aan de Polarisweg 31-33 ten overstaan van éénvan de notarissen of diens plaatsvervanger van het kantoor Palm & Senior in het openbaar worden verkocht krachtens rechterlijk bevel:

hettot 10 januari 2035 lopend recht van erfpacht op een perceel grond gelegen in het tweede district van Curacao, bekend als kavel Y-106 van het verkavelingsplan "SANTA ROSA HERZIENING EN UITBREIDING", ter grootte van 580m2, nader

omschreven in meetbrief nummer 662 van

7 november 1974, met het daarop gebouwde

plaatselijk bekend als Acaciastraat 231.

De veilingsvoorwaarden liggen ter inzage ter Griffie van het Gerecht in Eerste Aanleg, zittingsplaats Curacao vanaf heden en opvoormeld notariskantoorvanaf 8 dagen voor deveiling en houden onder meer in dat iedere bieder gehouden is terstond een bankgarantie of andere vorm van zekerheid te stellen tot nakoming van zijn bod en de bijkomendekosten.

NOTARISKANTOOR PALM & SENIOR Polarisweg 31 - 33 Tel.: 613199-613655

WAARSCHUWING

De commandant van de marinebasis Parera maakt bekend dat er schietoefeningen worden gehouden. Op de schietbaan HATO: DINSDAG 29 MAART VAN 07.00 TOT DONDERDAG 31 MAART 15.00 UUR. Onveilig zeegebied + 4.000 mtr. uit dekust. Op de schietbaan WACAO: WOENSDAG 30 MAART: VAN 07.00 TOT 15.00 UUR. Onveilig zeegebied ± 4.000 mtr. uit de kust.

HOE BELANGRIJK ZIJN UW VOETEN???

voor het behandelen van:

ingegroeide nagels likdoorns overtollig eelt kalk/schimmelnagels etc.

6tC

PEDICURE/CffIROPEDISTE

N. GOOSSENS Praktijk nr. 368704

Bel voor een afspraak tussen 8.00-18.00 uur

■ H FOR SALE ■ ■ ■ ■

Korg 13 Interactive Keyboard

fl. 4.500,=

Yamaha PSR 5700 Keyboard

(with nine style disks) fl. 3.300,=

Call 615973 or 604542

[ Landhuli irlwingdt^

Elke zondag geopend

vanaf 5.00 uur om het landhuis te bezichtigen. ! Folkloristische dansshow van l

Grupo Folkloriko Antiano van 17.00 - 18.000 uur.

HappyHour van 18.00 - 19-30

Live Muziekvan "Chips"

vanaf 19.30 - 23.30 uur.

Tevens verkoop van souvenirs en lekkere hapjes. V ledereen is van harte welkom/ff J

For Sale Boats

17ft Cobia (112.000,=

with Trailer

13ft Boston Whaler fl. 9.000,=

with Trailer

For more information: Please call

603900/658808

UNIVERSITEIT VAN DE

NEDERLANDSE ANTILLEN

In het kader van de lezingencyclus van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid zal

mr. C. Dekker

docent Europees Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen op woensdag 30 maart 1994 een lezing houden over het onderwerp: "Recente ontwikkelingen in deEuropese Unie en de gevolgen voor de Nederlandse Antillen"

met speciale aandacht voor het LGO-associatiebesluit van 1991 en het vrije verkeer van personen en goederen.

Plaats : Aula B UNA

Datum : woensdag 30 maart 1994

Tijd : 20.00 uur

Toegang : vrij. . om>^

Prof.mr. F.B.M. Kunneman I HnHffnl.

Decaan van deFaculteit IIUJI I ill derRechtsgeleerdheid. lllllrjl

OPENBARE VERKOOP

Op dinsdag 26 april 1994 desvoormiddags om 10 uur zal ten kantore aan de Polarisweg 31 - 33 ten overstaan van één van de notarissen of diens plaatsvervanger van het kantoor Palm & Senior in het openbaar worden verkocht krachtens rechterlijk bevel:

het tot 27 maart 2052 lopend recht van erfpacht op een perceel grond gelegen in het tweede district van Curacao te "SOUAX", ter grootte van 279m2, nader omschreven in meetbrief nummer 182 van 27 februari 1992, met het daarop gebouwde plaatselijk bekend als Souax 524.

De veilingsvoorwaarden liggen ter inzage ter Griffie van het Gerecht in Eerste Aanleg, zittingsplaats Curacao vanaf heden en op voormeld notariskantoor vanaf 8 dagen voor de veiling en houden ondermeer in dat iedere bieder gehouden is terstond een bankgarantie of andere vorm van zekerheid te stellen tot nakoming van zijn bod en de bijkomende kosten.

NOTARISKANTOOR PALM & SENIOR Polarisweg 31 - 33 Tel.: 613199-613655

FAXNUMMERS: Ay4\iQO€

Redactie: 674744

Advertentie: 674524

OPENBARE VERKOOP

Op dinsdag 26 april 1994 des voormiddags om 10 uur zal ten kantore aan de Polarisweg 31-33 ten

overstaan van één van de notarissen of diens plaatsvervanger van het kantoor Palm & Senior in het

openbaar worden verkocht krachtens rechterlijk bevel:

een perceel grond gelegen op Curacao, ter grootte van 344m2, kadastraal bekend als Stadsdistrict Sectie B nummer 1203, met het daarop gebouwde plaatselijk bekend als Coloradoweg 34.

De veilingsvoorwaarden liggen ter inzage ter Griffie van het Gerecht in Eerste Aanleg, zittingsplaats

Curacao vanaf heden en op voormeld notariskantoor vanaf 8 dagen voor deveiling en houden ondermeer in dat iedere bieder gehouden is terstond een bankgarantie of andere vorm van zekerheid te stellen tot nakoming van zijn bod en de bijkomende kosten.

NOTARISKANTOOR PALM & SENIOR Polarisweg 31 - 33 Tel.: 613199-613655

De Stichting Carteles lezingen-cyclus organiseert samen met Indel op maandag 28 maart a.s. haar vijfde lezing, met als onderwerp:

Radio trunking technology

door de heer J. Suzuki

(General Electric)

Plaats : Universiteit van de Nederlandse Antillen,

Lokaal J 04

Datum : Maandag 28 maart 1994

Tijd : 19.30-21.00 uur

Voertaal : Engels Toegang : Gratis.

Belangstellenden zijn van harte welkom.

afVaJrJ STICHTING CARTELES V PI |J |

OPENBARE VERKOOP

Op dinsdag, 19 april 1994 des voormiddags om 10 uurzal ten overstaan van notaris mr. M.L. Alexander of diens waarnemer, te zijnen kantore aan de Gaitoweg 2, Alhier, in het openbaar worden verkocht ex artikel 1203 van het Burgerlijk Wetboek van de Nederlandse Antillen: het tot20 juni 2049 lopend recht van erfpacht op een perceel grond, gelegen in het Derde district van Curagao, bekend als kavel nummer P-14 van het verkavelingsplan

"TERA CORRA I", ter grootte van 397m2, nader omschreven in meetbrief nummer 72 van 27 maart 1986, met het daarop

gebouwde, plaatselijk bekend als

Kaya Monzonit 528. De veilingsvoorwaarden liggen 8 dagen voor de dag van de veiling ter inzage op voormeld Notariskantoor en houden onder meer in dat iedere bieder gehouden is terstond een bankgarantie of andere vorm van zekerheid te stellen tot nakoming van zijn bod en de bijkomende kosten.

Notariskantoor Alexander & Partners Gaitoweg 2 Curagao Telefoon: 37 11 11.

praoooniïör'

mmmmmmm______________—**^—*

airconditioning/refrigeration design & installation " energy management

Procool Ine. is een mechanical contractor werkzaam op het gebied van industriële, commerciële en luxe airconditioning-, ventilatie- en koelsysteem. Voor uitbreiding van ons service-teamzoeken wij: A. Tweekoelmonteurs.

B. Een assistent monteur.

Om in aanmerking te komen voor functie A is minimaal vereist: - Twee voltooide jarenvan de opleiding totkoelmonteur. - Twee jaar ervaring op huishoudelijke en commerciële

koelapparatuur. - Een sterke teamgerichtheid. - Bezit van een geldigrijbewijs. - Ervaring met chilled water systemen is een pre. Om in aanmerking te komen voor functie B is vereist: - Een voltooid jaarvan de opleiding totkoelmonteur. - Een sterke teamgerichtheid. - Bezit van een geldigrijbewijs. Wij bieden U: - Een salaris in overeenstemming met leeftijd en ervaring. - Een prettige werksfeer. - Goede arbeidsvoorwaarden en voorzieningen. Sollicitaties vóór 8 april te richten:

Procool Ine. Industriepark Brievengat A.V.2 t.a.v. deDirectie.

Industriepark Brievengat - Loods A.V.2 - Telephone (5999-) 368477 -Fax. (5999-) 368130Carphone (5999-) 601676 * Bankers: ABN-Amro ace. 11.27.098

12 AMIGOE ZATERDAG 26 MAART 1994

Uitgiftekoers van nieuwe KLMaandelen Nf 44

AMSTELVEEN - De uit

?'"ekoers van de 18,5mild!o

U nieuwe KLM-aan«"en isvastgesteld op Nf voor hetinternationale

bJJ en 23,375 dollar voor »_. , Amerikaanse Gedeelte. sloti. ls gebaseerd op de ïrjïjpers van de aandelen

m_oL ln New York op 24 43 £3>375 dollar of Nf

den lsrekening gehou

ftaar? et de sterke vraag

Dit u aandelen in Europa.

Hend? de, KLM vr«daS ko nd

"

geTnaakt-Sindsde aan"

U tr,glng van de emissie op kOeJ?aart is de aandelengesallll^Nf3 naarbeneden

611 met o eleggerskonden tot VoU t maart inschrijven

Hierbf tendersysteem.

Seven{m°est worden aangeWilde'teveel aandelen men prijs n°P^en en tegen welke van d

6 ef"lnitieve omvang

°mstreekTiS7Sie WOrdt op of steld april vastge

Samenwerkingsproject VS en Duitsland: Grootste telescoop ter wereld komt in Texas

AUSTIN -Als Texas nog

niet heeft geclaimd dat het van allerlei zakenhet beste en het grootste

heeft, dan zal dat niet lang meer duren. Vrijdag begon in het westen van deze Amerikaanse staat de bouw van wat de

grootste telescoop ter

wereld moet worden, een samenwerkingsverband tussen wetenschappelijke instellingen in de Ver

enigde Staten en Duitsland. De kosten van het project bedragen zon 27 miljoen

gulden. De nieuwste tele

scoop zal veel groter zijn dan de Keek-telescoop op de berg Mauna Kea in Hawaii, algemeen beschouwd als de grootste ter wereld. Maar de

Amerikanen en Duitsers

hebben voor hetontwerp van

hun nieuwsteuitvinding wel heel nadrukkelijk gekeken

naar het Hawaiiaanse voorbeeld.

De Texaanse telescoop zal

wetenschappers in staat

stellen de sterren en zwarte gaten in het heelal beter te observeren. Planeten diezich in de buurt van verafgelegen sterren bevinden, kunnen sneller opgespoord worden. De nieuwereflector-telescoop gebruikt 91kleine glazen en keramische zeshoekige spiegels in vergelijking met de 34 spiegels van de Keek

telescoop op Hawaii.

Geen kranten in Algerije: Protest tegen aanslagen

PARIJS - InAlgerije zijn

zaterdag geenkranten uitgekomen. De persstop is een protest tegen een

groot aantal recente

moorden op journalisten door moslim-fundamentalisten, zo deelde het officiële Algerijnse persbureau APS mee.

De directies van door privéondernemingen uitgegeven kranten en van de staatsmedia zeiden dat zowel zaterdag als zondag geen kranten verschijnen. Moslimextremisten vielen maandag de kantoren van het Algerijnse weekblad L'HebdoLibere binnen. Zij ver

moordden twee journalisten en verwondden drie

anderen. Sinds de uitbar

stingvan politiek geweld in Algerije, zon twee jaar geleden, zijn al twaalf journalisten om het leven

gekomen. Ookrechters, officieren van justitie, schrijversenkunstenaars zijngeregeld het doelwit van fundamentalistische moslims.

Regeringspartijen: President tegen stabielPolen:

Walesaweigertlinkse

econoomop Financien

is - I„ Polen

tussgj;/onflict ontstaan e <>ali?

■ lmkseregeringsWsaer.en. President Mid»" Pc laa*ste wees vaia h benoeming af

HoSaf, e ex-communist

&>stvL« P -d<: belangrijke Hoö,r m«»ster van EcofoC en Financiën.

Vek * heeft al zeven

vanp- geen bewindsman V*manciën. v°era?

S Walesa's woord

besW Drzycimski is de Vh2mg Van de President proePeliJk" en zal pre

ak met een nieuwe

k moeten komen. In VvL -emt de President mmisters op vooras yan de Premier- Vol-lïioet k Poolse grondwet

goedu het. staatshoofd zijn b6noyUring verlenen aan de t_rs r? 1"18van nieuwe minisjt.(je"e twee coalitiepartijen inks fc;fer\lng' Democratisch

voormalige com

munisten) en deBoerenpartij van Pawlak blijven evenwel achter Rosati staan, een in Geneve werkzame econoom en kandidaat van Democratisch links. "De president laat andermaal zien geen

belang te stellen in een stabiel Polen", reageerde SLDleiderKwasniewski.

Walesa's woordvoerder zei

dat de president van mening was dat Rosati het contact met Polen verloren heeft,

omdat hij jaren in het buitenland heeftgewerkt. Bovendien zou Walesa verontrust zijn over Rosati's betrokkenheid bij een fonds voor regulering van de buitenlandse schuld van Polen. De rechter onderzoekt momenteel of de SLD-politicus daarbij onrechtmatig heeft gehandeld. Het conflict om de nieuwe

minister van Financiën geeft aan dat de spanning tussen depresident en deregeringscoalitie oploopt.

China: 31 procent meer belasting inkomsten

PEKING - De inkom

sten van de Chinese staat zijn de eerste twee

maanden van ditjaarmet 32,1 procent gestegen als gevolg van het nieuwe belastingstelsel. Dit heeft de minister van Financiënzaterdag meegedeeld.

De afdracht door handel en industrie steeg vergeleken

met de eerste twee maanden van vorig jaar met 32,2 procent, verklaarde ministerLiv Zhongli volgens de Chinese media. Liv, die zich tevreden uitte over deze resultaten, zei dat de regering "deze

hervormingen zal voort

zetten, die vitaal zijn voor een modern inning-stelsel en voor de hervorming van het investeringssysteem". De op 1 januari van kracht

geworden belastinghervorming verplicht de provincies belasting aan de staat te

betalen naar gelang draagkracht. Doel is stroomlijning van de inning en verhoging van de staatsinkomsten. Het begrotingstekort is voor dit jaarbecijferd opzeventig miljard yuan, acht miljard

dollar.

Tulip: in 1998 bij Euro top-5

DEN BOSCH De

grootste Nederlandse PCfabrikant, Tulip, blaakt van zelfvertrouwen. Nu het bedrijf in 1993 in de zwarte cijfers is

gekomen, denktTulip aan zeerhoge groeicijfers voor dekomende vier jaar.

Volgens directeur R.J.

Romein zal zijn firma in

1998 bij de vijf grootste PCbouwers in Europa behoren. De omzet wordt op termijn vervijfvoudigd (1993: Nf374 miljoen),terwijl de produktie omhoog zal schieten naar ruim 600.000 personal computers (1993: 128.000 stuks), zo is donderdagbekend geworden na afloop van de persconferentie. Optimisme is overigens bij Tulip geen onbekendfenomeen. Enkele jaren geleden verkondigde de directie in de Wall Street Journal dat het concern al in 1995 een plaats binnen de top-5 zou halen. De opmars liep echter door de moor

dende concurrentie vertraging op. Vorig jaar zei bestuursvoorzitter F. Hetzenauer in 1996 of 1997 een goede positie in te kunnen nemen met een marktaandeel van vier tot zes procent.

Financieel nieuws

Clintons belastinghistorie openbaar gemaakt: Volgens Witte Huis: weinig spectaculairs

WASHINGTON De

belastingaangiften van de Amerikaanse president Clinton die openbaar zijn gemaakt, geven volgens

hetWitte Huis weinig spectaculairs te zien. Clinton wil met de openbaarmaking verdenkingen ont

krachten als zou hij voordeel hebben gehad aan

het faillissem*nt van een spaarbank in Arkansas.

De geruchtenstroom over

dezezogeheten "Whitewater*affaire schaden Clintons populariteit. Woordvoerster Dee Dee Myers zei vrijdag dat Clintons fiscale geschiedenis tussen 1977 en 1979 geen onregelmatigheden te zien

geeft. Donderdag had de president aangekondigd de formulieren openbaar te maken die betrekking hebben op de periode, waarin hij en zijn vrouw Hillary in een omstreden onroerend-goedproject investeerden. Dit project uit 1978, "Whitewater", is in een kwaad daglicht komen te

staan dooreen vermeendverband met het faillissem*nt van een spaarbank in

Arkansas. Een federale officier van Justitie onderzoekt de zaak.

MINDER VERLIES

De Whitewater-affaire

draait om een investering

die het echtpaar Clinton met een vriend in 1978 deed in een onroerend goed project. Hierbij leden de Clintons

naar eigen zeggen bijna zeventigduizend dollar verlies. De vriend, James McDougal,

was tevens eigenaar van een spaarbank die in 1986 aan roekeloze investeringen ten onder ging. De toenmalige gouverneurvan Arkansas en de huidige president,

Clinton, benoemden toen de curatoren en bovendien zijn echtgenote, Hillary, als belangenbehartigster van de failliete bank. De affaire spitst zich toe op mogelijke onverenigbarebelangen bij deafwikkeling van het faillissem*nt en een eventueel verband

met het onroerend goed project.

Clinton gaftijdens een pers

conferentie toe dat hij bij de onroerend goed transactie minder verlies had geleden dan aanvankelijk beweerd, maar dit was nooit (voor

aftrek)bij debelastingen opgegeven. Fiscaal voordeel had hij derhalve hoe dan ook niet behaalduit demislukte belegging.

De te publiceren belastingformulieren moeten volgens Clinton aantonen dat zijnvrouw enhij niets onrechtmatigs hebben gedaan. De ruchtbaarheid dieaan deWhitewater-affaire wordt

gegeven, is er volgens

Clinton op gerichtzijnbelangstelling van "de werkelijke opdrachten" af te leiden.

Tegenstanders van de presidentsuggereren dathetechtpaar Clinton wel degelijk

voordeel heeft behaald uit de omstreden beleggingen. Het federale onderzoek duurt

voort.

Den Haag kiest voor Fokker Executive jet

AMSTERDAM - Fokker

heeft de bestelling voor een nieuwregeringsvliegtuig ontvangen. Het

betreft een FokkerExecutive jet 70 die in maart 1996wordt opgeleverd. Minister Maij van Verkeer en Waterstaat en

bestuurslid Dijkhuizen van het bedrijf ondertekenden vrijdag hetcontract voor levering van het toestel. De

Fokker Executive jet70 dient ter vervanging van de F2B, dePH-PBX, die al sinds 1972 als regeringsvliegtuig in

gebruik is. Dat toestel moet binnenkort aan de grond

blijven omdat het niet meer aan de vereisten van de

moderne luchtvaart voldoet. De Executive jetbiedt plaats aan 26 mensen. De cabine heeft drie afdelingen: Een VIP-ruimte, een stafruimte en een dienstenruimte. Het toestel wordt uitgerust met apparatuur voor communicatie met behulp van satellieten. Zodoende kunnen tijdens de vlucht telefoonge

sprekken worden gevoerd en fax-verbindingen worden

onderhouden.

VW: Nog dit jaar geen verlies meer

WOLFSBURG - De Dui

tse autoproducent Volkswagen denkt dit jaar quitte te kunnen draaien na het recordverlies van 1,9 miljard mark in 1993. Dit heeft VW-topman Ferdinand Piech donderdag gezegd bij de toelichting op de resultaten over

vorig jaar. In 1992 was VW nog goed voor een winst van 147 miljoen mark, die overigens liefst 87 procent minder was dan in het jaar ervoor. De eerste maanden van dit jaar zijn beter verlopen dan was verwacht, aldus Piech. Hij voorziet een groei van de

verkoop (van demerken VW, Skoda, Audi en Seat) in het eerste kwartaal van dit jaar met 4,7 procent ten opzichte van de eerste drie maanden van vorig jaar. Alleen voor Volkswagens kwam er vanuit Duitsland al 54 procent meer aan bestellingen binnen. Vanuit de grote afzetmarkten in Europa werd 11,8 procent meer besteld. VW wijt het slechtste resultaat uit zijn bestaan aan de verliezen bij Seat, de Spaanse dochteronderneming.

Van Leer: Ondanks recessie nettowinst

verhoogd

AMSTELVEEN-Het ver

pakkingsconcern Van

Leer (producent van

stalen vaten, maar ook eierdoosjes) kon zijn nettowinst in 1993 verhogen ondanks een zwarerecessie in Europa. Mede dooreen inmiddels afgeslotenherstructureringsoperatie, waarbij de jaarlijke kosten met Nf 180 miljoen werden verlaagd, steeg de

nettowinst van Nf 32 miljoen naar Nf 63 miljoen. Voor het lopende boekjaar verwacht bestuursvoorzitter W. de Vlugt een gelijk of

hoger resultaat, zo heeft hij vrijdag bekendgemaakt tijdens de toelichting van de jaarcijfers. Tevreden is hij niet met de behaalde nettowinst. Beter zou een resultaat van ongeveer Nf 100

miljoen zijn geweest, ofwel een nettomarge van 2,5 procent. Die 2,5 procent (nettowinst, uitgedrukt in een percentage van de omzet) is

gebruikelijk bij de verpakkingsindustrie.

Wegens spanningen in Korea en Mexico: Dow Jones gaat opnieuw onderuit

NEW YORK -De aande

lenkoersen op de effectenbeurs van New York zijn vrijdag over een breedfront opnieuwflink gedaald. De Dow Jonesindex van de dertig toonaangevende fondsen

schoot 45,78 punten

omlaag tot 3775,31. Donderdag was de belang

rijkste beursmeter al 48,37 punten gekelderd. Handelaren gaven als oorzaak van de daling, evenals op donderdag, de opgelopen spanningen in Korea en Mexico aan. Vooral de moord op Colosio, dekandidaat van de regeringspartijvoor depresidentsverkiezingen in

Mexico, joeg beleggers op

Wall Street angst aan. Zijn dood zou wel eens gevolgen kunnen hebben voor hetvrijhandelsakkoord tussen

Mexico, de Verenigde Staten en Canada, zo wordt

gevreesd. Overigens hield de Mexicaanse effectenbeurs

zich vrijdag goed staande

ondanks de politieke crisis.

De handelaren in Wall

Street wezen ook naar

Europa. Daar hebben de aandelenmarkten de laatste tijd flinke koersdalingen geïncasseerd en dat werkt door in Amerika. Deze week verloor de FTSE-index in Londen

89,1 punten, wat neerkomt op 2,7 procent. De DAK

index in Frankfurt moest

25,55 punten (1,2 procent) achteruit terwijl de CAC

index in Parijs 84,72 punten (3,8 procent) omlaag moest.

Inflatie EU in geheel iets minder

BRUSSEL - De gemiddelde inflatie in deEuropese Unie is in februari met 0,1 procent afge

nomen. Volgens deberekeningen van Eurostat, het Europese

bureau voor de Statistiek, steeg het indexcijfer voor de consumentenprijzen van

maart 1993 tot en met

februari '94 met 3,3 procent tegen 3,4 procent in de

periode van februari '93 tot eind januari dit jaar. De inflatie verminderde in acht van de twaalf lidstaten. In Nederland (respectievelijk 3 en 2,6 procent), het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Spanje was er sprake van groei. De laagste cijfers voor februari werden genoteerd

in lerland, Frankrijk (beide 1,7 procent) en Denemarken (1,8 procent). Griekenland(11 procent)en Portugal (6,1 procent) waren koplopers. Van de vier landen die volgend jaar tot de Unie willen toetreden, scoren Noorwegen

(1,4 procent) en Finland (0,3 procent) laag. Oostenrijk zit in de middenmoot met 3,1 procent en Zweden doet ook het goed met 1,9 procent. In de Verenigde Staten en

Japan lag de inflatie op respectievelijk 2,5 en 1,1 procent.

DOLLAR

Op devalutamarkt van New York moest de dollar verder achteruit. De Amerikaanse munteenheid, die ook al op de Europese markten duidelijk in waarde was gedaald, stondtegen het einde van de handel in New York op Nf 1,8730. Donderdag was dat nog Nf 1,8765. Op de wisselmarkt van Amsterdam had het groene biljet vrijdag een slotkoers van Nf 1,8750.

OPEC: een moeilijk compromis

.DeOrganisatie van Olieproducerende landen (OPEC) vergadertin Geneve. Onderwerpvan gesprekis een productiebeleiduit te stippelen datzodanig is dat men voorkomt dat deprijsineenstort op de wereldmarkt. De kleine grafiek bovenaan maakt duidelijkdater eigenlijkin de olieprijsniet zoveel verschil is opgetreden in devoorbije 24 jaar,als men tenminste de dollar-waardeaanhoudtvan 1970en men dus de inflatie buiten bsechouwing laat.

tHET

LAND VAN DE NEDERLANDSE ANTILLEN

778 % LENING 1994 PER 2000

Bedrag open bedrag

Koers de koers wordt op 30 maart 1994 na sluiting van de inschrijving vastgesteld volgens het tendersysteem

Rente 778% per jaar, per 5 april 1994

Aflossing op 5 april, 2000wordt het uitstaande bedrag van de lening a pari aflosbaar gesteld

Inschrijving vanaf heden tot en met 30 maart 1994 aanstaande tot 10:00 uur via lokale deviezenbanken

Storting 5 april 1994

Leningsvoorwaarden kosteloos verkrijgbaar bij de lokale deviezenbanken.

He lived a life of "going-to do", And died with nothing done.

Albery

AFPAmigoe miogratiek "c Israëlische politie bereikte dc vergave van zeventig gewapende genieten, die ledenzijn van een l°odse godsdienstige sekte. Zij had°fn zich verschanst in een woning vlakbij TelAviv.

13 AMIGOE ZATERDAG 26 MAART 1994

Tel: 373772/371950/373044

aaaanaßaTCTC^Tßal \w (§* "'_* ö IÏNI TmT!WlI \\
Mexico: beurs weerstaataanslaq

AFP Amigoe inlograliek

De Mexicaansde effectenbeurs heeft zijn hoofdkoel gehouden na de moordaanslag opLuis Donaldo Colosio, de presidentskandidaat van de Mexicaanse regeringspartij. Men had een duikeling verwacht van de effectenhandel. Na een dag sluiting wegensrouw heropende de beurs vrijdag zijn poorten en wistzich wonderwel op debeen te houden.

Eredoctoraat M. v/d Stoel

De Nederlandse voor

vechter van de mensen

rechten en oud-minister van buitenlandse zaken Maxvan der Stoel heeft het eredoctoraat van de Rijksuniversiteit Utrecht gekregen vanwege zijn verdiensten voor maatschappij en wetenschap.

Van der Stoel is als rap

porteur voor de Verenigde Naties actief geweest. Volgens erepromotor prof. dr. P.R. Baehr zijn derapporten van Van der Stoel over mensenrechten "altijd objectief, zeer zorgvuldig en van een wetenschappelijk gehalte.

Daardoor heeft hij zeer veel materiaal aangedragen voor de studievan mensenrechten en de criteria die moeten gelden bij het beoordelen van schendingen van die

rechten."

PvdA-kamerlid Kalsbeek

wil van Minister Van Thijn van binnenlandse zaken

weten of het waar is dat de politie wel eens inbreekt bij verdachten. Een artikel in NRC-handelsblad meldt, dat de politie deze methode regelmatig gebruikt om te zien of officiële huiszoeking gerechtvaardigd is.

Volgens het artikel breekt

de politie ook wel eens in om afluisterapparatuur te

plaatsen in het huis van een verdachte. De krant meldt dat officieren van justitie en rechercheurs het gebruikvan deze methode hebben bevestigd.

Het ministerie van jus

titie zegt van het gebruik van dit soort methodes niets te weten: "Het is ontoelaatbaar en illegaal*.

Ook bij het ministerie van

binnenlandse zaken is dit

soortinbraken "volstrektonbekend*. Een woordvoerdervan de Rotterdamse politie wijst er op dat het "dom* zou zijn als depolitie op deze wijze te werk gaat. Bij een eventuele rechtszaak voert de advo

caat van een verdachte zeker aan dathetom onrechtmatig verkregen bewijs gaat en de verdachte dus niet kan

worden aangerekend.

■ Rodney King wil Aa een

rechtszaak 9,5 miljoen dollar van de stad Los Angeles.

King is de man die door

politieagenten in 1991 in

elkaar geslagen werd bij zijn aanhouding en bekend werd doordat iemand de mishandeling van ver filmde. Het gemeenstebestuur heeft een

schikking van 1,25 miljoen dollar afgewezen. De stad

heeft zich aansprakelijk

gesteld voor watKing isoverkomen.

Tom Poes en hef Lemland

doorMarten Toonder

4208— De heer Grootgrut wierp een enkele onthutste blik op de stroom Lemmings, die als een grijze massa zijn winkelpand naderde. Toen stiet hij een

gesmoordekreet uit en draafde zijn deurin om die te grendelen en te barricaderen.

Maar helaas, hij was te laat. De eerste golf had zijn

onderneming reeds bereikt, zodat hij zich tot de knieën in de stroom bewoog bij het betreden van de winkel.

Hij verloor dan ook het evenwicht. Hij tuimelde

bonkend tussen zijn kisten en balen in. Uit de massa rees een juichkreetop.

"Ochtendpap", hoorde hij roepen. "Kwam tat vuk!" En voor de ontzette blikken van de brave handelaar

begon menmeelzakken tebeklimmen, balenrijst open te scheuren, snoepflessen om te keren en zelfs verse grutsprits te proeven.

"Stop! Politie!" riep de kruidenier uit. "Diefstal!

Help!»

De menigte schonk niet veel aandacht aan dit

geroep, maar op een zak naast hem keerde een

indringer zich om en knikte hem toe.

"Waarom jammert de grote Wam zo?" vroeg hy

vriendelijk. "Hij kan toch ook nemen als hjj honger heeft? Hier is alles - veel meer dan in Bommelstein. Hier, neem een koekje."

"Ik wil geen koekje!" riep Grootgrut. "Ik mijn zaak!

Dit is allemaal van mij, ga weg!"

"Begrijpt dat niet", zei de vreemdeling hoofdschud

dend. "Dit is Lemland en daar is alles van iedereen. Dat zegt Lodder Lem en die weet het."

De oplettende lezertjes zullen in de spreker Wobbe

Lem hebben herkend. Maar Wobbe was niet de enige, die zich naar Rommeldam had begeven.

Zijn broeder Jam-Jum volgde met zijn familie een

andere straat en kwam zodoende nietlang daarnahet poortje van het politiebureau binnen

Europese klikspanen

De Europese Commissie gaat een gratis telefoondienst in de strijd werpen tegen

fraude met gemeenschapsgelden. Via de 'kliklijn' kan iedere burger van de Europese Unie in zijn eigen taal en op basis van volledige vertrouwelijkheid informatie doorspelen over vermoedelijke fraudegevallen.

Het experiment past vol

gens Commissaris Schmidhuber in een nieuw 'strategisch programma' dat de

strijdtegen fraudemoet intensiveren. De Duitse commissaris zegt zich ervan bewust te zijn een onconventioneel middel te gebruiken en dat veel 'grappenmakers' mis

bruik van de lijn zullen

maken. Toch vindt hij het idee interessant genoeg om uit te proberen.

Naast de 06-lijn voor klik

spanen denkt de commissie erover waardevolle tips te belonen. Verder is zij van plan een zwarte lijst aan te leggen van bedrijven en personen die zich al eens aan gemeenschapsfraudehebben schuldig gemaakt. De lijst komt echter niet in de openbaarheid en is alleen

bestemd voor 'intern

gebruik'

In een toelichting op de

besluiten zegt de commis

saris datdefraude in Europa 'complexer en geraffineerder' is geworden en overeenkomsten vertoont met internationale criminaliteit in hetbankwezen. Omdat steeds vaker blijkt dat de georganiseerde misdaad is betrokken bijfraudezaken, zou ook Europol

een rol moeten gaan spelen in het doordachte plan.

■ MC Hammer en Vanilla

Ice zijn er weer. De buitenbeentjes van de hip hop scène brengen respectievelijk de cd the Funky Headhunter en Mind Blowin' op de markt. Opvallend is dat ze beiden hun imagohebben veranderd. En dat is wellicht omdat de zaken niet goed gaan. Ooit viel Hammer (Please

Hammer, don't hurt 'em) op vanwege zijn wijde broeken nu kleedt hij zich als zijn ergste critici: met tanktop, gouden ketting, muts en

zwarte bril. Als een rapper from the neigbourhood. Dat vanwege het succes van de gangsta rap (de zwarte

muziek uit de arme buurten van de grote steden), waarin de rappers een relatie leggen met de criminaliteit, drugs en een ruwe benadering van vrouwen.

Vanilla Ice (van de

superhit Ice Ice Baby) was volgens zijn criticifout omdat hij nietkon rappen en bovendien blank was.Degymbroekzanger methetkuifje kon zijn oude succes niet evenaren en zakte weg. Nu is hij terug, zonderglimmende trainingspakken maar met dreadlockachtig lang haar. Ofhet hem daarmee lukt om een

'homeboy' te worden zoals datin rappers kringen heet is maar de vraag.

Twee driekwart rookstaafje per dag en duizend per Jaar

De Nederlander rookt

gemiddeld duizendsigaretten per jaar. Dat is twee driekwart rookstaafje per dag. De verkoop bedroeg vorig jaar tussen de vijftien en 16,1 miljard stuks, ofwel 600 miljoen pakjes van 25 sigaretten. Dat iswel 8,4 procent minder dan 1992.

De vijftien miljoen Neder

landersrookten metzijn allen ook 14,5miljoen kilo shag. Een afname van tien pro

cent. Maar nog altijd een kilo per jaar per persoon.

De teruglopende binnen

landse verkopen zijn opmerkelijk, omdat uit een marktonderzoek is gebleken dat het aantalrokers nauwelijks is afgenomen, terwijl ookhet verbruik perconsument nagenoeg gelijk bleef. In 1992 rookte 41,9 procent van de bevolking tussen 15 en 65 jaar en in 1993was dat 41,1 procent.

De dalingvan de verkopen

wordt door de sigarettenindustrie vooral toegeschreven aan detoegenomen smokkel.

Ook de export van siga

retten is vorig jaar behoorlijk gedaald, waardoor de positie van Nederland als

grootste sigarettenexporteur in deEuropese unie een forse deuk heeft opgelopen.

Vrouw van moordenaar eist schadevergoeding politie

De vrouw van de ver

meende Britse moordenaar Frederick West heeft aangekondigd een schadevergoe

ding te eisen van de politie voor het afbreken van haar woning. Deze vond tot

dusver negen lijken van

vrouwen en meisjes in het 'house of horror' aan de Cromwellstraat in Glou

cester.

De lijken bleken te zijn

ingemetseld in verschillende delen van de woning. Haar echtgenoot wordtbeschuldigd van moord op alle gevonden slachtoffers.

Rosemary West heeft een

advocaat in de arm genomen die zei dat zijn cliënte niet van plan is terug te keren naar het huis, maar voor een vervangende woningcompensatie zoekt. De schade is volgens advocaat Leo

Goatleybijzonder groot: "Het

huis is letterlijk gesloopt'

De verdachte (52) is t«J keer getrouwd en heeft n^ schatting tien kinderen. &? wordt onder meer beschjj digd van de moord op z_ destijds zestienjarig

dochterHeather, die in 19" verdween. ,

De opgravingen van "* politie hebben hetfundatie van het huis dusdanig aa" getast dat tonnen bc*'J |1 gestort moesten worden o>> te verkomen dat &

instortte.De politie van Gl°. cester meent rechtmajl^ gehandeld te hebben orfl*»* het onderzoek de ontmak' ling van het huis noodzak lijk maakte.

e Rosemary West, "' twintig jaar met haar m 9( het huis bewoonde, ontke* iets van de moorden af_ weten te hebben. Ze werd w borgtocht vrijgelaten en J ondergedoken voor depers

■ Dit is geen stukje beschim

meld brood, maar een foto van de astroïde 243 Ida die een lengte heeft van ruim 35 kilometer en de daarbij behorende maan (rechts). Deze

foto van de NASA is het

eerste visuele bewijs dat asteroïde natuurlijke satellieten hebben.

Charity Witten (links), leer

linge van de International School of Curagao heeft een verzorgd weekendreisjeAruba gewonnen met eenprijsvraag van Coopers & Lybrand op de studie- en beroepenmarkt in het ITC van begin maart. Nog iets meer dan dertig

nachtjes slapen. Dan is-tie er. De nieuwe BMW-7 serie. Hij komt aan op Curacao met V-8 motoren van 3,0 en 4,0 liter. Later verschijnt ook de V-12 die nog meer vermogen heeft. Ditjaariser ook denieuwe

3 serie 'Compact'; inderdaad, een verkleinde versie van de aangeslagen 3 serie. De compact is er met 1,6 en met 1,8 liter motor.

Sluitniet uit dater ook een

'limited' versie van de 6 cilinder 2,5 liter 192 pk motor BMW komt.

ZATERDAG 26 MAART 1994 14 AMIGOE

HENRY By Dick Hodgins

BONER'S ARK By Addison & Frank Johnson

BEETLE BAILEY By Mort Walker

REDEYE By Bill Yates & Mel Casson

MENSEN

CURAÇAO AGENDA

MEDISCHE DIENSTEN

ARTSEN

NACHTDIENST ARTSEN atiënten van de artsen van Bandabou

raerde district) kunnen in spoedgevallen 'e|efoon 641658 bellen en dan het

""'woordapparaat afluisteren. De

Patiënten van de andere districten kunnen °or spoedgevallen de artsenpraktijk van u" eigen huisarts bellen en het

"Woordapparaat zal dan mededelen wie dienstdoende arts is.

STICHTING

VERANTWOORD

OUDERSCHAP

(Fundashon Famia Planea)

ssistentie geboorteregeling:

?niek Bitterstraat 1-A (tel.: 611323):

open van 08.00-12.00/14.00

-"00 uur; dokter aanwezig op maandag "

vriJdag van 14.00-16.00; dinsdag,

u*nsdag en donderdag van 08.00-11.00

II '"iekKas Chikitu (zuigelingenconsulta

oureau): open op woensdag van 13.00-°UO uur.

VERENIGING

VAN TANDARTSEN

renrt' de dienstdoende arts geduae het weekeinde en op feestdagen »eve tel.: 682222 op te bellen.

DOKTER E.A. WINKLAAR *

(particuliere patiënten) *Coraweg 130. Tel.: 371418 Preekuren op zaterdag en zondag an 11.00-12.00/17.00-18.00 uur.

GENEESKUNDIGE

DIENST

STADS- EN 2DE DISTRICT OOST. maart 1994 vanaf 08.00 uur tot ö^art 1994om 07.00 uur:

Tel " 'Elha 9e.CentroMedico Sta. Rosa.

l7 '' 676666; spreekuren: 11.00-12.00/

676RR'

00 uur; spoedgevallen tel.:

(Uilln 1b'9'9" 689266/689337.

artsn voor Pat'ënten van de volgende

Tsen Wilsoe' Da Costa Gomez, Nassy

Oora'

Nassy' Tsen9. Suiters, Braakman,

en b'

Guerrero-Bakmeyer, Ayubi, De Vos

stads- en 2de district west . maart 1994 vanaf 17.00 uur tot ,° "Tiaart 1994 om 24.00 uur: bemr Dunker- Dokterskamer Muizen

1?On 692349; spreekuren: 11.00-12.00/

Ssini" 18'00 uur; spoedgevallen tel.:

j'

u2l b.g.g. 689266/689337. .' "laart 1994 vanaf 00.00 uur tot «/naart 1994 om 07.00 uur: Tw Alcaia, Dokterskamer Sta. Maria. ,/' 683048; spreekuren: 11.00-12.00/

37qr B'oo uur; spoedgevallen tel.:

(di, 63 b-99- 689266/689337.

Qsldt voor patiënten van de volgende

B sen: Swart, Goilo, Roose, Braakman

E|hnder. De Rouw-Picus, Davelaar,

IW9e' Pabl°'

Heerenveen, Nivillac,

"sales-Concession en De Vos)

district ban

2' maart 1994 vanaf 17.00 uur tot Dok?aart 1994om 0700 uur: Ba!u6r Lucasius, Gezondheidscentrum

IQ nn TeL: 641658/641605; spreekuren:

vai|. 11°0/17.00-18.00 uur; spoedge(Oi,*"tel- 641356 b.g.g. 689266/689337. ar>Sen V°°r pa,iënten van de volgende

Snnn„ Schel|ens, Sommer, Lucasius, op°ng en Tweed).

artSe nten va» hier niet genoemde

vane wordt aangeraden in spoedge

'h'orrn c'9en arts ,c bellen en ,c

waam_ren w,e voor deze de dienst "nbev H"' Het verdient te allen tijde in avonrt 9 een huisarts te kiezen die naen en weekeinden bereikbaar

heid geregeld heeft. Vraag er naar bij uw eerstvolgend bezoek!

WIJKVERPLEGING

WIT GELEKRUIS WIJKVERPLEGING

‘PRINSES MARGRIET’

Santa Maria 17. Tel.: 682344/

682947, 682412/682574. Fax:

681000. Kantooruren: 07.00-16.30 uur. Voor de wachtzuster gelieve tel.: 603661 te bellen na 17.00 uur. Tel. spreekuur in ieder wijkgebouw: dagelijks van 08.00-08.30/14.30

-15.00 uur. * Huize Halman Otrobanda: tel.:

628288; spreekuur: woensdagvan 09.00-11.00 uur.

* Sta. Maria 17: tel.: 682344;

spreekuur: donderdag van 09.00-11.00 uur.

' Wijkgebouw Bonam: tel.: 371865. spreekuur: dinsdag van 09.00

-11.00 uur. Sokudi: tel.: 367824.

* Sentro Mediko Montagne Abao: tel.: 673711; spreekuur:

woensdag van 09.00-11.00 uur.

* Kaya Fensu 9 (Koraal Specht): tel.: 618577; spreekuur: donderdag van 09.00-11.00 uur. '

WijkgebouwSuffisant: tel.: 687707; spreekuur: donderdagvan 09.00-11.00 uur. '

Wijkgebouw Sta. Rosa: 671628; spreekuur: dinsdag van 09.00

-11.00 uur. "

Inloopspreekuurvoor zuigelingenen kleuterzorg: vrijdag van 08.00-10.00 uur. Hoek Vondelstraat/

Nilda Pintostraat. Tel.: 373584.

STICHTING NEUTRALE

WIJKVERPLEGING

kantoor Gosieweg 15: P.O. Box 3619.

Tel.: 692231/692232. Fax: 682709;

geopend van 07.00-17.00 uur. Kantoor Bandabou: Silberie Kavel 16;

open van 08.00-16.00 uur. Tel.: 649422. Voor de wachtzuster vanaf 25 maart om 17.00 uur t/m 1 april om 07.00 uur gelieve tel.: 685381 of page 669-0368 te bellen.

KRAAMKLINIEK

RIO CANARIO

Schottegatweg Noord 43. P.O. Box 3619. Tel.: 691838/ 692510. Fax: 691683; voor informatie over prenatale zorg en zorg gedurende en na debevalling. Consultatiebureau zuigelingen: iedere donderdagmiddag van 13.30-16.00 uur. Consultatiebureau peuters: iedere dins

dagmiddag van 12.30-14.45uur.

STICHTING

WIJKVERPLEGING

BANDABOU

Fontein 35,tel.: 648077/648387;open van maandag t/m vrijdag van 07.00-17.00 uur; na 17.00 uur bereikbaar: zuster Van Herwijnen. Tel.: 642798 b.g.g. 601760. Consultatiebureau: iedere dinsdag van

09.00-11.00/18.00-20.00 uur.

APOTHEKEN

WEEKEINDEDIENST

ZATERDAG

Otrobanda: Groot Piscadera, Jan Noorduynweg z/n

(naast Thorax Centrum). Tel.: 685022/

685023. Punda: Popular, hoek Maduro-/Columbusstraat. Tel.: 611269/612376.

ZONDAG

Otrobanda: Muizenberg, Muizenberg z/n. Tel.: 692390/ 692391. Punda: Sta. Rosa, Sta. Rosaweg 56. Tel.: 377679/ 377650.

DIVERSEN

BELANGRIJKE NUMMERS

(voor noodgevallen)

Ambulance: 112

Politie: 114

Brandweer: 114

Hospitaal: 624900

Aidslijn: 128

Kodela: 135

Amigoe

Colofon

tJ9^r"AIWCH3EN.V. ScheT0""""«rale (10 lijnen): 672000

®ro440:000

5'«.»'.i874.8Z5.10 0*

Curiei's Bank N.V.

P^ctie; ,7* 674084 L^^yer-Hollander

"«Rhodes (secretaresse)

**:674744 eihrjr_ldnkse hoofdredacteur/ w^teurNAPA fet'^n Redactie: «Joelt»!" 0on9en. Hennle Harinck, S


Sn^6:Violaßernardu»on A^ny:Naaldijk Vrtida^T>e adve'te"ties: Maandag t/m aS^h 07.30-15.30 uur. r»Oetene

Irten,' eBvoor dekomende dag

oinnen "■ van teyoren vóór 15-30

_!Deri-and

'*« deRoo en Victor Hafkamp

1 ANP en Af*

Miamiï**'Hil aoverrönkornstfl»3t7he Oeerah!l^ De Haa39che Courant, °örabara Pers. Foto's: AFP

Cu__?iBUT,E (abonnementen): $7__l_ Distrtco N.V. Tel: 370503, "^w, Fax: 370304

60 cent:

«Ni m?n,spriis°P alleeilandenvan

ArJ^NaMT1!

6 An,ill«n Naf 16,«, op

NAf^i*"tl,ten (Nederland): Naipr" 5 P®r maarid (luchtpost) ol

VERLOF

BEGRAFENIS

(afgifte van 10.00-14.00 uur) zaterdag 26 maart: S. JennieKleinmoedig, Angolaweg 76. zondag 27 maart: A. Michel, Dr. Martin Luther King Boulevard 42.

HEEFT U HULP NODIG?

Bel SOS-lijn 127!

NOODGEVALLEN/

VERMISSING OP ZEE

Telefoon: 637911 (RCC)

24 uur per dagbereikbaar!

STICHTING PROTESTANTS

KOOPVAARDIJWERK (Curacao Seamen's Mission)

Emancipatie Boulevard 42. Tel.:

375317. Open op dinsdag t/m zaterdag van 20.00-22.30 uur. Radioprogramma: elke vrijdag via Radio Hoyer II van 19.05-19.30 uur.

FUNDASHON

LECHI DI MAMA KORSOU Voor informatie tel.: 672289,375023 of 375542.

LUCHTPOSTSLUITING

POSTKANTOOR GROOT KWAR

TIER Nederland: voor gewone stukken: maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag om 11.30 uur; woensdag om 10.15 uur. Voor aangetekende stukken één uur van tevoren. Suriname: voor gewone stukken: dinsdag en vrijdag om 17.30 uur en zaterdag om 10.45 en 17.00 uur. De Verenigde Staten en Europa (op zaterdag): voor aangetekende en gewone poststukken om 14.45 en 15.45uur. Het zegelloket is op zaterdag van 07.00-15.00 uur open.

THORAX CENTRUM

(Jan Noorduynweg naast UNA. Tel.: 685544 openingstijden van maandag t/m vrijdag van 08.00-17.00 uur; op zon- en feestdagen alsmede op werkdagen na 17.00 uur voor spoedgevallen tel.: 685917.

STICHTING

DIERENBESCHERMING

CURAÇAO

Het Dierenasiel is open van maandag t/m vrijdag 10.00-12.00/14.00-18.00 uur;

zaterdag van 08.00-13.00/16.00-18.00 uur; zondag gesloten.

DIERENARTS

voor spoedgevallen gelieve te bellen: 614000 (Veterinaire Dienst) voor de dienstdoende arts.

ZONDAG

TOERISTENSCHIP 07.00-17.00 uur Song ofNorway.

MAANDAG

TOERISTENSCHIP 11.00-20.00 uur Seawind Crown (AUA)

KERKDIENSTEN

KLOOSTER ALVERNA (Gouv. van Lansbergeweg): zon.: 10.00 uur hoogmis (Ned) en 16.00 uur Papiamentu. BARBER (H. Joseph): zat.: 19.00 uur;

zon.: 06.00 en 09.00 uur. BRIEVENGAT: zat.: 18.30uur; zon.: 10.00 en 18.00 uur. BUENA VISTA (Birgen Milagrosa): zat.:

18.30 uur; zon.: 09.00 en 11.30 uur. CHARO (O.L. Vrouw van Coromoto): zat.: 19.00 uur; zon.: 08.00, 11.00 (Spaans), 17.00 en 19.00 uur. GROOT KWARTIER (O.L. Vrouw van Berg Carmel): zat.: 19.30 uur; zon.: 09.00 en

18.00 uur. JANDORET (O.L. Vrouw van Goede Raad): zon.: 10.00 en 19.00 uur. HULPKERK BOCA SAMI: zat.: 18.00 uur; zon.: 08.00 uur. HULPKERK LAGOEN (H. Johannes); zon.: 10.00 uur. JANWE (H. Hart van Jesus): zat.: 19.00 uur; zon.: 08.30, 12.00 en 19.00 uur (Ned). KORAAL SPECHT (Goede Herder): zat.: 19.00 uur; zon.: 11.00 en 18.00 uur. MONASTERIO 'MAMA Dl DIOS' (Scherpenheuvel 3): maan. t/m zat.: 08.00 uur; zon.: 10.30 uur. MONTANA (H. Dominicus): zon.: 05.15, 08.30 en 19.00 uur. OTROBANDA: Santa Ana: zon.: 08.00 en 19.00 uur. Santa Famia: zon.: 06.00, 09.00, 11.00 (Engels) en 19.00 uur. PIETERMAAI (kathedraal): zat.: 19.00uur; zon.: 06.00, 09.00 en 19.00uur. SANTA MARIA: zat.: 18.30 uur; zon.:

07.00, 09.00 en 18.30uur. SANTA ROSA: zat.: 18.30 uur; zon.: 07.30. 09.00 en 18.30 uur. SAN WILUBRORDO: zat.: 19.00uur; zon.: 10.00 uur. SERU GRANDI (Fuik): zon.: 17.00 uur. SOTO; zat.: 19.00 uur; zon.: 09.00 uur. STEENRIJK (O.L. Vrouw van Altagracia): zat.: 07.00 en 19.00uur; zon.: 08.00, 10.00 (charismatica) en 18.00 uur. SUFFISANT (O.L. Vrouw van Fatima): zat.: 18.00 uur; zon.: 09.00 en 18.00 uur. SERU FORTUNA: zat.: 18.30 uur; zon.: 10.00 uur. TERA CORA: zon.: 18.00 UUR. WESTPUNT (H. Petrus): zat.: 19.00 uur; zon.: 08.30 uur. WISHI (H. Teresita): zat.: 18.30 uur; zon.: 08.00 en 18.00 uur. ZUID BONAM (H. Judas Thadeus): zat.: 18.30 uur; zon.: 08.30 en 17.30uur.

EVANGELISCHE

BROEDERGEMEENTE

MORAVIAN CHURCH (Goeroeboeroeweg, Mundo Nobo) zaterdagavond 19.00 uur zangdienst. zondagmorgen 09.30 uur preekdienst. (Emmy Berthold kleuterschool, Suffisant) zondagavond 18.00 uur Papiamentse

dienst.

VERENIGDE PROT.

GEMEENTE VAN

CURAÇAO

Ebenezer Church (Oranjestraat 111) 09.3C uur Women's Group; extra collection Seamen's Mission. Fortkerk (Fort Amsterdam) 09.30 uur ds. O.G. Haasnoot; extra collecte Seamen's Mission. Emmakerk (Rio Canario) 09.30 uur ds. P. v/d Waal; extra collecte Seamen's Mission.

NOACH-KAPEL

EERSTE EN DERDE zaterdag om 19.00 uur kerkdienst (Ned.) - Marinebasis"Parera.

VOLLE EVANGELIE

GEMEENTE

YUBIA BENDITA

zondag om 10.00 uur dienst (tevens crèche en zondagsschool) -Weg naar Bullenbaai z/n. (te1.:681922).

NIEUW-APOSTOLISCHE

KERK

Aanvangstijd van de dienst: zondag om 16.00 uur-Kaya G Mahuma 439.

ABC

(kanaal 77)

ZATERDAG

15.00 To Be Announced 16.00Pro Bowler's Tour 17.30 Golf 17.30 Wide World of Sports 19.00 News 19.30 ABC News 20.00 News Magazine 20.30 NY Views 21.00 ToBe Announced 21.30WhereI Live 22.00 ToBe Announced 23.00 Commish 24.00 News 24.30 Movie 02.30 News 04.30 Movie

TELECURAÇAO

(kanaal 8/6)

ZATERDAG

17.00 Telefiesta met tante Irma 18.00Tempu pa Dios 18.05 MegaTop 50 18.40 Living in the Nineties 19.00 Rescue 911 20.00 Telenotisia 20.40 Big Story 21.00 Wega di Number Körsou 21.10 co*cktail Turfstiko (presentator Captain Sterling) 22.00 All You Need is Love 22.30 Estreno: Long Road Home 24.30 Sluiting.

ZONDAG

09.00 Sala di Konsierto: Maestro Claudio Abreu 10.00 Senadi Sehor 10.45Classical Master Pieces 11.15 48 Hours 12.00 Djadumingu Deportivo: Guia di Deporte (Rein Persaud), Joe Louis, Heavy Weight(Hector A. Rosario), Studio Sport: Ajax vs Feyenoord (live) en Game of the Billions 16.45Mandrechidi Dios 17.00Much'i Ben 17.55Wega di Number Körsou 18.00 Di Bish*taKu 18.30co*cktail Special 19.00Tele-Suerte 20.00 Telenotisia 20.30 Shete Dia 21.00 Miniserie: Onassis, the Richest of the World(Pt 3) 22.00 Staatsloterij Show 23.30 Sluiting. (wijzigingen voorbehouden!)

AE

(kanaal 73) ZATERDAG

15.30 Movie: Casino Royale 18.00 Evening at the Improv 19.00 In Search 0f... 19.30 In Search 0f... 20.00 Bob Vila 20.30 Bob Vila 21.00 Movie: Tobruk 23.00 Best of Comic Relief 24.00 Comedy on the Road 01.00 Movie: Tobruk 03.00 Best of Comic Relief 04.00 Comedy on the Road 05.00 Movie: Casino Royale

ZONDAG

12.00 Movie: All My Sons 14.00 Movie: Dragonslayer 16.00 Movie: Journeyto Shiloh 18.00 Civil War Journal 19.00Real West 20.00 House of Elliott 21.00 House of Elliott 22.00 House of Elliott 23.00 Miss Marple 24.00 Caroline's Comedy Hour 01.00 House of Elliott 02.00 House of Elliott 03.00 Miss Marple 04.00 Caroline's Comedy Hour 05.00 Movie: Journeyto Shiloh

CBS

(kanaal 75) ZATERDAG

15.00 Road to the Final Four 16.30 College Basketball 19.00 College Basketball 21.00 Dr. Quinn, Medicine Woman 22.00 Road Home 23.00 Walker, Texas Ranger 24.00 News 24.30 Andy Griffith 01.00 Movie 03.00 Movie 05.00 CNN Headline News

ZONDAG

12.00 Charlie Gaddy Reports 12.30 Guide to Homes 13.00 CBS Sports Sunday 14.00Road to the Final Four 14.30 College Basketball 17.00 College Basketball 19.00 News 19.30 CBS News 20.00 60 Minutes 21.00 Murder, She Wrote 22.00 Movie: Byeline: Edna

Buchanan 24.00 News 24.15 CBS News 24.30 Amen 24.35 Roseanne 01.30 Andy Griffith 02.00 Court TV: Inside America's Courts

NBC

(kanaal 85) ZATERDAG

16.00 PGA Golf 19.00 News 19.30 NBC News 20.00 Inside Edition 20.30 Saturday's Sports 21.00 Figure Skating 23.00 Sisters 24.00 News 01.30 Satuday Night Live 02.00 HBO Comedy Showcase 03.00 Paid Program 03.30 Movie 05.30 Movie

ZONDAG

12.00 Home Videos of the Stars 12.30This Week With David Brinkley 13.30 News Conference 14.00 NHL Hockey 17.00 Golf 19.00 News 19.30 ABC News 20.00 America's Funniest Home

Videos 20.30 Funny People 21.00 Lois & Clark 22.00 ABC Sunday Night Movie 24.00 News 24.30 Movie 02.30 News 03.00 Runaway With the Rich &

Famous 03.30 Worlds News Now 05.30 Oprah Winfrey

ZONDAG

12.00RoswellSt. Baptist 13.00 NBA Basketball 15.30 PGA Golf 18.30 PGA Golf (Cont.) 19.00 News 19.30 NBC News 20.00 Figure Skating 21.00 seaQuestDSV 22.00 Movie: Search and Rescue 24.00 News 24.35 Mama's Family 01.05 Golden Girls 01.35 To Be Announced 02.05 Movie 04.05 NBC Nightside

Jeugd-protest houdt aan in heel Frankrijk: Bij demonstratie Parijs 112 politieagenten gewond PARIJS - Niet minder

dan 112 politiemannen

hebbenvrijdagavond verwondingen opgelopen bij een nieuwejongerenbetoging in Parijs tegen de verlagingvan deminimumlonen. Onder de betogers werden 240 mensen aangehouden. In een verklaring van de

politie, diezei dater twintigduizend demonstranten

waren, werd geen melding gemaakt van gewonden

onder de demonstranten. De twee uur durende botsingen braken uit tijdens een betoging van volgens de organisatiezestigduizend studenten en scholieren tegen de

plannen van deFranse regering om de miminumlonen te verlagenin destrijd tegen de

werkloosheid. Langs hethele, door drieduizend agenten bewaakte traject van de protestoptocht deden zich talloze incidenten voor. Ook in andere Franse steden, zoals in Nantes en Rennes, werd betoogd en dedenzich gewelddadigheden voor.

Franse jongeren protes

teren al ruim twee weken bijna dagelijks tegen de

plannen van derechtse regering van premier Edouard Balladur om de minimumlonen te verlagen. De jeugd, die ook steun krijgt van

ouderen,beschuldigt deregering ervan goedkope banen te willen scheppen door de werkgelegenheid van hun

ouders uitte hollen. "Papa ik krijg werk: Dat van jou", is een van hun leuzen.

VN-commissie zoekt mogelijkheid bestand: Vierhonderdduizend mensen wacht in Kabul hongersnood

GENEVE - Voor vier

honderdduizend inwo

nersindeAfghaanse hoofdstadKabul dreigt dehongerdood. Dat verklaarde een commissie van deVerenigde Naties (VN)

vrijdag inGeneve. De VNcommissie vertrekt

zaterdag naar Afgha

nistan om te bemiddelen tussen de strijdende partijen die elkaar de macht betwisten. Het is nog niet zeker of de commissie, onder leiding van devoormaligeTunesischeministervan Buitenlandse zaken Mahmoud Mestiri, door de voortdurende gevechten de belegerde hoofdstad kan

bezoeken. De strijd rond

Kabul laaide begin januari op toen premier Gulbuddin Hekmatyar eenverbond sloot met de Oezbeekse krijgsheer generaal Abdul Rashid

Dostum. Hun manschappen bestoken al weken de hoofdstad waar de regering van president Burhanuddin Rabbani zetelt.

LIFE

(kanaal 91) ZATERDAG

15.00 L.A. Law 16.00 Unsolved Mysteries 17.00 Movie: Perfect 18.30 Movie: The Hotel New Hampshire 21.00 Movie: And Then There Was One 23.00 Hidden Room 23.30 Hidden Room 24.00 Unsolved Mysteries 01.00 China Beach 02.00 Self-Improvement Guide 05.00 Self-Improvement Guide

ZONDAG

12.00 Frugal Gourmet 12.30 Clapprood Live 13.00Lifetime Magazine 14.00 Supermarket Sweep 14.30 Shop'Til You Drop 15.00 LA. Law 16.00 Unsolved Mysteries 16.30 Movie: The Mosquito Coast 19.00 Movie: Clan of the Cave Bear 21.00 Movie: Bare Essentials 23.00 Lifetime Magazine 24.00 Clapprood Live 24.30 Unsolved Mysteries 01.00 Self-Improvement Guide 04.00 Self-Improvement Guide

CINE

(kanaal 83) ZATERDAG

15.00 Movie: Finding the Way Home 17.00 Movie: Flight of the Intruder 19.00 Movie: Milagro Beanfield War 21.00 Movie: Finding the Way Home 23.00 Movie: Some Girls 01.00 Movie: The Sitter 03.00 Movie: Waterhole N0.3 05.00 Movie: Revenge of the Pink Panther

ZONDAG

12.30 Movie: The Hollywood Detective 14.00 Movie: Revenge of the Pink Panther 16.00 Movie: K-9 18.00 Movie: The Haunting of Sarah Hardy 19.30 Movie: Hollywood Detective 21.00 Movie: Fatal Memories 23.00 Midnight Offerings 01.00 Movie: American Gigolo 03.00 Movie: Fatal Memories 05.00 Movie: Always

TBS

(kanaal 89) ZATERDAG

17.00 Movie: Rooster Cogburn 19.00 WCW Satuday Night Wrestling 21.35 NBA Basketball 22.50 Movie: Hanged Man 24.20 Movie: Helter Skelter 04.20 Movie: Firecracker 05.50 Three Stooges

ZONDAG

14.05 Movie: The Boy Who Could Fly 17.05 Cats and Dogs Cartoon Marathon 18.05 Bugs Bunny 18.35 New Adventures of Captain Planet 19.05 WCW Main Event Wrestling 20.00 Movie: Killer in the Miror 22.00 National Geographic Explorer 24.00 Network Earth 24.30 Paid Program 01.30 World Tomorrow 02.00 Paid Program 05.00 Paid Program

HET WEER

WEERSVERWACHTING geldig tot morgenmiddag 12:00 uur: Licht tot half bewolkt en droog. Matige tot vrij krachtige, overdag af en toe krachtige oostelijke wind (tussen acht en dertig knopen).

WEEROVERZICHT:

De uitloper van een hoge-drukgebied boven de Atlantische

Oceaan zal hetweer op de Benedenwindse eilanden ookin de komende 24 uur vrijwel droog houden. De zwakke storing in de middelste en hogere luchtlagen is niet meer van betekenis voor het weer opAruba, Bonaire en Curacao.

OVERZICHTWEERSGESTELDHEID

Vanmorgen08.00 L.T. Afgelopen 24 uur

Station Hetweer Max Min Neerslag

mm

Aruba halfbewolkt 31 26 0.0

Bonaire half bewolkt 32 26 0.0

Curagao zwaarbewolkt 32 27 0.0

Sint Maarten lichtbewolkt 29 25 0.0

Atlanta zwaarbewolkt 19 17 0.0

Kingston lichtbewolkt 31 24 0.0

Miami nevel 31 22 0.0

New York lichtbewolkt 15 02 0.3

Port-of-Spain zwaarbewolkt 32 24 sp

Santo Domingo lichtbewolkt 30 21 0.0

ZATERDAG 26 MAART 1994

DI NUMBER

I 9594 5145 L 0925_

■ L9Botica Otrabanda^

PHWRilvVinkelcentrum Colon F^jycil OPEN NON STOP fjfc—^^J 8:00 a.m.- 7:00 p.m. y

s

_\

DE STICHTING ZORG VOOR

GEESTELIJK GEHANDICAPTEN

beheert momenteel 4 voorzieningen op Curagao, die zorgdragen voor zowel dagopvang als 24 uurs-zorgverlening aan personen met een verstandelijke handicap. In onze organisatie werken ca. 200 personen.

In verband met de groei van onze organisatie zoeken wij opkorte termijn een enthousiast

HOOFD BEHEERSZAKEN

(m/v)

U bent belast met alle beheers- en financiële zaken binnen de Stichting, waaronder het opstellen van de begroting en jaarrekening, het opstellen van een kwartaalrapportage, het bewaken van de liquiditeitspositie en het toezicht houden op de salarisadministratie. Tevens geeft u leiding aan de afdeling boekhouding, terwijl ook de civiele dienst onder uw verantwoordelijkheid valt.

Functie-eisen: U heeft een HBO-opleiding op financieel-economisch gebied, zoals

bijvoorbeeld het diploma HEAOBE of SPD, met minimaal 3 jaar ervaring in de gezondheidszorg of non-profit sector. U beschikt over goede communicatieve vaardigheden. U heeft affiniteit met de zorg voor mensen met een verstandelijke handicap en u wilt mede vorm geven aan de verdere ontwikkeling en uitbouw van onze

organisatie.

Uw schriftelijke sollicitaties met curriculum vitae zien wij graag uiterlijk 15 april a.s. tegemoet. Gelieve uw schrijven te richten aan het CENTRAAL BUREAU VAN DE STICHTING ZORG VOOR GEESTELIJK GEHANDICAPTEN, afdeling Personeelszaken, Postbus 4921, Curagao.

AMIGOE 15

/\_^\^^ hebben alles ml /y% tencorselette?^^'\ Ê As^Ê

om uw \3^& fs' :■'Ja. een genot '__W__ \ I^JÏrrisen speciaal te maken^^^Mk,

W Verwen Uzelf. f|l 1 ( J4§j * Pluchedieryes

Tevens verkrijgbaar «f I %§ * Emmers met I j step-ins, bekende Jj§ f| f I kadootjes f \ merken-zoals W ■ * j /g^ \ «Jv «Mokken §$&? \ , 4i>\\ï\kl\ IL il /#V f/ \ JÉ^- vWe bezor9en gratis. '-. I

\^%j[_^^y K I |^^ö^\ ©ccaëiotté /

>. OUjL-LCJK-HL y/ v _%., _.// m'm_\ Bloempot Shopping Center Unit 16

XJKaminda Elèktrishèn9./ d /feAW T£ _..„*;,,,/," /$’ Tel: 373437 / 373322 -^

t^^

Onk unnr Ho \ >^ .^^X" Caribbean Ho,el"Sonesta Ho,el ■Princ«* Beach Hotel'\ ~

~°KVO°rae \ Elegant op bet , ,_A V Mattheus Passion |||j_x\ ***"««<# cl\ I_rv^)

\ -^ChT'\ /W*" ~^~\ / \ Badpakken, bikini's I ’

<^ünlvTY>7 \ /""/\Aï.» «ïirï>Vïr:_ïf«i>®/ \ en beach wear. JfiKk / ' 7 \ ."CT_V^!^CT"*^ / \ Daarbij zijn er ook erg V'f


—"*"*_ %v ./^ >s. Zondag ook geopend sf /
_% __S* De Paashaas heeft een \ / ._%/ — , . „ V^w y^\m+**^ .. \ jfe/ kollektiemoderne \ \ Parfumeriezaak "^

m_T. kSMPnGO \ W/ "Blossom" \ I 1 \ fe/ 1 " jurk»afgeleverd. 1 j |1» [a,_ Bmar.lla | \ ■ -—-.» TOYWORLD »«.

! Mt____^Tk__-__.

en ï in Punda en Sonesta Hotel I fc^^=^\

1 meisjes voor de komende I | Paasmandjes - paaseitjes \ Paasdagen.

1 Wenst U I \ paashaasjes - Eggdeco kits I \ ’

\ / \ \ Pa°sdecoraties - computers /

’ \ Fokkerweg 46D / \ j / /


ac2fcIV/

/ daoraiJppiJtpr* flrwL Uzelf of maak fiW _ /

BARGAIN CENTER £> iemand blij met Pasen!t^è? /r yy^ Heerenstraat 8 \ y^^^éS—^m\mmmiiim « ii^(

50% korting op alle y\\ 50% korting op alle sieraden \ gouden sieraden f}\ zoals: Tennis Bracelets, armbanden 36 jA

-14 kt. en 18 kt. goud, f/ ! 1 rin9en voor hem of haar> hangers. Q) __\ 0.a.: oorbellen,ringen, armbanden, ff j 1 Brillen van: Gianni, Versage, Giorgio, Armani sn 1 kettingen, hangers, enz. "Vtw^ -t Rayban. f x

Vj^^ _a^llaW. *

(Al II aaa. " f mm^ "" Ja» Jfc laiia» _T »^# '

__^

7F^^ \ IVI7rtebben degrootstesort* S \n n, Glftshop / #\^ IF/ J en de laagste prijzen./ r^Sll '^^

Handelskades -/

m/ \ voldoende lectuur in huis \ mf Mooie kollektie \

W WM$ \ Volop boeken over de meest \ W feestjurken en pakjes. \

i %^Ê_M_^__^_^S %_ijj_\f 1 { uiteenlopende onderwerpen, 1 -. Voor de Paasvakantie,

*| '^^^^ÈÈ^m®? m^T Engelse pockets, Mi J^ sportieve combinaties,

I - Pregnm Dlraclar Rwnoto Control rWétOUl 1 1 j al^/ntfiW—^/ 1 .... « .. I \ --y^H^onsc^D^y i \ =,^9 Uidsctiriften

Mf^W \ slacks, bloesjes, rokken*

1 noem» omcTOK I f » D aM^am^mamaaa■ ■ "<"■ ■ , ’

fc-AS »rfatV-^l. 1 f \ -1810.C«b**Conip«_*, Tuner__—-, _^^^ / \ Z-L / flüiSl'lft^SV A -


ZATERDAG 26 MAART 1994 16

AMIGOE

= doorHans J. Vaders =

Piet Campman:

L__\^_^^^l iedefinitieve "

% I ommekeer ■ in mijn JL^F denken",

Ze_t Campman, "is overigens Pas na 1978 gekomen. Mijn vrouw en ik kwamen uiteindelijk tot de conclusie om in ieder geval 'iets anders te Saxin doen. Mijn vrienden en kennissen ben ik door die Veranderde levensvisie, die totaal andere stellingname, v°oreen grootgedeelte kwijtgeraakt. Toen dook er ook, Plotseling, een gegadigde op v°or ons huis op Jan Sofat aan het Spaanse Water. Die Koper wilde er met onmiddellijke ingang intrekken. Ik

eb, zij het met enige

jjtoeite, kunnen bedingen öaar nog een nacht te mogen s'aPen. Daarna hebben we °nder andere een tijd in een tuinhuis bij Veeris

gewoond*.

"' Ikkwam midden jarenvijftig op Curacao aan met een kleine handkoffer, een tennisracket en een gitaar. Met een DC-6 via Zurich, Lissabon, Paramaribo en

Caracas. Een bijzonder lange reis, maar wel comfortabel. De rest van mijn bezittingen", zegt Piet Campman, eigenaar van de 77 General Stores, ''heeft het eiland m.] stukje bij beetje gegeven, en dat probeer ik nu op mijn manier terug te bezorgen, te herplanten als het ware.'

wat de toekomst je brengt, nu, dat is een te grote gok. Dat kan je,redelijk denkend, niet wagen*.

"Toen ben ik aan de

Erieweg begonnen met het bedrukken van allerhande

t-shirts. Groen, rood, later

ook blauw, voor zon beetje alle Curacaose partijen

waren we bezig, maar zo

langzamerhand kwam daar de klad in. Je zag op een gegeven moment die t-shirt bedrijfjes van alle kanten op jeafkomen. Hetzogenaamde 'snack' effect, waar Curasao zo berucht om is. Liever imiteren dan zelfiets verzinnen. Met de komst van al die

bedrijfjes zat er dus nog maar weinigbrood in".

Het succes van '77 Gen

eral Stores'? "In de bijbel betekenen de cijfers '77' iets datcompleet is. Het is klaar, af. God schiep alles op deze aarde in zes dagen plus de rustdag. Tevens, en dat

kwam mooi uit, ben ik in 1977 begonnen. Ik denk dat jeeen potentiële klant, in die zes dagen per week dat wij open zijn, op zijn gemak moet kunnen laten rondsnuffelen. Hij of zij moet in alle rust kunnen kijken wat er zoal wordt aangeboden. Hierop

berust in eerste instantie

onze succesformule. Bovendien beschikken we over een voor Curacaose begrippen

grote sortering. Op het

eiland is het vaak zo, dat wanneer je een bepaald

artikel ziet en hetniet ogenblikkelijk koopt, het de volgende dag niet meer te verkrijgen is".

gramma met hoge waarderingscijfers wordt opgenomen in een kapel aan de Scharlooweg. Campman: "Ik heb zelf in een pand op Scharloo gewoond en toen hadden we daar achter een ruimte, waarvan we zeiden, luister, dit is een prachtige, unieke ruimte, waarvan we een

studiozoudenkunnen maken met een goede akoestiek.

Later, zon tien jaar geleden, kwam er een vereniging

waarvan de leden de intentie hadden voor minder draagkrachtigen te gaan werken. Die zochten ook een ruimte om bijvoorbeeld twee keer per week te vergaderen en in het algemeen hun religieuze opvattingen te kunnen ventileren".

"Toen werd die bewuste

ruimte met zijn goede akoestiek een kapel, een ideale kapel, die nog steeds wordt gebruikt voor de uitzen

dingen van TeleCuragao. Ik heb er altijd al een hekel aan gehad om een ruimte te

hebben, die eens in de week of om de paar dagen wordt gebruikt. En dan, dat is de consequentie, jammergenoeg bewaakt moet worden zodat er niets gestolen wordt. De kapel op Scharloo is

gelukkig iedere dag geopend en er wordt ook iedere dag een dienst gehouden. Daarnaast wordt er veel vergaderd".

"Als jewilt weten watje in

je leven kan doen, dan moet je om je heen kijken en datgene oppakken wat het dichtst bij je ligt. Waar je het meeste voor voelt. Je kunt nu eenmaal de hele wereld niet inje eentje helpen verbeteren. Je kunt de hele

wereld met al zijn noden op geen enkele manier in totaliteit helpen torsen. Je moet dus om je heen kijken. Je schaal beperken. Laat

iedereen dat stukje trachten te doen in de beperkte

ruimte rond zich heen. Zoek je naaste dichtbij en niet zo ver weg".

"Zo kan ik voor Afrika

weinig doen. Alleen de persoon in mijn nabijheidkan ik met mijn beperkte middelen de hand reiken. Draagt iedereen zijn steentje bij, dan komt die andere mens in

Afrika uiteindelijk ook weer aan zijn trekken. Dat is mijn levensfilosofie. Jebehoeft dus persé de wereld niet te willen verbeteren, maar jekunt hier en daar een belangrijke steen aandragen. Het schept een fundament. Je moet dit natuurlijk zelf doen. En er zelfvolkomen achter staan*.

"Een groot voordeel bij dit

alles is, dat op dit eiland het minst in vakjes wordt gedacht. Als je dat ziet, zoals onlangs bij de PAR. De dominee, de bisschop en vertegenwoordigers van de islam en de joden, die gezamenlijk

mijn hart, uit een gevoel van een zekere mate van harmonie, van orde,...van

rechtvaardigheid".

Campman heeft nog

steedsvan doenmet dekloosterzusters, die in hun zelf verkozen secluse in de beslotenheid van de 'Monasterio Mama di Dios' op Scherpenheuvelleven. Ze bestaan daar bescheiden, rein van

lichaam en geest, ze zijn

bijzonder vroom en bidden vrijwel de gehele dag voor het lot van de medemens.

Contact naar buiten, naar het 'volle' leven toe, dat op nauwelijks 150 meter

afstand over de hoofdweg

voorbij raast, is er niet of slechts in zeldzame

gevallen. Maar is dit allesnu wel van enig nut? Is dit alles wel zo zinvol in deze

moderne maatschappij?

"Je vraagt terecht naar de

zusters van Scherpenheuvel", benadrukt Piet Campman. "Die bivakkeren daar, om

het wat plastisch te

omschrijven, allang nietmeer in de gebruikelijke zin van het woord. Dat was voor mij ook een moeilijkheid. Ikvond dat het ter plaatse, in de nieuwekloosterbehuizing, te luxueus werd. Ik heb daar zelfs, nogal fel voor mijn

doen, tegen geageerd. Het gebouw heeft in totaal, in de uiteindelijke fase, erg veel miljoenen gekost. Als ik dat per persoon zou omrekenen, is dat voor ieder van de 22 zusters een goede volkswoning waard".

"En dereden van die hoge

kostprijs zit hem alleen in de

Je kunt de helewereld

niet alleen verbeteren

l Die zakenwereld in 1956 stond in zijn algemeniteit

ke 6en bepaalde, afgeba

JooH groeP met name het a^,se bevolkingsdeel enuiterrje. de afstammelingen van u. ln het verleden uitge

joori Ne


diet- ,handelaren zaten in W- "! voomamelijk in de

autof

" !^n handel

' -»a> de

van Moreno. Dat

3fiJn n de Opel Kadett's van „2*> gulden het stuk. Somoven Van die auto's rijden eil !ens no£ steeds op het E and rond. Onverslijtbaar.

2ak Wa^nen constant nieuwe ties terwiJl andere nego

dw_ ms Blaue hinein' verer enen...Nee, echt zo veel is E eigenhjk niet veranderd, zijn wel veel meer lokale

diei? in Zaken gegaan. En ejjLI"dustrieën, die op het d*„ zo nodig moeten worgein^wikkeld, nee, daar is pflk totaal niet in. Daar kleinUra?ao te beperkt, te "le»i van schaal voor".

"Het ambtenaarschap frekt mij nu eenmaal niet. Je tooet niet vastroesten op je werkplek en weten dat je v°lgend jaar toch wel weer °Pslag krijgt, ofjenu wel iets c°nstructiefs doet of hele

maal niets uitvoert. Je hele handelen vind ik dan in feite at dubieus in zich dragen.

, f zit dan absoluut geen challenge' meer in. Je proeert in mijn geval dus weer ets nieuws, waarvan je niet gker weet of het überhaupt enhaalbare kaart voor je is. en zeker risico in je leven °et je dus wel durven nemen".

In 1956kwam ik uit voor

MorenoBrandao & Sons. Een jjele overgang van Eindden, waar ik bij Philips werktevoor 200 gulden, naar een tropisch eiland voor 600

Antilliaanse gul

dens per maand. Ik rolde «ler in wezen meteen de Zakenwereld in. Bij Moreno fteb ik zo'n dertien jaar gewerkt. Ik ben daar op een gegeven momentweggegaan. Mijn theorie is, als je ergens te lang zit, dan word je een soort van ambtenaar. En dat ls nooit mijn bedoeling geweest".

wezenlijken, want erzijn uiteraard grenzen aan alles. Je mag echter ook in deze zin niet generaliseren".

"Maar ik geloofinderdaad,

uit de grond van mijn hart, dat de mensen op Curacao met elkaarrekening proberen te houden. Als op een

gegeven moment iemand

tekort komt, dan probeer je hem of haar waar mogelijk bij te staan. Maar nogmaals, die grenzen liggen niet

scherp afgebakend, ze zijn niet helemaal duidelijk.

ledereen voelt zich soms

tekort gedaan. Stel dat ik tegen één van mijn werknemers zeg: 'Je moet rekening houdenmet dearmen', dan is het eerste wat ik te horen krijg: 'Ja, maar ik ben ook arm.Kijk naar mijn familie, kijk naar mijn levensomstandigheden.Kijk waar ik woon'. Het is dan ook ergmoeilijk te zeggen waar 'arm zijn'

begint en waar 'arm zijn' de facto ophoudt".

"Zoek je

naaste dichtbij"

"We zijn dus in den beg

inne binnen de bestaande markt de prijzen behoorlijk aan het vertimmeren gew

eest. Dit heeft er onder meer toe geleid, dat de andere

handelaren ook met hun prijzen naar omlaag zijn gegaan. Toch zetten we mijns inziens nog steeds de huidige trend voort. Je zou kunnen zeggen, dat we een soort uitgebreide Nederlandse 'Blokker' zijn. Ik durf dan ook gerust te stellen, dat iemand die elders een produkt goedkoper krijgt en ik voer dat bewuste artikel ook in mijn pakket, nu, die kan bij mij persoonlijk het prijsverschil komen ophalen*.

"Sorry mevrouw, nog even

geduld, maar we hebben

inmiddels de nieuwe bestelling al geplaatst. Een maand, twee maanden misschien.

Dan komt de volgende zending. Nu, bij ons gebeurt dit niet zo gemakkelijk, ook al omdat jeop een eilandwoont en niet zo snelrelatiefkleine voorraden kunt bijbestellen. Daarnaast zijn onze prijzen altijd zonderuitzondering concurrerend geweest. In die

pure begintijd moesten we nog erg veel calculeren bij het bepalen van onze prijzen en ik kan mij nog herinneren, dat wij een strijkplank voor 39 gulden verkochten, waar de consument elders in de stad 99 gulden voer moest betalen*.

lokatie waar gebouwd is. De zusters hadden op zeker

moment een stuk grond

gekregen van de fraters, en je moet natuurlijk altijd zeggen 'kijk een gegeven

paard niet in de bek. Maar als je een stuk grond geeft, datbij voorbaat al dwingt tot grote investeringen, alleen al in het fundament ging voor meer dan een half miljoen gulden, nou ja, ik vond zelfdathet allesbij elkaar te duur werd, een te grote luxe. Het is niet, dat ik het de zusters misgun, begrijp me goed, maar men hadbij wijze van spreken achter 77 General Store bij de Jan Noorduynwegkunnen bouwen voor de helft van de prijs. Ik heb ze het terrein nog aange

boden".

"En het nut van dit alles?

Persoonlijk probeer ik deze religieuzen zo goed alsmogelijk is in de maatschappij te vertegenwoordigen. Gezond ofniet datleven? Ik denkdat dit voor een buitenstaander moeilijk te verklaren valt. Het is iets zuiver persoonlijks. De kloosterzusters vinden dat dit voor hen de beste en meest zinvolle

manier van leven is. Ik ben er zelf van overtuigd, dat zij een grote functie in onze

maatschappij vertegenwoordigen. Het zou alleen niet mijn wijze van functioneren zijn. Maar stel jevoor dat we allemaal bakker werden? Nogal ongezellig allemaal".

een diensthouden. Dat wordt op Curacao door ieder weldenkend mens geapprecieerd en dat moet ook zo kunnen. Mijn stelling is, dat je je geen christen kunt noemen, wanneer je zoiets niet kunt accepteren. Het waarderen van iemand in zijn eigen

omgeving en in zijn eigen geloofsbeleving. Dat is voor mij de basis van mijn christenzijn, van het chris

tendom".

pende kerkbezoek, aan het al dan nietpraktizerend zijn. Men zegt dan wel: 'Ik ben katholiek. Maar hij gaat in praktijk niet meer naar de kerk. Goed, hij is katholiek en gelooft in God. En hij heeft inderdaad bepaalde, speciale dagen, wellicht met

kerstmis, pasen of met een begrafenis, dathij een kerkgebouw weer van binnen ziet*.

En wat te zeggen van

Curacao? Wordt hier nog echt katholiek geleefd volgens geboden, dogma's en vrome principes? "Nee", stelt

Campman. "Jekunt voor dat leven, voor datgeloven, beter het woord 'christelijk'gebruiken. Mijn personeel, datkan ik gerust en met trots

zeggen, negentig procent van mijn personeel bestaat uit zeer christelijke mensen. En dat de normen, de waar

deoordelen, momenteel

anders liggen dan ik in het verleden bij mijn ouders in Brabant heb geleerd, nou ja, wellicht is dat normaal te noemen. Ik denk dat mijn eigen kinderen er ook andere normen en waarden op

nahouden, in vergelijking met mijn normen en

waarden. Maar dat wil nog niet zeggen, dat ze minder christelijk zijn, dat ze zich minder christelijk zouden

gedragen*.

"Een christen is iemand

die rekening houdt met zijn medemens. Dus met nadruk 'rekening houden met. Op het eiland gebeurt dit in het algemeen bijzonder veel. Dit wil natuurlijk niet zeggen, dat men deze gedragswijze 'in ultimo', dus koste wat kost, moet trachten te ver

OMMEKEER

"Ja, je kunt mij omschrijven als een goede katholiek met een Brabantse traditie als achtergrond. Maar die traditie is slechts in een beperktejnate de basis van mijn

"Maar in datbewuste jaar

1978, die ommekeer in mijn leven, en niet te vergeten ook in het leven van mijn vrouw, werd ik uitgenodigd in de kerk van Steenrijk. Daar werd een dienst

gehouden onder leiding van pater Josefaen die dienst zei mij toch wel iets, meer dan iets vluchtigs, eigenlijk deed het mij bijzonder veel. Een echte, charismatische

dienst, zoals men dit op

Curagao noemt. Het was voor de eerste keer dat ik dacht, 'hé, dit is niet zomaar eventjes plichtmatig naar de mis gaan, dit is een regelrecht feest. Ikvoelde mij er onmiddellijkthuis, terwijl de gemiddelde Nederlander nu juist vaak wat huiverig tegen deze vorm van geloofsbeleving aankijkt".

geloof. Ik ben eigenlijk pas na mijn komst op Curacao meer door de religie gepakt in vergelijking met Nederland. Ik vind dat de mensen hier veel geloviger zijn, wellicht in sommige gevallen

een beetje te 'bijgelovig', wanneer je dit in concreto vergelijkt met Europa. Natuur

lijk, er zijn tijden, dat men zijn geloof vergeet, het op een zijspoor zet, omdat men druk bezig is met andere, meer wereldse zaken. Men laat dan de godsdienst

liggen in de trant van 'ik geloofhet voorlopig wel'. Zo'n periode in mijn leven heb ik hier ook doorgemaakt, dat moet ik duidelijk erkennen".

"Het is het zuivere ver

schil in geloven tussen de Nederlander in zijn Euro

pese situatie en het geloven van de Curacaoënaar. Denk in Europa aan het teruglo

EFFICIENCY

Zek_ gaat daarnaast om een van h m?\e van 'efficiency' bekJT delen*. vervolgt de ik „_lde zakenman. "Zo heb RekoJ ln 1974 een atelier bS, V°or het maken van desS-fkleding- Het was wel 'hu?; 3 een winstgevende

naalness ' er wa« veel vraag de J °nZe Pr°dukten, maar

SeQ,,ergunningen lieten conrnno .nt °P zich wachten. Er UiteKcc.hter beslist worden War d' nieuwe machines

kelifi? ponder meer noodzadüs n n grote investering

de m die aPParatuur op

BcWbonnefooi' aan te

Ha»en, zonder dat je weet

STUDIO

77 General Stores sponsort sinds jaren de zondagse mis, die door TeleCuracao om vier uur 's middags wordt uitgezonden. Dit veel bekeken pro

ZUSTERS

"Daar staattegenover, als ik zie wat men af en toe op het eiland weet te

besteden... 'dreadful'. Nog

maals, ik wil absoluut niet. generaliseren, maar overconsumptie is in sommige

gevallen aan de orde van de dag. Zelf ben ik uiteraard ook niet zon doetje. Ik wil ook wel eens, zij het op een meer decentemanier, uit het gareel springen. Een biertje op zijn tijd is nu eenmaal nooitweg. Maar mijn sociale werk, het werk dat althans de gemeenschap daaronder verstaat, vooral mijn werk voor de kerk, gaat uiteraard voor. Het komt volkomen uit

Eindredaktie: Norbert Hendrikse, opmaak: Solange Isselt

REPORTAGES

4*KTQg ZATERDAG 26 MAART 1994

INTERVIEWS

Zuster

Berchmans

80 jaar

De

bedreigde

Everglades #?*-»_

NAPA

Maar van toezien komt

niet veel meer terecht, want de voogd mag niet meer het ouderlijk huis binnen als er geen man in huis is. Officier van Justitie mr. Verbeek

heeft het niet op de combinatie drugs-wapen-geweld. Bovendien is Achmed vlak voor deze feiten nog door de rechter veroordeeld. Drie maanden tuchtschool is haar eis.

Een man, die zich bekend

maakt als gezinsvoogd,

steekt zijn hoofd om de deur van de rechterskamer. "Dr zit hier een jongenal een uur te wachten!' Kennelijk overgeslagen of vergeten. Het

probleem blijkt al snel opgelost. Zijn transactie is betaald, hij mag weer weg. De jongen staat er ongemakkelijk bij. "Mag ik je nog een hint geven?" vraagt de

rechter. "Haal de handen uit je zak. Als je straks bij een baas gaat solliciteren, maakt

dend. "Justitie zou daar toch eens naar moeten kijken. Volgende zaak.'

bij zijn moeder en die interesseert zich niet zo voor die enveloppen", verklaartvader.

Hoe dan ook, Dickey zit

hem nu duidelijk te knijpen. Niet ten onrechte, want wie bij de rechter komt, wordt wel even doorgelicht. Er

blijkt veel meer met Dickey aan dehand.Regelmatig knokpartijen,vernielinger en ontzeggingen voor een jeugd

soos en twee zwembaden.

"Diverse mensen in de buurt hebben geen aangifte durven doen", meldt de rechter met een blik op het postuur van Dickey's vader.

"Ziet er niet best uit, hè",

probeert mr Vrijhoeven. "Waarom doe je dat?"

Dickey: "Ik zou het niet

weten." Rechter: "Ben je zon agressief menneke?" Dickey: "Ik word wel eens boos, ja." Rechter: "Sla je ook je

moeder als je moet

afwassen?" Dickey: "Dan ben ik ook boos, ja."

Officier mr. J. Verbeek

vindt dat de transactie van 25 gulden een foutje was, gelet op alles water al gepasseerd is in het jonge leven van Dickey, Met Dickey is meer loos. Een gang naar de rechter had meer voor de

hand gelegen dan een transactie. Hij eist een boete van 25 gulden plus nog eens een voorwaardelijke arreststraf van veertien dagen. Proeftijd: een jaar. Dickey zucht.

De rechter glundert: "Wat

De griffier haalt de vol

gende zaak van de gang,

want er is deze dag geen bodebeschikbaar van de rechter. Dit maal is er wel een advocaat, maar geen ver

dachte. De net achttien jaar geworden Theresa is niet te vinden, ze is vertrokken bij haar pleeggezin. Waar ze nu is,blijftonduidelijk. Een minderjarige moet, in tegenstelling tot een volwassen verdachte, in persoon voor de rechter verschijnen. In dit geval is er een probleem:

Theresa was achttien toen ze de dagvaarding kreeg. De advocaat wil graag de zaak

best wat de gevolgen van een week cel zijn. Je bent wat dat betreft toch niet debiel, hè. De interesse straalt er volstrekt vanaf, dat is vanmorgen wel duidelijk."

Toch krijgt Thomas nog

een kans, hij mag dertig uur werken ter vervanging van die week cel. Verduistering is bewezen, vindt mr. Vrijhoeven.Als Thomas met zijn moeder vertrokken is, zegt een advocaat, die in hetkader van een stage de zitting bijwoont:"Hij zat er wel looiïg bij, zeg. Toch kwalijk dat

zijn advocaat het laat afweten. Die moet hem toch op zon zittingvoorbereiden? Zelf speel ik tevoren met een

cliënt de zitting op kantoor. Want de meeste mensen hebben geen benul hoe het hier toegaat." Youssouf is wat verlegen

onder zoveel aandacht, antwoordt met jaen nee. "Ik heb de brommer niet gestolen, maar gevonden", zegt hij dan. Maar ook het achterhouden van een 'gevonden' bromfiets is strafbaar. De boete wordt verhoogd naar zestig gulden. Een tientje extra voor de

overlast die aan Justitie is berokkend voor het niet betalen van de transactie.

Met het binnentreden van

Achmed, zeventien jaar, ook van de Veluwe, is het gedaan met het kruimelwerk. Achmed hoorttoteen grote groep Marokkaanse jongeren die

veel overlast aan de burgerij bezorgt. Hij ha%gtregelmatig roné in de Singelweg. "Ja ja, die plaats staat bij ons slecht bekend", herinnert de

rechter zich.

bij Intertoys. Theresa isongezien veroordeeld, het gevoel blijft dat we ons zorgen

moeten maken om Theresa. Marokkaanse Youssoul,

zeventien jaar, uit een

Veluwse plaats, had geen

geld voor de transactie van vijftig gulden.ln zijn bezit werd een gestolen brommer metafgepakt nummerplaatje aangetroffen. De transactie is niet betaald, dus dat betekent een gang naar derechter. Die vraagt: "Hoe gaat het thuis? Niet teveel ruzie tussen jou en je ouders? Hoe gaat het op school. Je gaat wel over, denk je? Je krijgt zakgeld? Verdien je nog wat bij, zakken vullen, krantenwijkjes? Heb je schulden,

soms van iemand geld

geleend?"

De advocaat probeert de

drie maanden tuchtschool weg te poetsen. Een van de weinigen in de vriendenclub die een baan heeft, pleit hij. Bovendien gaat het sinds

deze feiten goed met

Achmed, er was geen politiecontact meer. Achmed boft, de rechter probeert het nog

afgedaan zien.Dan maar zonder Theresa. De straf: honderd gulden boete voor het stelen van een bodystocking

Achmed en zijn kornuiten

hebben een café verbouwd. Het werd een ravage. Zelfs het biljart lag op zijn kop. De vloer was bezaaid met glas. En hij had ook nog negen gram cocaïne bij zich.

"Gevonden in een putje bij de bakkerij", is zijn weerwoord. Bovendien was hij in het bezit van een namaakpistool, een Colt. "Van een

jongen gekregen, die het op dekermis had gewonnen."

Op de straflijst van

Achmed staat al een poging tot doodslag. Een alternatieve straf heeft hij goed

volbracht, en een overlevings

eens met hem. De drie

maanden tuchtschool

worden voorwaardelijk opgelegd. Maar er moet wel zeventig uur gewerkt worden en er wordt een verplicht contact met de jeugdreclassering bevolen. "Hoe is het

toch mogelijk dat dit soort namaakpistolen op ker

missen te winnen zijn", zegt mr. Vrijhoeven hoofdschud

Nieuwe puzzelbal moet I.Q. en gemoedsrust stimuleren

vind je daarvan? Gematst? Je had gedacht dat je moest zitten, hè?" Dickey zucht

weer. Hij wil voetballen, desnoods met die Turkse jongen, met wie nu weer de vrede is getekend. Mr. Vrijhoevenvindt niet dat het de schuld van Dickey is dat zijn moedergeen enveloppen van Justitie open maakt. En dus laat hij het bij het bedrag van detransactie: 25 gulden boete. Plus toezicht van de jeugdreclassering.

dat een slechte indruk." De jongenkleurt tot in zijn nek en verdwijnt schielijk.

Mohammed isvijftien jaar,

oogt dom en heeft een lompe motoriek. Zeer sterk verminderd toerekeningsvatbaar, hebben psychiater en psycholoog eensgezind vastge

steld. Mohammed hield een jongen een mes onder de

neus en sprak de weinig

subtiele tekst: "Geef me je shag, anders slacht ik je.* Ook staat op de dagvaarding de diefstal van een autocassetterecorder uit een auto en een tv uit een flat. Maar de auto was al open gebroken.

Daarna had hij de

recorder gestolen. En deflatdeur stond open, waarna

Mohammed de tv meenam, even in de hal plaatste en jawel, even later was de tv weg. De rechter raakt geïrriteerd. "Een lulverhaal." Er zal worden aangekoerst op een uithuisplaatsing, maar daar is de vader van

Mohammed faliekant op tegen. Want dan stapt de vrouw des huizes ook op,

heeft ze aangekondigd. De geschrokken echtgenootheeft beloofd zijn zoon 24 uur per dag in het oog te houden.

De vrees bestaat datvader

dat niet waar kan maken. Deze dag in elk geval niet, want hij schittert door afwezigheid. De rechter beveelt een voorwaardelijke plaatsing in een inrichting voor buitengewone behandeling en voortzetting van het contact met de jeugdreclassering. Mohammed hoeft nog

Dekinderrechter heeft e^ verrassing in petto, Ijw spreekt Roderick vrij van $ aanrijding. Een stilstaan^ auto mag je inderda*,

rechts niet passeren, een ril' dende wel. En het staat ntë* vast of de auto stil stond' Dus is hetfeit nietbewezen "Bedankt.Dag.'Roderick vef' dwijnt gehaast. Als hij <*> het zicht is, doceert d

rechter: "In het jeugdstraf recht is een rij-ontzeggil* niet mogelijk."

Manuel en Jozef hebbejj

zich voorbeeldighersteldvaj* hun misstap. Zij probeerde 11 een geldloper te beroven vaJJ zijn koffer. Ze gebruikte1!

daarbij een gasalarmpisto0, en een stroomstok. Hun 1' uur dienstverlening (werke als straf) hebben ze erW

zitten. "Ze waren plezierig

J

de omgang", rapporteerde de instellingen, waar gewerkt hebben. "Vj,

nebben er veel van geleerd i zegt het braaf ogende dü^ datje zo bij een hockeytea 1" uit een villawijk zou indelen Na het succesvolle etj

komen Manuel en Jozef ef"^ met een maand voorwaard lijk. „

Met de laatste klant va»

de zitting, de zeventiend

rige Eimert, is het rnind* gegaan. Hij moest voor n stelen van dure jassen lö uur werken in de keuke

van een bejaardenhuis.

'^

kan maar net een voldoe" detje af, zegt de kindei'

rechter zuinig. "GemopPe

zie jij direct alskritiek." >

"Maar het gaat beter me

Roderick is hettype, dat»

die tijd op de gang in zak_

as moet hebben gezeten. Btf reed als zestienjarige met

een bromfiets door Arnhetfi terwijl de naald van de kil<^ meterteller het getal " aangaf. Hij passeerde eeö

auto aan de rechterkant

maar zag niet dat de au# had geremd voor een op cc" zebrapad overstekende 7j' jarigevrouw. Roderick remde nog wel, maar schepte of bejaarde dame. Die liep snij' wondenen een lichte hersefl' schudding op.

De jachtige bromfietser Is

van het ongeval t?«

geschrokken, vertellen zij? advocaat en zijn moeder, rw heeft gelijk debromfiets vet' kocht. Hij is door dit voorv» ook zijn werk kwijt geraak en hij durfde ook heel ÏBPi niet meer langs de plek d# onheils te gaan. En Roderick is nog wel gek op oudc

mensen!

"Het gaat mij te ver &■ *

het OpenbaarMinisterie oo*nog aan de dader moet gaaj? vragen of hij gevolgen heeft ondervonden", zegt de off*' cier zuur. Zij wil dat Rode' rick zes maanden rij-ontzeg" ging krijgt en driehonderd gulden boete betaalt. "Da" mag je dus zes maanden niet brommen, wel fietsen. $Jj

rijlessen nemen, datmagWe weer.'

niek Tai-Chi Chi-Gung. Deze techniek behelst het bezig zijn met gezond leven en

schoonheidsoefeningen.

Verrassing: de rechter en

zijn griffier hangen de toga om. Is dat nodig voor een doorsnee-zitting met door

snee-feiten? "We hebben de toga heringevoerd", zegt de kinderrechter. "Het is inderdaad wel zo: hoe lager de

drempel, hoe gemakkelijker je met elkaar praat. Maar voordat een kind bij de

rechter komt, zijn er al wat zeven gepasseerd. Het heeft al waarschuwingen gehad van de officier. En het Openbaar Ministerie zat altijd al in toga. Toen hebben we

maar het besluit genomen dat iedereen de toga weer aantrekt."

Conslusie: de zwarte jurk

als attribuut om de kleine crimineeltjes schrik aan te jagen, is weer in ere hersteld.

Het is een hele verbete

ring. Een ruime kamer, met uitzicht op een stukje markt onder de Arnhemse Eusebiuskerk. Zo hoort het ook, het is bijna rechtsprekerij tussen het gemene volk. De rechter gebruikt de vergadertafel. Hare Majesteit

hangt nu niet achter hem, maar tegenover hem. Bij wijze van uitzondering mag er dit maal een journalistbij de kinderzittingen zijn. Die zittingen zijn normaal nog steeds gesloten voor pers en publiek. Niemand van de jeugdige verdachten, hun ouders of de advocaten, zal die dag het vertrek van dejournalist eisen.

DDie

vrijdagoch

tendspeelt deruimtenood in het Arnhemse paleis van

Justitie derechterlijke macht weer parten. Kinderrechter mr. A. Vrijhoeven weigert het kleine zaaltje dat hem voor die dag is toegewezen. Duidelijk een civiel zaaltje, waar een rechter en een griffier op een verhoging zitten.

Voor de officier van Jus

titie is er geen plaats meer, tenzij zij wat lager aan een apart tafeltje in de zaal wil gaan zitten. Maar dat is ook geen gezicht,De rechter pakt zijn blad met koffiekan en kopjes en verdwijnt richting eigen kamer.

=door Martin Gommers=

In amsterdam werd deze

week woensdag zijn nieuwe creatie getoond. De driedimensionale 'mickey's puz

zelbal' werd in samenwerking met Disney gemaakt en bestaat uitveertien grote en kleine stukken waarmee 5,5 miljoen combinaties te

maken zijn.

Mickey Mouse en Donald

Duck pronken in reliëf op de bal, waardoor het spel ook voor blinden geschikt is. "Bovendien werkt het spelen met de puzzel ontspannend en krijg je er nieuwe energie van. Dat komt onder meer door de reliëfafbeeldingen,

die stimulerend werken op diverse acupunctuurpunten in dehanden", aldus Meffert.

JEUGDRECLASSERING Op de veertienjarige

Dickey heeft het decorum in elk geval effect. "Het ging hem dun door de broek dat hij bij u moest komen, dat is al genoeg straf, spreekt zijn advocaat opgewekt. "Die strafzitting maakt op hem een bijzonder diepe indruk."

Dickey zit er inderdaad timidebij, evenals zijn vader, een potige, royaal besnorde veertiger. Dickey heeft een Turkse jongengeslagen. Justitie stuurde Dickey een

accept-giro van 25 gulden,

maar er werd niet betaald. En dan moet je voor de

rechter komen met een advocaat en je ouders. "Hij woont

Een juridisch puzzeltje: is

datheling van gestolen waar ofverduistering van een bromfiets? De officierwil het meerderjarigenstrafrecht toe

passen en eisteen weekgevangenisstraf tegen de knaap, die voor geweldpleging al eens 54 dagen tuchtschool heeft uitgezeten. Een week zitten. Thomas doet alsof hij niet weet wat de gevolgen kunnen zijn. De rechter:

"Nou, het kan zijn dat je stageplaats dan niet meer doorgaat. Ofdatje vriendinnetje het uitmaakt."

Thomas blijft languit

liggen en verongelijkt

kijken. De rechter schiet

ineens uit zijn slof: "Je weet

DERTIG UUR WERKEN De 18-jarige Thomas uit

een Achterhoeks plaatsje ligt verongelijkt in zijn stoel, de lange benen slordigvoor zich uit gedrapeerd, Hij is deze ochtend de enige jonge verdachte die niet te intimideren lijkt. Zijn advocaat laat het afweten. Thomas heeft een proefrit met een gestolen snorfiets gemaakten hetvoertuig niet aan de dief terug gegeven.

Het

ontwerp van de

puzzel kostte hem bijna tien jaar en nu het klaar is,

lukt het de bedenker toch niet om het speelgoed

binnen de beloofde minuut in elkaar te zetten. Professor Uwe Meffert, uitvinder van depyraminx puzzel, kan zich er niet druk om maken. Zijn 'mickey's challenge'bal,

waarmee hij volgende week de Nederlandse markt hoopt te veroveren, moet namelijk vooral een ontspannende werking hebben op de spelers.

De van oorsprong Duitse

wetenschapper die nu in

Hong Kong woont,

beschouwt het maken van puzzels nog steeds als een hobby. Een aantal jaren na het succes van de bekende kubus van de Hongaar Erno Rubik besloot Meffert op aandringen van vrienden zijn eigen biologische modellen in de vorm van een puzzel op de markt te brengen. En met succes. Wereldwijd verkocht hij negentig miljoen exemplaren van zijn pyraminx

puzzel.

Eimert", zegt zijn vad»

hoopvol. "Hij isuitzijn wa*^ wereld en weer naar dema gegaan.' Eimert heeft ook .

cursus Slachtoffer in Bw. en een weerbaarheidstr

ning gevolgd. "Goed", zegt o

kinderrechter, "mijn ulte


delijke vonnis is een tuchtschool voorwaarde^ na een geslaagde dienstv lening." En tot de vader v<» Eimert: "U moppertnogjn* eens een paar keerflink... de (Om redenen van privacy zx^n^_ namen van de verdachten _

geerd)

maar één keer wat onvriendelijk om een shagje te

vragen en hij wordt opge

nomen in een inrichting.

Het loopt tegen lunchtijd,

de magen beginnen te knorren. Er is een uurtje achterstand op het zittingsrooster. Op de gangzitten nog enkele jeugdigeverdachten met hun ouders. De rechter gaat door, met vermoedelijk in het achterhoofd de gedachte dat er weinig opvoedkundigs uit

gaat van een overheid, die zich niet aan de afgesproken tijdstippen houdt.

De professor vindt dat hij

met zijn spelen intelligentie bij kinderen kan bevorderen. "Kinderen worden slimmer door ermee te spelen, of ze het willen of niet." Hij heeft toegezegd een flink aantal puzzelballen aan educatieve instellingen en blindeninstituten te schenken.

De bal (die makkelijk lijkt

maar moeilijk blijkt) gaat

bijna dertig gulden kosten en is vanaf eind april in

Nederland verkrijgbaar. "Ik kan het zelfs nog in mijn slaap", zegt Meffert optimistisch, terwijl hij al met al toch nog tien minuten bezig is geweest een puzzel in

elkaar te zetten.

ier promotie van de puz

zelbal brengt Disney een speciale strip op de markt. Volgens Meffert heel bijzonder omdat het niet zo vaak voorkomt dat Mickey Mouse en Donald Duck in een strip

optreden.

Vergelijkingen met het

tellenvan derozenkrans door katholieken gaanvolgens Meffert zeker op. De ontwerper van het spel specialiseerde zich, naast zijn studie in technische vakken, in Aziatische geneeskunst en schreef boeken over de Chinesetech

BUITENLAND Amjgoe

NAPA

’Geef mij je shag

anders slacht ik je’

IN ENGELAND slaan twee elfjarige jongens een peuter dood. In Frankrijk wordt een zwerver door kinderenvermoord.InAmerika praat Oprah Winfrey metkinderen, die in gevangenissen zitten, omdat ze moorden hebben

gepleegd. En in Neder

land wil minister Hirsch Ballin dat omroepen en videotheken hetgeweld op televisie en in videofilms gaan beteugelen. Hij

vreest de slechte invloed van al dit geweld op de jeugd. Want ook in Nederland worden de crimineeltjes jonger en hun vergrijpen gewelddadiger.

tocht in de Ardennen is

gelukt, getuige zijn lijfelijke aanwezigheid op de zitting. Via een banenproject kreeg hij een baan. Achmed is al eens onder toezicht gesteld.

2 Mflêaaaaßaaa>aa___a_________l_l______jag^^^ .

NAPA

Vorige

week vierde zuster Berchmans haar tachtigste verjaardag. Een

feestdag want zusterBerchmans is bij velen uit onze gemeenschap geliefd en bekend. Maar een feest organiseren voor zusterBerchmans is moeilijk: "Ik wil wel graagfeest maken voor andere mensen, maar zelffeestvarken

zijn, nee, daarheb ik een hekel aan*.

Zuster Berchmans werd

tachtig jaar geleden geboren °P Aruba. Zij wilde graag onderwijzeres worden en in die tijd moest je voor die studie naar Curagao. Daar kwam zij terecht op hetinternaat van het St. Martinus Gesticht. Ze vond het leven van de zusters daar heelfijn

ai weet je er niet veel van als internaatsleerling". Om net jaargingen de leerlingen m de vakantie naar huis,

maar al op 5 oktober schreef zij naar haar moeder dat ze ftiet meer naar huis zou

komen, want: "ik word

zuster!".

Haar moeder was ver

standig en raadde haar aan serst haar studieafte maken. Na het behalen van haar akte kreeg ze een aanstelling op Aruba en ze werd onderwijzeres opAruba. Daar sPeelde ze op het orgel en leidde ze groepen in de padvinderij. Het contact met de zusters bleef, omdat ze ieder Jaar mee ging met deretraite voor de leerkrachten die op Curagao gehouden werd. Maar intreden alsreligieuze?

wa_ de enige dochtervan

haar moeder en ze wist dat haar moeder liever niet had j*atze zuster zou worden. "Ik kan niet gelukkig zijn als "Hjn moeder het niet goed vmdt". Zo gingen de jaren voorbij, het verlangen naar het klooster bleef en uiteindelijk is ze toch ingetreden. Met toestemming van haar moeder.

"Maar na die brand in de

school vorig jaar moest ik daar weg". Nu woont zuster Berchmans bij deandere zusters in klooster Alverna*. ZusterBerchmans was onderwijzeres in hart en nieren en ze haalt graag herinneringen op aan de tijd dat ze nog voor deklas stond. "Het heeft mij veel gekost om naar de

cursus in Chili te gaan, maar ja, ik kon monseigneur Holterman niet weigeren. Het was de Voorzienigheid. In

ben begin 1968 gegaan en eind van dat jaar teruggekomen. In mei 1969 is de school verbrand met alle

gevolgenvan dien*.

is zuster Euberta overleden. Zuster Berchmans is nog een jaar alleen in San Willi

brordus gebleven.

NEDERLANDS

"Op school heb ik er altijd op gestaan dat de kinderen

Nederlands spraken. Ik

maakte ook graag rijmpjes voor ze. Ook heb ik godsdienst gegeven op het MIL en in de brugklassen van het Radulphus College. Ik kom zo veel oud-leerlingen tegen, op de bank, op allerlei plaatsen, het is altijd prettig. En dan zeggen ze tegen mij:

'Weet v nog dat we altijd canons zongen?' Ik houd van zingen. Het is jammerdat ze tegenwoordig zo weinig

zongen. Althans dat wordt gezegd. Zo precies weet ik het niet. Maar zangles is zo belangrijk voor dekinderen*.

t.v.? Het is alles goed, maar het maakt van hen geen goede mensen. Het is erg dat er geen kloosterroepingen meer zijn. Dan ben jevrijgesteld en kun je een handje helpen. Voor alle fouten die ik gemaakt heb, vergeef me, en ik bid voor allen dat ze goed mogen leven. Ik zou graag willen dat anderen het overnamen en verder gaan*.

CENTRUM

Een groot deelvan haar leven vormde voor zuster Berchmans het Cathegetisch Centrum. Dat centrum begon in Santa Maria waar nu de

Setel is gehuisvest. Vandaar is het verhuisd naar Pietermaai en daarvandaan weer naar Scherpenheuvel."Het hart was pater Jansen. Hij gaat er nu nog steeds naar toe. Ik ben er de laatste tijd veel te weinig naartoe

geweest. Dat komt omdat de auto, die ik mocht

gebruiken, is gestolen. Hier van het erf af, een erf met twee gesloten hekken. Nooit meer iets van gehoord".

Bent u nu afhankelijk van anderen voor vervoer? "Ik kan twee ochtenden over een auto beschikken. Dan kan ik naar de diëtist, naar de dokter of op ziekenbezoek, boodschappen doen,

zon ochtend is zo om. Ik

neem ook mensen mee, zo kan ik nog nuttig zijn voor een ander. Ik zit niet stil*.

Het is niet alleen afen toe

een ochtend autorijden.

Zuster Berchmans heeft het druk. Ze speelt orgel in het klooster Alverna, samen met de juffrouw die het orgel bespeelde voor zij in Alverna kwam wonen. Ook maakt zij zelf liederen, en vertaalt liederen uit het Engels of Spaans. Zij heeft drie heilige missen zelf gecomponeerd, 2 in het papiamentu en een in hetNederlands, die nogregelmatigworden uitgevoerd, ook in het moederhuis in Nederland. Zelfzegt zij echterbescheiden:"Ik heb mijn hele leven graag gerijmd*. Of ook: "Het is een geschenk van God. Ik heb gewoon mijn plicht

gedaan en ik ben dankbaar ,dat ik daarvoor dekans heb gekregen".

De voorbeelden die ze van

diegemeenschap krijgen. En natuurlijk ook van hun leerkrachten, degoede niet te na gesproken. Als je nadenkt: kinderen zijn als sponsen, die wachten ophet water dat hen moet vullen. En als ze niets zien dan feesten en

"Ik weet dat het zo. moet gaan maar hetis jammer dat je op een gegeven moment geen jeugd meer om je heen hebt. De wereld verandert en dejeugdvan tegenwoordig is ook anders. Je_kunt de schuld van hun problemen niet aan de jeugd geven. Het gaat om hetvoorbeeld dat de ouders geven en ook om wat de gemeenschap van hen

maakt.

Ouderworden valt echterniet altijd mee.

"In de jaren zestig zijn we

met de zesdeklas eenkeertje naar Suhandi gegaan voor de radio. Het was in de

kersttijd. Die casette is daar gebleven, die hebben we nooit gehoord. Ik zou die zo graag nog eens willen horen".

"Op schoolfeesten

mochten de kinderen in

burger komen, in hun eigen jurk met strikken in het haar. Zo was er eens een film in theater Roxy, de Sound of Music. We gingen uit met de kinderen, en deden net ofwe gingen wandelen. Je had de gezichten van de kinderen moeten zien toen we naar binnen gingen. Het jaarerna zijn we naar Westend

geweest. Kunt u begrijpen wat je voelt als je je school daarna in puin ziet liggen? Maar ik hebveel goede dagen gehad. Meer goede dan niet goede. Nu ben ik tachtig. Ik sta op de hoek van de weg naar huis*.

GELOFTES

Mijn moeder leefde nog. Ze Was bij mijn tijdelijke geloftes en bij mijn eeuwige geloftes. Ze had zich ermee

zich erin geschikt,

jk was zo gelukkig. Natuurjyk gaat een leven in een klooster niet over rozen, ook tn het klooster heb je verdriet en geluk net als in het leven daarbuiten. Maar ik oen gelukkig dat ik jategen de Heer heb gezegd. Jekunt als zuster zo veel meer voor de mensen betekenen. Het is lammer dat er nu zo weinig roepingen zijn. Als vrouw en moederkun je ookveel, maar ,als je je helemaal los maakt, heb je meer mogelijkheden.


gard is ziek naar Nederland gegaan en twee jaar geleden

Zuster Berchmans trad in

bij de Zusters van Roosendaal en vertrok voor verdere studie naar Nederland. Toen zij terugkwam op Curacao kwam zeals onderwijzeres te werken op de lagere school van het Sint Martinus

Gesticht, waar Soeur Marie van derKolk hoofd was.

"Zonder te weten heb ik

van haar geleerd hoe zij het hoofdschap deed. Ik heb haar later vervangen. Daarna

werd ik hoofd van de Fatimaschool en daarna kwam ik terug als hoofd op de

St.Martinus school zelf.

En na vijf jaar hoofd

geweest te zijn, kwam opeen dag monseigneurHolterman langs, die vertelde dat hij twee zusters nodig had voor een nieuw te stichten cathechetisch centrum. Die twee zusters zouden uitgezonden worden voor studie. Zuster Berchmans vertrok voor

negen maanden naar Chili voor een studie cathechese, deanderezuster vertrok naar Leuven voor een opleiding in de didaktiek. Daarna

hebben zij samen, onder leiding van pater Vincent Jansen het Cathechetisch Centrum op Curacao opgezet.

Daar heeft zuster Berchmans 13 jaargewerkt.

"In die tijd woonde ik in

San Willibrordus, met

zuster Hildegard Vogels, een Nederlandse, en met zuster Euberta Maduro, een Curacaose. We hebben er 18 jaar gewoond. Maar zuster Hilde

prek, voor raadgevingen, je kunt eenzame en bejaarde mensen opzoeken. Ikheb nog steeds heimwee naar die actieve tijd*.

Dickers kleurrijke co*cktail voor een happy hour

Is

het afgunst of afkeer? Heteen en ander houdt me in ieder gevalregelmatig bezig: keer op *eer weten makamba's zich j* verrijken door hun erva"ngsvolle handelen hier op jjeeilanden. Neem nou Peter j^kei". de voormalig hoofdredacteur van de Amigoe. kof tevreden met de perieien die zijn dagelijks werk jjngetwijfeld met zich mee(j acht, werd de computer „?r hem heimelijk ook nog sfDru>kt om literaire teksten te schrijven.

- Aart G. Broek

Met nadruk dient hier

opgemerkt te worden, dat deze 'bespreking' niet op voorhand ook de mening van de andere juryleden, de organiserende instanties of de uitgever weergeeft.

Het Literair Concours

'HetAntilliaanse Verhaal' 1993 - werd uitge

schreven door het Corps Consulair van de NederlandseAntillen en deRegering van de Nederlandse Antillen, de uitvoering

ervan lag in handen van het Instituto Lingwistiko Antiano. De jury. bestond uit Jules Marchena (voorzitter), Mavis de Lannoy, Ini Statia, Ed Wout en ondergetekende.

Aart G. Broek

Papiamentu wordt

geschreven, alsof Lauffer, Julianageenboekenplank vol hebben geschreven, of

Debrot, Marugg, Van

Leeuwen niets aan het

papier hebben toevertrouwd, alsof er geen Engelstalige Caraïbische literatuur

bestaat. Vooral de Engelstalige Caraïben hebben inmiddels een schat aan voortreffelijke korte verhalen geproduceerd. Dierijkdom zul je je wel eerst eigen moeten

maken, die ligt voor het

oprapen. (Enige inspanning zal een aantal van de inzenders zich moeten getroosten om er voor te zorgen, dat in de toekomst er geen fouten tegen de regels van de taal worden gemaakt bij het

schrijven van een zin -maar dit terzijde.) De auteurs

lijken mij te veel te willen beantwoorden aan een voorgebakken idee omtrent wat een 'Antilliaans verhaal' is in plaats van zelf te bepalen wat een dergelijk verhaal is. Misschien zijn de opvattingen van Maryse Condé- de inmiddels veelvuldig gelauwerde auteur uit Gaudeloupe - in dezen een houvast. "Een

schrijver heeft het recht welke wereld dan ook te

scheppen. Natuurlijk pro

beert men je dikwijls in een bepaalde hoek te dwingen, maar daar moet je je tegen verzetten. Creatieve kracht laat zich niet dwingen* [De Volkskrant, 15.V1.1990].

voor de oprukkende Coca

cola cultuur, voor de onvermijdelijke teloorgang van

oude codes, voor de verstedelijking, voor de grote variëteit aan levensstijlen, voor het scala aan weerbarstige, menselijkeeigenaardigheden en wat dies meer zij.

De hele wereld voedt onze

eilandelijke cultuur. De hele wereld ligt voor ons open. Dat inzicht behoeft niet

alleen aan een passant als Dicker te zijn voorbehouden, dat kan iedere auteur zich eigen maken of die nu het Nederlands, Engels of het Papiamentu gebruikt.Die verrijking, en van wie dan ook, vervult me niet met afgunst of afkeer maar met instemming.

Peter Dicker:

Otzens Happy Hour

UitgeverijAmigoe NV;

NAf. 5,

ISBN 99904 - 094 6

jurylid inderdaad allemaal en helemaal heb gelezen).

Literaire teksten dienen - zo lijkt mij al twee eeuwen gangbaar - vertrouwd te maken met het onbekende en te

vervreemden van het ver

trouwde. Literaire teksten

hebben als functie het

plaatsen van vraagtekens

waar andere teksten - van politici, journalisten, beleidsmedewerkers, dominees, vakbondsleiders, schooljuf

frouwen, reclametekstschrijvers, huisvaders, managers, wetenschappers, een vorige generatie literaire schrijvers enz. - dit nalaten. De creativiteit van de schrijvers dient het plaatsen van vraagte

kens tot op het bot door te voeren om vervolgens tentatieve antwoorden te suggeren (zo die er al zijn).

dit md weg van de hitte op

het ci.and. of hem bereikte ,* 1 nieuws dat zijn verhaal wolens Happy Hour' zou «raen gehonoreerd met de fais.van de literairetalentenhaaiet Antilliaanse Ver

p 1993 van het Corps air en de Regering

billen!

16 Nederlandse

veelïWijl er n°ê zon viJfenmg andere inzendingen

boH Van echt Antilliaanse

va^m'gaat diemakamba er k^nctoor met deprijs. Dicker cv am aangevlogen, streek

Hp,nfVoor drie jaar neder op

Wffetortuinlijke rots en vloog eer weg. Dit kortstondige 'eerstrijken gafblijkbaar volrjnende voeding aan erva

'Ot

g6n die een verhaal als

Vere?

S"Happy Hour' °Ple"

jarei waarom zijn de

deeill

a jg? ervaringen van

bp_ anclsbewoners dezekeer s«en rijke bron gebleken VOQr stl^^waardige literairetekWt , e "Jkdom -in intel

ziiriUfzin'

zo zal duidelijk jn -hgttoch niet alleen voor

voor het oprapen! . &en goede verklaring heb dek-?} Voor het gegeven, dat u^"dragen van Antilliaanse oaem niet in de prijzen en, of beter, konden «Hen vanwege tekortkomingen. Een constant ele

liiV? m dezetekortkomingen JKt mij echter wel aanwijsaar in vele van die andere '"zendingen (die ik als

In tegenstelling tot 'Otzens Happy Hour' ontbreekt aan

hetmerendeel van deandere inzendingen de Verwondering' omtrent de complexiteit van ons menselijk handelen en samenleven. Dat kan dan ook bij een lezer geen verbazing, c.g. bewondering meer oproepen.

De teksten zijn nog uit

sluitend een bevestiging van algemeen gangbare, vooringenomen standpunten: een

slaapmiddel terwijl men al slaapdronken is. De een na de andere tekst lijkt

geschrevenvanuit een wereldbeeld waarin alles een

keurig afgemeten, onwrik

bare plaats bezit: zus en zo zit dewereld in elkaar, zwart - wit, geen schakering grijs, laat staan blauw!

De auteurs toonden zich

gevangenen van reeds fijngekauwde vragen en ant

woorden, onderwerpen,

thema's en motieven -alsof er niet al honderd jaarin het

STRUIKELEN

Misschien ligt hier enigszins een verklaring voor het

gegeven dat 'Otzens Happy Hour' zo in het oog sprong. Dicker arriveerde hier op Curasao zonder te worden gehinderd door enige kennis van 'het Antilliaanse ver

haal' zoals dit tot nu toe werd geschreven. Hij was hier te kort om zich te laten vastbinden aan eng eilandelijke eisen en verwachtingen omtrent dergelijkeverhalen. Als passant struikelde hij bovendien bijna over dcvraagtekens die het eilandelijke

Hoe het ook zij, die

makamba is er vandoor

In dit verhalende gedicht

weet de auteur intrigerende verbindingen te leggen

tussen heden en verleden, en enkele verrassende ver

banden te zien tussen

Curacao en Nederland (zowel in heden als verleden). De tekst speelt voortdurend in op hedendaags handelen en eigentijdse gevoelens uit de ons omringende werkelijkheid, is modern van toon

zonder modieus te zijn en heeftbovendien een aantrekkelijke diepgang.' Dit alles -ofiets overeenkomstig - ontbrak inderdaad aan de rest van de inzendingen. Wel

moet gezegd worden, dat een handvol dicht in de buurt kwam maar dit toch niet tot een goed einde wist te

brengen.

samenleven hier oproept vraagtekens die de

(achterblijvers allang niet

meer plaatsen. Hij vertrok net op tijd om het lef niet kwijt te raken het een en ander aan vraagtekens ook daadwerkelijk neer te

schrijven. Dicker had daarenboven natuurlijk zelf ook wel wat in zn mars (anders was hij toch geen hoofdredacteur van de Amigoe

geworden, zo mag ik aan

nemen). Mogelijk leverde onder meer dit alles het verhaal op dat als een kleurrijke co*cktail voor een aangenaam happy hour kan dienen.

Ja, ik kan mij wel vinden

in de keuze van de jury, al had de argumentatie wel wat smeuïger geformuleerd

mogen worden. 'Otzens

Happy Hour is waarschijnlijk het best te karakteriseren als een verhalend

gedicht. Niet alleen deregellengte ondersteuntdezekarakterisering, de auteur heeft eveneens zeerregelmatig een beeldend taalgebruik met een sterke poëtische inslag weten aan te wenden. De beeld

spraak is daarenboven van een opmerkelijkfraaie consistentie.

gegaan met dieliteraire prijs en dat houdt me nog steeds bezig. Het gaaterbij mij niet in, dat wat Dicker als passant aan voordelen zou

hebben gehad niet ook op de een of andere wijze voor de 'achterblijvers' zou kunnen gelden. Een blik op de rest van de Caraïben doet me

enigszins geruststellend

verder ademen.

Elders in de regio wordt

een rijkdom aan literaire teksten geproduceerd om je vingers bij af te likken. Ik ontkom er echter niet aan om toe te geven, dat het overgrote deel hiervan wordt geschreven door schrijvers, die zelden langer dan enkelemaanden op hun eilandverkeren. Ze reizen wat af en voeden hun kennis, inzichten en ervaringen ook elders. Ander

zijds geldt dit reizen weer niet voor een Boeli van

Leeuwen of een Tip Marugg. Maar zij zetten hun vensters anderszins open: zij lezen

wat hun confraters elders in de wereld aan het papier toevertrouwen. Of er nu gereisd wordt of niet, zij

zoeken voortdurend naar

nieuwe oriëntatie- en identificatiepunten. Die vind je

heden ten dage niet meer uitsluitend op de paar vierkante kilometer van het

eigen eiland.

In een gesprek dat Nel

Casimiri met het hoofd van de Dienst Cultuur, Pacheco Domacasse, had in 1992,

stelde hij: "Cultuur is voor ons: de werktuigen, de maïshutten, de oogstliederen".

Nee dus! - of in ieder geval niet uitsluitend of per definitie in de eerste plaats. Wie nietverderkijkt dan dewerktuigen, de maïshutten en de oogstliederen, ontkent onze eilandelijke gebondenheid

met derest van de wereld en onze eigen eilandelijke diversiteit. Aan de complexiteit van ons samenleven wordt door een dergelijke instelling volledig voorbij gegaan. De ogen worden dan

gesloten voor het verlangen te migreren naar Europa,

Tachtig jarige Zuster Berchmans Ik sta op de hoek

van de weg naar huis

____oe\ ALGEMEEN 3

~~ -ATER-TG^W-lARHSr]

De huidige no-nonsense

universiteit vindt dit niet erg, maar de teleurstelling bij de eerstejaarsstudenten over de kinderachtige en

weinig uitdagende sfeer op de universiteiten is groot.

VORMING

De universiteitfungeerde in Europa immers eeuwenlang als hét vormingsinstituut bij

van manuscripten, helpen

organiseren van congressen en dergelijke. En laten we de nummerkantoren niet ver

geten. Of de tussenhandel, maakt niet uit op wat voor terrein. Het zijn allemaal manieren om geld te maken. Waar hetop aankomt, is ofje genoeg lef hebt om eraan te beginnen, genoeg flan om je produkt aan de man te brengen en geduld om het vol te houden. Voor bijna elke handel geldt dat je eerst moet investeren om te kunnen verdienen.

Onlangs was ik eens in

gesprek met een inpakker bij een van de supermarkten.

Hij vertelde: "Op school was ik niet zo goed. Het leren ging niet zo. Ik ben maar tot devijfdeklas gekomen. Maar hier kan ik een aardige cent

Internationale Bank- en Trustdiensten

Mee^Pierson

Vanaf deoprichting in 1952hebben de Curacaose vestigingen zich lokaal gespecialiseerd in internationaal vermogensbeheer, handel in valutas en depositos en bijzondere kredietarrangementen zoals handelsfinancieringen. Met het samenvoegenvan Pierson, Heldring & Pierson N.V. en Bank Mees & Hope N.V. hebben wij onze dienstverlening aan onze cliënten aanmerkelijkkunnen verbreden en verdiepen. Voor nadere inlichten verwachten wij graag Uw telefoontje.

JohnB. Gorsiraweg 6, Curacao. Telefoon: 639300

T^ "TTegoshi's zijn er in /% / vele soorten en / %# maten. Je krijgt JL. T wel eens het

gevoel dat het sport is om ook een handeltje te

beginnen. Het brengt geld binnen en wie niet rijk is, moet slim zijn. En wie wel rijk is, probeert zn bezit uit tebreiden. Jehoudt het eigenlijk niet voor mogelijk wat zich allemaalt leent voor

handel. De oude vrouwtjes op straat met ansichtkaartjes, kauwgummetjes, loten. De jongetjes met kauwgum, zakjes gekookte pinda's. De straatverkopers, die 's morgens tijdens de ochtendspits met hunkranten hollend tussen het alweerrijdende verkeer hun kranten verkopen.

Het schoonmaken van

tuinen, huizen, het doen van klusjes. Aanbieden van administratieve hulp, uittikken

De auto's die vers uitge

perste sinaasappelsap oïaw'i lamunchi verkopen. De venters van pastechi, lumpia, roti en allerhande kos dushi. De vrouwen die taarten bakken ofkleren naaienop bestelling. De autowassers. De

inpakkers bij de super

markten. De instant

kraampjes aan het einde van het jaarmetvuurwerk,kerstbomen, kerstboomversiering en kerstverlichting. De voor degelegenheidingerichtelimonade- enbiertentjes bij regelmatig terugkerende gebeurtenissen als het innen van understands(sigucheck) ofhet betalen van de autobelas

ting. Het aanbieden van hulp bij het in de rij staan voor keuring enbetalen van belastinggelden voor de auto.

Vliegertjes

Kookmee met May

Tomatensoep

12 rijpe tomaten lui 2 eetlepels ingezouten roomboter 1 kleine bol knoflook 1 cup room zout + vers gemalen peper 1 bosje verse basilicum De ui in plakjes snijden. In een grote zware pan de ui in boter bakken tot ze bruin begint te worden. , De tomaten wassen en in vieren snijden. Tbevoegen aan * pan. De hele bol knoflook kneuzen en met schil en al toevoege aan de pan. ,

Nu zoveel water toevoegen dat de tomaten ± 2V2 cm on* staan. Zout + pepertoevoegen, dan deroom. . De soep tot hetkookpunt brengen en dan 25 minuten lek»6 laten pruttelen met de deksel schuin op de pan. De soep pureren in de keukenmachine. Daarna zeven

alles goed door de zeef wrijven. Opdienen met fijn gesne* basilicum. Eet smakelijk

voor onze Antilliaanse studenten, die hier op hun dooie akkertje door hetVWO. zijn gefietst en in wienshoofd het niet eens opkomt dat zij wel eens zouden kunnen mis

lukken bij hun verdere studie. Het eindeloze geduld waarmee docenten van de lokale Havo-VWO scholen dag in, daguit, ongemotiveerde leerlingen over de eindstreep proberen te trekken, begint op de Nederlandse universiteiten een beetje op te raken. "Hou je mond of lazer op!' kreeg een gezellig babbelende student te horen van een

psychiater/docent, die van

zijn vak hield en het domweg niet pikte dat er niet naar zijn met zorg voorbereide

college geluisterd werd. Het is in dit geval misschien mogelijk aanmerkingen te maken op de vorm, maar niet op de vent. Die was prima!

Zokent de,bij de visitatie

commissie hoog scorende, KUB in Tilburg de opjut

groepen. Hier worden de studenten in interfacultaire groepjes weer het begrip bijgebracht datstuderen eenvolle dagtaak is. Ze worden weer vertrouwd gemaakt met autoriteit en discipline en leren zich te verantwoorden voor wat ze doen. Kortom: ze

worden gevormd tot teamplayers met een eigen verantwoordelijkheid, hetgeen

een wereld verschilt van het schuilen onder de warme

wollen deken van de werkgroepen zoals dat in de jaren '70 en '80 gebruikelijk was.

Deze koerswijziging heeft

vooral grote conseauenties

hierbij het voortouw

genomen hebben.

uitstek, waarbij de menselijke vermogens tot de

hoogste ontwikkeling

werden gebracht doorgeestelijke werkzaamheid. De universiteit, en met haar de

studenten, zonderde zich tot dit doel afvan derest van de maatschappij en onder

scheidde zich van alle

andere vormen van educatie door de volstrekte eenheid tussen onderwijs en onderzoek. 'Bildung' moest van de student een compleet mens maken, waardoor hij de problemen van alledag metmeer wijsheid zou aanpakken.

Teleurstellend was echterdat juistdoorhetisolement, waarvoor de 'Bildungs'- universiteit koos , aan maatschappelijke stromingen als de

opkomst van het Nazidom geen tegenstand geboden

werd.

Dit stemde tot nadenken

en het roer gingradicaal om in deroerige jarenzestig. Op degolven van het studentenverzet deden nieuwe

begrippen als democratie, inspraak en emancipatie hun intrede op de universiteit. Een grote toeloop van studenten volgde, vooral uit de lagere socialemilieus en van meisjes; aangezwengeld door een steeds royaler wordend studiebeurzenbeleid. Lang

zaam maar zekerverloor het ouderlijk milieu zijn invloed als voorwaarde voor welstand en welzijn enrukte hetonder

Nu is onderwijs een rela

tief goed. Een Mulo-diploma plaveide ooit de weg naar de top. Tegenwoordig is Mavo evenveel waard als de lagere school van 1960; het MBOdiploma van nu is hetzelfde als het LBO-diploma van

toen. Dit geldt in zekere zin ook voor de universiteit. De moderne universiteit, die

steeds meer op Amerikaanse leest wordt geschoeid, levert nog uitsluitend informatie; verwerking ervan is er in de eerste fase niet meer bij. In de onderwijsprogamma's wordt van de student nog

slechts het minimale

gevergd. Docenten hebben in het kader van de bezuinigingen (alles moet korter, sneller, en vooral recht

streekser) hun collegestoftot het allernoodzakelijkste gereduceerd.

Hiermee doelde hij op de

devaluatie van wat toch eeuwenlang als het bolwerk van alle geleerdheid gold: de universiteit.

"Opvallend is hoe weinig

de overstap van middelbare school naaruniversiteitsoms verschilt van dekloof tussen basisschool en voortgezet

onderwijs,' concludeerde de Volkskrant in haar speciale editie'Kiezen na school.

De eerstejaarsstudenten

raken, net als de brugs

murfen, de weg kwijt op hun nieuwe, o zo onoverzichte

lijke school. Moeilijk blijkt de studie daarentegen vaak niet te zijn, als je maar

keurig in je hoofd stampt wat de hoogleraar wil.

"Een ongerichte reproduc

tieve leerstijl* is volgens de meeste studenten dan ook de juistemethode om tentamens op de universiteit met goed gevolg af te leggen. Deze opvatting sluit heel aardig aan bij de definitie die de Tilburgse hoogleraar Prof. Dr. Peeters vorig jaarhier op de UNA hanteerde. Hij sprak toen ironisch over het Zulo, het Zeer Uitgebreid Lager Onderwijs.

Kon vroeger een onge

schoolde nog wel eens goed terecht komen en in het

uiterste geval de wijk nemen naar het leger, de West, of het klooster, nu werd onderwijs het hoogste goed. lets waar je nooit genoeg van kunt hebben.

In de overvolle college

zalen ontwikkelde zich

echter een nieuw type student, dat als volgt door een veelgeplaagde universiteitsdocent omschreven werd: * "De studenten zijn zeer

weinig geconcentreerd ,

rumoerig en gauw moe. Ze willen alles 'leuk' hebben. Ze zijn nietgewend zich in te spannen en ze doen

weinig moeite om inzicht te verwerven. Hun levensinstelling is calculerend: hoe komen we met een minimum-inspanning door de studie heen? Ze zijn pragmatisch en de 'fun

morality' scoort hoog".

De wegbezuinigde academische ruimte, het gebrek aan reflectie en overdenking

eisten hier hun tol. Bovendien zijn de studenten door de ver doorgevoerde specialisaties (ze weten bijna alles van bijna niks) niet meer in staat de nodige verbanden te leggen. Opnieuw zal dekoers dus verlegd moeten worden en het zijn de relatief kleine, jonge universiteiten die

wijs razendsnel op als toegangsbewijs voor de markt van arbeid , geld en geluk.

kamertjes waren. En

daaromkonden ze geen kant op met die vliegtuigjes. En vliegtuigen zijn om te

vliegen, want vliegtuigen die hangenofstaan brengen geen stuiver op. Zo groeiden de

broers groter, gefrustreerd en rijp voor de psychiater. Al weigerden ze onder behandeling te gaan.

— J'

toor, een onbeperkt voorna papier, scharen, lijm en ée

leurde plakkertjes. j

En vanaf het moment_

ze daar zaten, wilden ze °, niets meer met elkaar maken hebben. Ook al ** ( ten ze dat papier, schaf\, lijm en gekleurde pla^; ■ tjes veel goedkoper kon*{ worden ingekocht als ze tegelijk deden.

Hun baan bestaat nu

planning. Dat houdt in , vliegtuigjes van A naar p. terugsturen. En daarheb", ze een geheel eigen m^ voor bedacht. Ze knippeo $ plakken wat karton in (f .;vorm, van een yUegtuté.^

gooien het vliegtuigje a .door de.kamer.,.'

Nu was hen het lot goed

gezind, want beiden vonden werk in deluchtvaart. Eerst nog eenvoudig werk, zoals het laden en lossen van de vliegtuigen. Niet lang

daarna mochten ze met een verkeersbordje staan

waarmee de vliegtuigen op de goeie plek werden

geloodst. Then ze ook daar in uitblonken, kregen ze een

baan bij de incheckbalie.Dat werkkonden ze redelijk aan.

Nou ja, ze stuurden wel

eens passagiers naar New York in plaats van

Amsterdam waarbij de koffers naar Trinidad & Tobago werden geloodst, of ze berekenden een passagier zeshonderd gulden overvracht omdat ze het gewicht van twee koffertjes niet samen opkonden tellen envan tweemaal achttien, zesendertighonderd maakten.

Maar hun grote doorbraak

kwam toch toen de één een baan opCuracao kreeg en de ander opAruba. En datpaste precies in hun straatje, want de directies van de lucht

vaartmaatschappijen op die eilanden waren niet de

slimstezodat de broers ongemerkt tot in dehoogste regionen konden doordringen. En alsof de duvelermee speelde, werd hun jongensdroomwerkelijkheid en mochten ze

wéér met vliegtuigjes

speelden. Jaja, eindelijk

kregen ze deruimte waar ze sinds hun jeugd van

droomden. Een groot kan

Volgens

mij heten ze

Juan en Pablo en zijn het halfbroers. Maar mogelijk

heten ze John en Robert of Tyroon en Charlie. Hun

exacte namen doen er echter weinig aan toe. Wel dat ze heel erg veel op elkaar

lijken.

Ik schat ze zo rond de

vijftig jaaren beiden hebben een moeilijke jeugd gehad. Tegenwoordig gaat het veel beter met ze, al is het nooit helemaal goed gekomen. Ze hebben het een eind

geschopt, dat wel, maar aan alles kan je vandaag de dag nog merken dat ze vroeger nauwelijks vriendjes

hadden, weiniggeliefd waren, slechtkonden leren, contactgestoord waren en uitblonken in handenarbeid. Vooral vliegtuigjes maken. Dat kon niemand hen verbeteren. Vliegtuigjes van karton, van

papier, servetjes, hout, deeg en marsepein. Grote vliegtuigjes, kleine vliegtuigjes, ranke vliegtuigjes, bolle vliegtuigjes, waarmee ze hun

kamers volpropten.

Hun probleem was echter

dat hun kamers, hele kleine

Pinda's te koop

verdienen. Op zaterdag, als iedereen boodschappen gaat doen, haal ik soms wel 150 gulden. Nou, dan heb ik m'n eigen geld om kleren te

kunnen kopen die ik leuk vind. Er zijn plaatsen waar je nog wel meer kunt verdienen, maar ikvind hethier wel goed, ik ben hier gewend. Weet u waar jeookgoed mee kunt verdienen? Met pinda's, gekookte pinda's. Je kunt zon zakje voor twee gulden of 2,50 verkopen. Als jedateen hele zaterdag doet, kun je wel driehonderd gulden verdienen."

hard wordt gewerkt. Pinda's staan uren te koken, zout erbij. Even proeven of ze smakelijk genoeg zijn. Als ze goed zijn bevonden, kan het gas uit. De pinda's worden afgekoeld en na verloop van tijd in plastic zakjes verpakt. Het lijkt ons toch geen goed idee om onze zoon bij de

benzinepomp achter te laten en we adviseren hem de

buurt door te gaan en het eerst maar eens bij vrienden, buren en kenissen te pro

beren. Aan het eind van de middag komt hij met een rood bezweet hoofd terug, tas over de schouder.

"En heb je veel verkocht?"

vraag ik hem.

Hij knikt. "Best wel. Ik heb iets meer dan tien gulden verdiend. Hier heb je het geld terug dat ik van je had geleend. Morgen ga ik weer."

De volgende dag liep het

minder vlot, de dag erna nog minder en toen ging de aardigheid er een beetje af. De handel taande. Wij vinden het best. Hij is ook nog een beetje jong, maar het is een goeie oefening geweest. Jong geleerd, is oud gedaan.

M'n jongste zoon staat er

bij en hoort het gesprek geboeid aan. Hij ziet wel iets in zn handeltje. "Mam, mag ik een paar gulden van jelenen? Ik wil even iets kopen. Je krijgt hetvan me terug ho*r* Als ik vraag wat hij wil kopen, antwoordt hij:

"Pinda's natuurlijk. Die wil ik gaan koken en dan ga ik ze verkopen. Mag ik bij de benzinepomp gaan staan?'

Die middag is de keuken

veranderd in een bedrijfwaar

. J Zweeft het vliegtuig)e j

dan bedenken ze een ve. bestemming en duikelt vliegtuigje pardoes over a kop dan blijven ze dicht j huis. Op die manier wordt heel wat afgevlogen, m*, zit er aan de trajecten *, noch staart. Dat de aIjf passagiersdaartotaalvalJ^ de war raken en er V^| zonder passagiers y*° j gevlogen, Vinden ze nie*i n0( want hun verlies wordt d de overheid gedekt-. betaalt de passagier (

alleen voor zijn kaartje, m gaat een dccl van zijn m

tingcentjes óók nog naar boze plannenmakers. .\

enigen die aan dit getob ~ verdienen, zijn de belast 1 vrije winkels op de lucht, yens, omdat er veel en 1

moetworden gewacht.

gt

Het maakt allemaal n^ uit. Want er is maar één <* van belang. De natte i e

gensdroom van de t jj

broers is werkelijk.l^

geworden. Op hun riant 1% richte kamers kunnen ze j nu dagelijks uitlevenin.a jit voor een even zo ri ji

salaris. En héél somsko*^ ze elkaarnog wel eenste#gs Op weg naar een c°n^ft over planning en luchtv^■

*

waar niemand ze zou e $

als ze thuis waren geble En dan troeven ze elkaa „ met grote verhalen, l°^. vertragingen, omwegen, vallende vliegtuigen, >^%, laste en afgelaste vlucft^ gemis aan service. t_

Toch zijn ze niet kap°v öf

krijgen. Juan en Pablohoe ze ook mogen heten-

t

als het een beetje m^L_ krijgen ze het voor e^p0t

hun bedrijven volledigK3^ te maken en zullen we binnenkort zwemmend het ene naar het a°

eiland moeten begeven. «f "Dan gaan we toch vai

zult u zeggen. Vergeet maar. Want ik het) .

betrouwbare kringvernon j,

dat de twee halfbroers nu al specialiseren m knippen en plakken

bootjes.

Impressies

Geen sneeuwvanbetekenis door Rene Van Nie

NAPA

RUBRIEKEN ______

Het Zulo

Onderwijs anders bekeken

4 ZATERDAG 26 MAART 1994^,

ALGEMEEN ______

Pasverschenen Compendium markeert belangrijkste fase Beethoven blijft onderwerp van onderzoek

Ludwig yon Beethoven, het

muzikale fenomeen, blijft

onderwerp van wetenschappelijk onderzoek. Dat geldt in hetbijzonder voor de door

hem nagelaten hand

schriften, in noten, letters

enkrassen. Een zojuist ver

schenen Compendium van

vier Britse Beethoven-specialisten markeert een

belangrijke fase in de bestu

dering van leven en werk

van de componist, die ook

een groot improvisator was.

= doorFerd Op de Coul =

Micrometeorieten

bepalen ’verstoffing’

van de ruimte

= door George

Beekman =

STOKDOOF

tben hij 27 was, begon zijn gehoor achteruit te gaan en i e 'aatste tien jarenvan zijn 'even was hij stokdoof. Deze vooral voor een uitvoerend musicus dramatische kwaal

" Handschriftvan het Kyrie uit de 'Missa Solemnis'. "

Links boven:Litho van Beetho

ven op zijn sterfbed doorjosef Danhauser. "

Links onder: Ludw'j van Beet

hoven.

schillendechronologischeoverzichten en een volledige lijst van Beethovens composities. Zijn muzikale stijl wordt breedvoerig gedocumenteerd en belicht tegen de achtergrondvan zijn tijd en detoen gebruikelijke conqertprak

tijken.

'i,, Het Beethoven Compen

dium is een onmisbare vraagbaak voor muziekliefhebbers, musicologen en uitvoerende musici.

HetBeethoven Compendium,

onderredactie vanDr Barry Cooper. BY Uitg.Mij. Tirion, Baam. Vertaling: M.M.V. Mengelberg, A.M.Th. Klaver, M. Vosmaer en Dr J.C.P. Waldram. Prijs f. 79,50.

diverse soorten inkt en

papier gebruikte. Verscheidene van Beethovens handgeschreven partituren ondergingenaanzienlijke veranderingen en een van de belangrijkste voorbeelden daarvan is de Missa Solemnis (1819-1823). In de zeven laatste maten van het Kyrie zijn in bijna elke maat en in elke stem correcties aangebracht.

In het algemeen zijn de

schetsen nog moeilijker te ontcijferen en soms staan er invallen en thema's voor

diverse werken op één blad. HetComnendium geeftver

-van de grotecomponist aan een beschouwing onderwerpt. Daarbij hebben de studies

over de watermerken van

het door Beethoven

gebruikte papier veel interesssante wetenswaardig

heden opgeleverd. Zo konden ongeveer vijftig papiersoorten worden geïdentificeerd voor schetsen en autograaf-partituren. De handschriften zelf en de gebruikte inktsoorten in diversekleurnuances, zijn overigensnog altijd in onderzoek. Daaruit valt nu al afte leiden, dat Beethoven voor verschillende doeleinden brieven en muziek ook

over Napoleon en diensrevolutionaire ingrepenin deEuropese geschiedenisop na. Openlijk nam hij herhaaldelijk stelling tegen derepressieve wetten die in Wenen vooral na 1815,van kracht werden. Beethoven riskeerde meer

malen arrestaties, maar ontliep die telkens, omdat hij een beroemdheid was die je niet zomaar even in debajes kon gooien. Trouwens, met de Oostenrijkers als zodanig had hij niet veel op.

Interessant is ook hethoofd

stuk in dit boek, waarin

Barry Cooper het handschrift - of liever: de handschriften

grote tegenzin een priester toe. In politiek opzicht was hij

een wat we tegenwoordig

'linkse rakker' zouden

noemen: fel tegen het establishment, groot bewonde

raar van de Britse parlementaire democratie.Hij hield er een haat-liefde-houdingtegen

plaatste hem in een ver

schrikkelijk isolement, maar hetwonderlijkevan zijn geweldige veerkracht was, dat hij zijn scheppingsdrang er niet door liet beïnvloeden. Dat gold ook voor andere ziekten die hem hebben getroffen.

Aan zijn doofheid danken

we nu een schat aan documenten, met name de 'Konversationshefte', de klad

blokjes door middel waarvan hij met bezoekers placht te converseren. Die zijn overigens ook niet in alle opzichten betrouwbaar gebleken, met name door toedoen van lieden als een zekere Anton Felix Schindler, violist en

dirigent, dienauwe contacten met Beethoven heeft onderhouden, maar daarvan op weinig betrouwbare wijze getuigenisheeftafgelegd. Hij heeft namelijk uitvoerig in de 'Konversationshefte'

zittenknoeien, alleen om aan te tonen, hoe 'close' hij was met dit genie. De

aarde veegt tij

dens haar beweging om de zon

veel materiaal uit

de ruimte op: stof, gruis, steenklompen en af en toe eenrotsblok. Uit eerder onderzoek werd al vermoed dat de grootste hoeveelheid opge

vangen materiaal afkomstig is van deeltjes kleiner dan een millimeter.

B

Blijvende roem

genoot hij als componist. Aanvankelijk was hij alleen gevierdals pianovirtuoos met een geweldige vaardigheid in het a prima vista-spelen, het op het eerste gezicht

spelen van het blad. Zijn improvisaties genoten grenzeloze faam. Zijn spel had een krachtige uitstraling, brille en expressiviteit. Zijn naam was Ludwig von Beethoven. De Tsjechische pianist Tomasek durfde dagenlang niet meer te spelen

nadat hij Beethhoven had gehoord.. Hij was een veel gevraagd Pianoleraar, maar had een grondige hekel aan lesgeven. *n zijn eerste Weense jaren gaf hij talrijke jonge aristocratische vrouwen les, alleen omdat hunfamilies hem goed betaalden. Enkelen van deze Jongedames werden hoog °egaafde pianistes. Met de heeste pianomethoden had 5,iJ niet veel op, alleen

plZerny met zijn knappe £tudes mocht zich in zijn °elangstelling verheugen. En °°r minder gevorderden achtte hij de etudes van garner op hun plaats. Wie

11 wat verder was, beval hij

sonatesvan Clementiaan.

COMPLEX

eethoven was een grillige,

en vaak humeu

7Ju pers°onliJkheid. Hij bleef eiaen lang op één adres °nen; lag voortdurend met 'uisbazen overhoop. In

heeft Beethoven op

dertig adressen gewoond, afgezien nog van e talrijke onderkomens die

bn

1j de zomermaanden lat/v ,in een van de vele landelijke dorpjes als Unteraobhng, Oberdöbling, Herzendorf, Heiligenstadt, die $ alle door de grote stad *;enen _ijn opgeslokt. Hij "as een hartstochtelijke Natuurliefhebber en kon zich ermeien meturenlange wandelingen in de natuur. R_ fi? 1 lange reizen maakte beethoven niet. Omtekuren, ¥ "g hij naar Baden, enkele buiten Wenen, of & litz en Karlsbad in HaT\enIn 1793 nam

v^y?nJ?em mee als gast van ÏÏ5 Esterhazy in Eisenstadt en in 1807 ging hij rfar opnieuw heen. Concern-eizen maakte hij naar flfaag, Dresden,Leipzig, Berlin, Pressburg (Bratislava) e« Boedapest.

Een indrukwekkend docu

ment uit de nagelaten geschriften van de componist is ook het 'Heiligenstadter Testament' uit 1802. Een ontroerende weerspiegeling van de geweldige geestelijke

strijd van een man met

onbreekbare geestkracht.

Ook delevensbeschouwelijke kanten van Ludwig von Beethoven komen in dit monumentale boek aan de orde. Hij was een katholiek, maar dan één van een vooral ook in die tijd meest onconventionele, ondogmatische en

eigenzinnige soort. Hij ging niet regelmatig ter kerke, hield zich veelvuldig bezig met oosterse filosofische geschriften en koesterde

grote belangstelling voor de klassieke oudheid. Op zijn sterfbed liet hij slechts met

ONSCHATBAAR

Toch zijn deze 'Konversa

tionshefte' en de naar schatting rond dezeshonderd overgebleven maarvrijwel onleesbare brieven alsmede een

aantal dagboeknotities van onschatbare betekenis

geweest voor de vier Britse Beethoven-specialisten, die

het onlangsverschenen Beethoven Compendium hebben samengesteld.

De astronomen, S.G. Love

en D.E. Brownlee, bestu

deerden de inslag-kratertjes op de aluminium panelen

van de Long Duration Exposure Facility (LDEF). Dit is een NASA-satelliet die in

april 1984 in een baan om de aarde werd gebracht, om in januari 1990 met de space shuttle weerte worden terug

Het was tot dusverre niet

mogelijk om met behulp van één waarnemingstechniek de verdeling van de grootte en massa van deze micrometeorieten nauwkeurig te

bepalen. Men kon slechts

proberen de meet-resultaten van verschillende soorten

waarnemingen zogoed mogeliijk op elkaar te laten aansluiten. Twee astronomen van de universiteit van Washington hebben nu wel zon consistentie weten te

bereiken.

gehaald. Tijdens zijn verblijf in de ruimte, op hoogten

tussen 480 en 330 km, was de satelliet blootgesteld aan straling, elektrisch geladen deeltjes en micrometeorieten.

Na zijnterugkeer op aarde

werd de satelliet geheel uit elkaar gehaald en ging men van alle onderdelen de aangerichte schade bestuderen. Love en Brownlee hebben

zich hierbij geconcentreerd op de kleine inslagkrater

tjes. Op hettotale paneeloppervlak van 5,6 vierkante

meter werden er 761 geteld. Minder dan 10 procent

hiervan zou afkomstig zijn van deeltjes dievoortspruiten uit de ruimtevaart zélf: het zogeheten ruimtepuin. De

satellietwas namelijk steeds zodanig georiënteerd dat hij zo min mogelijk van ditafval opving. De diepte en de diameter

van dekratertjes werden met behulp van een microscoop opgemeten en daarna werd hieruit met behulp van

bepaalde formules de massa van het ingeslagen (en volledig verdampte) deeltjes bepaald.Deze formules zijn afgeleid in (wapen)laboratoria, waar men deeltjes met snelheden tot 18km per seconde laat inslaan op vaste doelen en de resultaten van deze hypervelocity impacts bestudeert. Het volume van de

kratertjes verandert recht evenredig met de hoeveelheid kinetische energie van de inslaande deeltjes.

De grootste onzekerheid

waarmee de twee astro

nomen werden geconfron

teerd was de snelheid

waarmee de micrometeo

rieten op de LDEF-satelliet insloegen. Zich baserend op de resultaten van eerdere

Het blijkt dathet grootste

deel van de uit de ruimte opgeveegde materie bestaat uit deeltjes met een diameter rond de 220 micrometer (0,2 mm). De bijdragen van deeltjes kleiner dan ongeveer 50 micrometer en groter dan

500 micrometer vallen hierbij vergeleken bijna in het niet. Deze 'piek' in de massaverdeling was al door eerdere onderzoekers gesignaleerd; maar die wisten niet of

onderzoekingen nam men

een waarde aan van 12km/s. Met behulp van deze snelheid en het volume van de inslagkratertjes kon nu de massa (en diameter) van de micrometeorieten worden berekend. De laatste stap was het omrekenen van de totale hoeveelheid door de satelliet opgevangen materiaal naar die voor de aarde als geheel.

die piek echt was of alleen een gevolgvan onzekere interpolaties (Science 262, p. 551).

De totale massa aan micrometeorieten die de aarde opveegt, wordt door deonderzoekers becijferd op onge

veer 40.000 ton per jaar.

Deze hoeveelheid is twee tot drie maal zo hoog dan de hoeveelheden die in het verleden door andere onderzoekers waren gevonden. Het resultaat is echter goed in overeenstemming met de

schattingen die gebaseerd

zijn op de hoeveelheden

metalen vanbuitenaardse herkomst die in het poolijs en in diepzeedimenten worden

gevonden.

De opgevangen massa aan

micrometeorieten is volgens de twee onderzoekers even groot of groter dan de massa die de aarde opveegt in de vorm van objecten in het groottebereik van centimeters tot (vele) meters.

Vroeger meende men juist dat de bijdrage van deze

grote objecten die in de atmosfeer of aam het aardoppervlak exploderen, juist groter zou zijn dan dievan de micrometeorieten.

De onderzoekers merken

tot slot op dat de nauwkeurigheid van het huidige meetresultaat verder kan

worden vergroot door

gebruik te maken van satellieten die een groter oppervlak hebben dan deLDEF, of een langere tijd in deruimte verblijven (ofeen combinatie van die twee).

Zon vervolgexperiment

zou dan wel snel moeten

plaatsvinden, aangezien men vreest dat de 'verstoffing' van de ruimte als gevolg van ruimtevaart-activiteiten in de nabije toekomst snel toe

neemt. De invloed van echte buitenaardse deeltjes zou daardoor steeds moeilijker te achterhalenziin.

I (£)CUROiL N.v.® inn

NAPA 5 ZATERDAG 19 MAART 1994

trole krijgen en nemen ovef hun leven, hun lot en hu" kerk. Zolang de Afrikanen cultureel en sociaal-econc

misch met handen en voete' gebonden zijn aan niet'

Afrikanen is echte inculf.' ratie onmogelijk. Daarom iS nu inculturatie nog vaak het werk van buitenlanders. EeIV maal bevrijd en tot zelj'

ontplooiing gekomen, woiy het inderdaad werk van & Afrikanen zelf.

werking en het samen delen met andere cultureel

bepaald lokale kerkgemeenschappen.

Met die algemeen bijbelse

invalshoek van bisschop Turkson konden de meesten wel meegaan. De bijbel is geen probleem voor de inculturatie, demanierwaarop de kerkelijke leiding aan die

bijbel in Afrika handen en voeten geeft des te meer.

Paus Johannes Paulus II is al verschillende keren in Afrika op bezoek geweest.

Steeds bleek daarbij duide

lijk de huiver van de officiële Romeinse kerk voor het zich laten Afrikuniseren van de

kerk in de verschillende cul

turen. Deze foto werd genomen tijdens zijn bezoek verledenjaar aanKampala...

(AFP-satellietfoto)

Spiegel

voorhouden De

in Rome op stapel staande Afri' kaa n s e

synode is niet alleeö een uitdaging voor de kerk van Afrika. jjet jS ook een uitnodiging namelijk aan het adres van de westerse kerk. Zo

meenden de inleiders;

auteurs van het in mei

1991 door de Nijmeegse universiteit georgani

seerde studiedag over de inculturatie inAfrika. Niet alleen om Afrika zichzen te laten zijn, maar ook omdat het Afrikaans

gedachtengoed ook het

noorden wat te bieden heeft, een spiegel voor

houdt. ____,

Eind oktober organi

seerden hetUniversitair centrum voor theologie en pastoraat, het Missiologisch insti

Al

tientallen jaren

wordt er in Afrika gepleit

voor een meer

Afrikaanse (katholieke) kerk en een meer in

Afrika geworteld christendom. De mooie

woorden over het recht en de plicht van Afri

kanen om evangelie en

leven teverbinden toteen Afrikaans christendom en een Afrikaanse kerk

moeten veelal nog steeds in praktijk gebracht

worden.Dat lieten deAfrikaanse theologen dieverleden jaar in het Nederlandse Heerlen het woord voerden duidelijk horen.

Rome is toch nog vaak

bang voor een echte Afrikaanse kerk, terwijl Afrikaanse theologen en christenen vinden dat zij ook aan de wereldkerk wat te bieden hebben. Zo stelt het maandblad Informatiedienst ID vast in een artikel dat aan Afrika is gewijd met het oog op de in april te houden Bijzondere bisschoppensynode van Afrika. Thema

daarvan is De kerk in Afrika en haarmissie naar het jaar 2000 toe. Rome heeft bepaald dat deze synode in Rome wordt gehouden, en ging

daarbij in tegen de Afrikaanse wens de bijeenkomst in Afrika te

houden.

Bisschop Turkson beet het

spits af met zijn inleiding Inculturatie, waken bij de

eigenheid van de ander.Deze ging op dit probleem in als exegeet vanuit bijbels per

spectief maar ook wel een beetje als bisschop met een kerkelijke bril. Hij stelde drie zaken vast: Dat het evangelie een universele, voor

alle mensen geldende en dus boven de culturen staande boodschap is; datdieevangelische boodschap alleen dan begrepen en geaccepteerd

kan worden als die aansluit bij de eigen culturen van de mensen aan wie die wordt gericht, maar ook dat het evangelie van deandere kant ook die culturen verandert.

tuut en de honderd jaar in Nederland aanwezige Witte Paters in Heerlen een tweedaags congres over een van de synode-thema's: De inculturatie van kerk en christendom in Afrika. Zes Afrikaanse theologen gaven daar hun visie. Hetwoord inculturatie is uit het kerkelijk

jargon en wil zoveel zeggen dat een kerk in een bepaalde cultuur zich heeft ondergedompeld en met behoud van zijn eigenheid toch een deel van die cultuur is geworden. Duidelijk is wel dat dit kan leiden tot een bepaalde spanning tussen het' eigene en hetalgemene, universele van een kerk. Het blad ID gaf daarvaneen boeiendverslag, dat hierbij wordt overgenomen.

"Vertrouwd worden we

ook niet. Als er in onze congregaties verkiezingen plaatsvinden, moet dat

gebeuren met de bisschop of zijn mannelijke vertegenwoordigersdaarbij. Bij de mannelijke religieuzen is dit niet het geval. Als een priester een zuster

zwanger maakt, wordt hij weggepromoveerd, maghij gaan studeren, de zuster wordt naar huis gestuurd met een zakcentje, als ze al iets krijgt. Ze sprak

daar schandevan.

beschouwd als Dienst

maagden.

Huwelijken

gewoonterecht Ook

de rol va»

volk, clan of familie is i» Afrika aller

minst verdwene"

evenmin ails de rel»' gieuze tradities e°

gewoonten d»e

daarmeesamenhangen

worden. Als het Evangelie, vindt zuster Arme, iets

duidelijk heeft afgewezen, dan is het wel de exploitatie en discriminatie van vrouwen.

En de Afrikaanse

vrouwen worden gediscrimineerd, in de traditio

nele samenleving maar ook in de moderne. Ook vandaag lijden miljoenen Afrikaanse vrouwen voortdurend honger. In bijna alle Afrikaanse etnische groepen, zo zei ze, worden vrouwen als inferieur

beschouwden onderdrukt. In de moderne stedelijke samenleving komen ze al evenmin aan bod, terwijl nota bene veertig procent van de huishoudensin bijvoorbeeld Kenya door

vrouwen alleen overeind

wordt gehouden. En niet alleen in de samenleving trekken vrouwen steeds

aan het kortste eind, ook in de kerk.

Inculturatie

zonder daarbij de Afrikaanse vrouw te betrekken is

een karikatuur. Zo

stelde de algemene

overste van de Kleine zusters van Franciscus vast, deUgandese (feministische) theologe dr Arme Nasimiyu-Wasike. Zij hield een aangrijpend en heel persoonlijk betoog. 'Afrikaanse theologen en kerkleiders hebben vele

gedachten en mooie

woorden gesproken

over inculturatie, maar over de rol van de

vrouw daarin hebben ze tot nu toe gezwegen.

'Vrouwen buiten de incjilturatie-theologie laten.ie hetzelfde als uit Hegèls dialektiek een van de

polen achterwege laten.

Een synthese zal nooit

mogelijk zijn', zei ze. Volgens zuster Nasimiyu

Wasike kan geen enkel

inculturatieproces zonder de vrouw, en datzelfde

geldt ook voor christelijke inculturatie. Het zijn

immers de vrouwen die de cultuur van een volk overdragen aan het volgende geslacht.

Vrouwen in Afrika nog steeds als tweederangs-gelovigen beschouwd

Algemene overste van Kleine zusters van Franciscus:

OOK IN KERK

'Zoals in de samenleving, zijn ook in de kerk

vrouwen tweederangs

gelovigen. Vrouwen wordt niet toegestana deel te

nemen aan de besluitvorming noch aan de volheid van het ambt. Arme Nasimiyu Wasike week van haar tekst af, toen ze het had over de plaats van de religieuzen, van de zus

ters in deAfrikaansekerk. 'Wij, zusters, worden in de kerk, door de priesters en bisschoppen nog steeds

RECHTEN ERKENNEN

'Wij, Afrikaanse

vrouwen', zo besloot zij, 'eisen een authentieke

inculturatie die de

rechten van mannen en vrouwen erkent, die rekening houdt met de

behoeften van mannen én van vrouwen, met mannelijke en met vrouwelijke waarden, een inculturatie ook waaraan mannen én vrouwen een bijdrage

leveren. Laat de mannen in de kerk maar eens een gewetensonderzoek houden hoezij Christus in de wereld present stellen, hoe ze zijn zending in de praktijk brengen. Inculturatie van het christendom in Afrika zonder daarbij de Afrikaanse vrouwen te betrekken is geen inculturatie, maar een karika

tuur daarvan.

DISCRIMINATIE

Maar dat is niet de enige reden waarom met name vrouwen in Afrika buiten de nieuwe christelijkAfrikaanse cultuur

gehouden kunnen

Ook gelovige katholieken sluiten een 'zwagerhuwelijk' met de zuster van hun overleden vrouw,

aldus de theoloog Magesa uit zijn eigen pastor

praktijk sprekend. En

ondanks alle pressie op

het kerkelijk en onontbindbare huwelijk, is het huwelijk volgens hetAftl" kaanse gewoonterechtovereind gebleven. Een huwelijk waaruit bijvoorbeeld geen kinderen worden geboren, is ook voor »e meestekatholieken eigenlijk geen huwelijk, omdat de levenslijn van de voorouders ophoudt.

Zinvol omgaan met omgeving Houdt

de Afri

kaanse'hölistische' spiritualiteit het

westen met zijn universele technologische en wetenschappelijke pretenties niet een spiegel voor? Zo vraagt Gerrit Huizer zich af, directeur van het Derde wereldcentrum in Nijmegen. 'Door samen met mensen van lokale organisaties deelte nemen aan het opzetten en evalueren van een

aantal kleinschalige basiswerkprojecten, heb ik

geleerd dat de manier waarop dorpelingen in een aantal landen met elkaar en hun omgeving (de landbouwgrond bij voorbeeld) omgaan, vaak zinvoller en effectiever is dan de goedbedoelde plannen die door buitenstaanders met ontwikkelingsgelden worden uitgevoerd. Steeds vaker wordt dit geconstateerd, zowel voor de landbouw en voedselvoorziening als voor de gezondheidszorg.

De Openbaring is niet 'cultuurloos ' gebeurd, zo meent mgr Turksen. Ook in het Oude en Nieuwe Testament werd het heil geopenbaard in een joodse cultuur, tegelijk echterdaagden Godsboodschappers, de profeten in het Oude Testament, en Jezus daarop in het Nieuwe Verbond, die joodse cultuur uit om 'anders te worden. Kortom: De hele Schrift is ook een cultureel product, door (joodse en Hellenistischge)

cultuurkwam bepaalde mensen tot ons. 'De Schrift is het 'Woord van God in woorden van mensen.'

En hij concludeerde: Ener

zijds is de evangeliebood

schap, en dekerk die daar de behoedster van is, univer

seel, bedoeld voor en een oordeel over volken en culturen. Anderzijds, worden het evangalie en dekerk door die lokale culturen ook gekleurd en ingekleurd. Alleen geïncultureerdkan de Evangelieboodschap ookprofetischzijn, of nog anders gezegd, en mgr Turkson citeerde daarbij de agenda van de Afrika

synode: Evangelisatie is tegelijk ook een inculturatie

proces. Een vorm van (noodzakelijke) inculturatie

noemde hij ook de samen

ANDERS WORDEN

Samenleving

humaner maken Ook

de missie

heeft zich

vaak tot het uiterste inge

spannen om de Afrikaanse godsdienstig

heid met wortel en tak uit te roeien. Afri

kaanse theologen

stellen meer en meer pogingen in het werk om deze geschiedenis te verwerken en het

eigen Afrikaanse verleden weer op te delven' Speurend in de Schrift reiken de Afrikaanse theologen belangrijke

uitgangspunten aan voor een bezinning op echte

inculturaitievan hetchristelijk geloven. Inculturatie van het christendom in Afrika houdt in eerste instantie de inspanning (van Afrikanen) in om de samenleving in Afrika humaner tè maken volgens de maatstaf van Jezus', zoals die onder

meer is te vinden is in Lucas 3,11-14. Maar ook datde(westerse)kerk zich rekenschap geeft van de religieuze en culturele

geweldplegingwaaraan zij zich schuldigmaakt(e). Tbt zover Jan Heijke, ex

docent Kerk en theologie in Afrika aan de Theologische faculteit van Nij

megen.

Kinderen in Afrika. Wat

mogen zij verwachten van de toekomst? Wat mogen zij verwachten van de religies? Om deze kinderen gaat het ook tijdens dekomende bisschoppensynode van de Afrikaanse

kerk. Of zij nu uit ZuidAfrika komen en naarNelson Mandela uitzienzoals bij deze foto het geval was of van elders afkomstig zijn. Of op de vlucht zijn voor oorlog, honger en andere ellende...

(AFP-satellietfoto)

Afrika in synode

Met

het oog

op de vol' gen d * maand *e

houdenbisschoppensy node van deAfrikaanse katholieke kerk is vooi* deze aflevering van Kerk en Wereld vóór het Paasfeest geput ui* het maandblad ID. pjt is de afkorting voor

Informatiedienst. Hetblad kan beschouwd worden als een mogelijkheid to

'woord en wederwoordvan missionarissen'. Daarinverscheen onlangs een samenvatting van een in 1993 in Heerlen gehoudencongres van Afrikaanse theologen over de inculturatie van kerk en christendom. D 1 is het zich inplanten van de kerk in de Afrikaanse context, cultuur. Uitgever van ED is het Centraal

missionair beraad reHgieuzen in Nederland.

Ook verscheen daarin

een korte samenvatting

van een verslagboek van een studiedag van de Nij

meegse universiteit ove hetzelfde thema. Dit verslagboek had als titel l» eikaars spiegel, Westers christendom in Afrika' Het is een uitgave van ne Katholiek studiecentrum Nijmegen.

Inzijnreflectie wees Sman

galiso Mkhatshawa erop dat deAfrikaansecultuur, ofmisschien beter de Afrikaanse culturen, dan wel klappen hebben gekregen in de afgelopen koloniale tijd, maar

niet verdwenen zijn. 'De

elites mogen dan wel 'westers' zijn opgeleid', zei hij, ' maar de cultuur van de

massa is nog springlevend en Afrikaans. Hij voegde er nog iets aan toe: 'De massa van deAfrikanen isboos, erg boos. De Afrikaan voelt zich belegerd en aangevallen door de dominante Westerse cultuur en hij zoekt bevrijding daarvan. Inculturatie is pas dan mogelijk, zo citeerde

Mkhatshawa zijn collega

theoloog Jean MarcEla, 'wanneer Afrikanen zelf de con

BEVRIJDING

In Afrika is er nog steeds sprake van godsdienstig en cultured neokolonialisme, van godsdienstige en culturele discriminatie. En zolang de Afrikaanse godsdienstigheid en cultuur niet positief worden gewaardeerd in de centra van de kerkelijke

macht, zo zei mevrouw

Hinga, zolang nietwordt aanvaard dat Afrikaanse christenen anders hun geloof

beleven, zolang zal er ook van inculturatie van die

kerken in Afrika nauwelijks sprake zijn.

VERVREEMDEND

Theresia Hingagingterugin de koloniale geschiedenis.

Konden de zendelingen en missionarissen voor andere godsdiensten nog waardering opbrengen, de Afrikaanse godsdienstigheid en spiritualiteit beschouwden ze als

totaal achterlijk en minderwaardig. Zo liet ze met

citaten zien. In plaats van met hun evangelieboodschap aan te sluiten bij de godsdienstigheid van de Afri

kanen, meenden ze eerst de 'hoofden van deAfrikanen te moetenreinigen van primitiviteit, onwetendheid en bijgeloof, om die daarna te

vullen met Westerse beschaving en christendom. Op die manier kregen de Afrikanen niet alleen een volkomen vreemde godsdienst opge

drongen, ze werden ook nog vervreemd van hun eigen religieuze tradities.

Volgens de Keniase theo

loge - verschillende collega's vielen haar bij - hebben de uit protest tegen het geestelijke en cultureel kolonia

lisme van de grote kerken ontstane 'onafhankelijke

kerken' het wat inculturatie betreft heel wat beter

gedaan. Zij hebben er geen mooie theorieën over, zij ontwikkelen gewoon vormen van echt Afrikaans christendom, ze theoretiseren er niet over, zij 'incarneren het chris

tendom in Afrika. Niet

alleen in hun liturgie, maar ook in de wijze waarop zij metAfrikaans gemeenschapsgevoel kerk-zijn.

De officiële kerken ver

weet ze dat die slechts inculturatie toestaan van franjes, van uiterlijkheden in de

liturgie, Afrikaanse muziek (instrumenten), lokale talen en dergelijke. Hun kerkelijke (gezags)structuur, de

beleving van het geloof, hun theologie willen ze niet ter discussie stellen. Ze

beschouwen in feite hun Afrikaanse gelovigen nauwelijks als volwassenen. Ze zijn (te) bang van ander christen

z;jn, ander geloven. Ze zijn (te) bang voor fouten uit angst voor 'syncretisme' (het samenvoegen van verschillende godsdienstige ele

menten).

ArHiGoe

■ "fm Ar%-


Evangelie alleen te verstaan als boodschap bijcultuur aansluit: Afrikaanse katholieke kerk bezint zich op zijn wortels

6 ZATERDAG 26 MAART 1994

■ ANHINGA

In sommige parkdieren is

zelfs kwik aangetroffen. Via

Het water dat wel via de

Everglades naar het zuiden stroomt blijkt ook nog eens vervuild door de landbouw. Nitraat- en fosfaatrijk water dringt in de river of grass door;bepaalde plante- en diersoorten verdwijnen en types die voedselrijk water nodig hebben, kunnen aan hun ongewenste opmars

beginnen.

Ook de alligator kan het

slachtoffer worden van de

bemoeienissen van de mens. Een web van kanalen leidt hetGZades-water in sommige delen van zuid-Florida een andere kant uit. Af en toe gaan desluizen open. Als dat te snel gebeurt, verdwijnen de eieren van de alligator onder water.

zijn. De visstand is daardoor achteruitgegaan en daarvan is de in ondiep water fouragerende ooievaar de dupe. Men vraagt zich zelfs af of deze grote witte vogel in het jaar 2000 nog wel nestelt in de Glades.

levaren weliswaar toege

staan zijn, maar binnen de perken worden gehouden.We willen per jaarniet meer dan 2500 boten in het park. Tbt nu toe zijn we onder dat aantal gebleven, maar voor volgend jaar moet men zich inschrijven. Mensen die soms al jaren met hun boot hier komen, krijgen dan mis

schien geen permissie meer, dus we krijgen zeker een aantal boze gezichten*.

Het reservaat heeft

minder wandelmogelijk

heden. En wat er is, staat in sommige jaargetijden voor een groot deel onder water. De tocht per auto is mooi, maar gaat te snel. Een miniloopje over een plankier biedt - op tien meter afstand van de grote weg - een rustige blik op de cipressen, die de voortdurend nattevoeten wel aangenaam vinden. De echte grote cipressen zijn echter een zeldzaamheid geworden. Zij werden het slachtoffer van de in 1928 aangelegde weg(Tamiami trail), diecommerciële rooiing van deze

bomen mogelijk maakte.

De argeloze toeristzal zich

nauwelijks kunnen voor

stellen dat dit enorme

gebied,vanLake Okeechobee tot aan Florida Bay, in

gevaar verkeert. Het ver

dwijnen van plante- en diersoorten en de afname van de aantallen geven echter aan dat de toestand kritiek is. Schoon water in de juiste hoeveelheden iscruciaal. Gelukkig beginnen deautoriteiten dat in te zien. In 1989 is een groot stuk land aan het

Everglades-park toegevoegd en nieuwe maatregelen

buiten het park moeten de natuurlijke wateraanvoer in ere herstellen. Gezondere

Everglades in het jaar 2000 is de voorlopige doelstelling van de parkautoriteiten.

maal erg. Bovendien varen ze iedere keer over het moerasgras heen, zodathetkapot gaat. En gingen ze nou maar telkens over hetzelfde spoor, maar nee, de kick is natuurlijk om steeds weer een nieuw stuk gras omver te varen. Daarom zijn ze ook verboden in het park".

Een gewoon motorbootje

dus. Door het kanaal dat men in 1957 groefom sneller bij deFlorida Bay te komen. Stom natuurlijk, want zo

kwam het zoute zeewater de zoete Coot Bay in. In 1982 realiseerde men zich dat dat

= door Elisabeth de Montsouris =

Goh,

wat is dat

Everglades-park in Florida eigen

lijk saai: een zee

van groen gras met daarin

vol bomen. Met een

beetje geluk zie je een reiger °f een alligator, maar verder ls eentonigheid troef. . Dat wordt pas anders als Je de moeite neemt om een Aantal van de in en langs het

uitgezette vvande

' lngen te volgen. Het zijn Weliswaar korte afstandjes ?ver houten plankiers, maar le kunt er uren over doen, *°veel is er ineens onderweg * zien. Het witte pijlkruid, eblauwe moerasbloem Pontederia cordata, witte, groene en zilverreigers,

'Dissen, ooievaars, de

anhinga die haar natte vleugels zo mooi laat drogen, Vlssen in alle soorten en

j^aten,alligators die zich in jiet warme winterzonnetje testeren, roodbuikschildPadden met hun koppen de u£bt in, lynxen in de avondschemering en wellicht de j'orida .panter; maar voor

laatste moet je wel echt puk hebben, want datbeest . dank zij de mens bijna Ultgestorven.

"e Everglade* is eigenlijk er> 75 kilometer brede rivier J le vanaf Lake Okeechobee J5" kilometer zuidwaarts

stroomt. Het water doet er gen jaar over om de Florida ,ay te bereiken. De gemidelde diepte van deze 'grasri'ei-'bedraagt 15 centimeter. ,e naam river of grass is te Janken aan het gras dat in e moerassige rivier groeit, aardoor je geen water ziet.

p Het Everglades National

ark heeft drie toegangen, jariuit het hoofd-bezoekersJrfitrum ten zuidwesten van /^ami bestaan de meeste

een keur aan r'tgezette wandelingen en

°ottochten met een grotere Motorboot of met een gehuurde dan wel eigenkano. Het enige bezwaar is het elkens uit de auto stappen °°r een volgend kort wan

delingetje. Maar aan de

andere kant kun je je een tripje door etn tropisch miniregenwoud niet laten ont

gaan: kleine verhogingen in het drassige land bieden de droge voeten zonder welke tropenreuzen nietwillen groeien. Vanuit hetkale gras-en waterlandschap stap je via een houten plankier ineens éen oerbos met mahonie-en palmbomen binnen.

Op deze regenwoud

eilandjes blijven de tropi

sche bomen zelfs tijdens een mogelijke wintersekoudegolf in leven. De op de grond

wegrottende planten produceren de daarvooorbenodigde warmte. Ook de droge winters weten de woudreuzen te overleven. Het grote bla

derdak houdt het vocht eronder goed vast, zodat de bomen alleen bij lang aanhoudende droogte in de problemen komen.

Niet bestand waren zij

tegen de orkaan Donna, die in 1960 in zuid-Florida huishield. Als luciferhoutjes

braken zij af. Nu nog is hier en daar een ontwortelde

boom met een worteldoorsnedevan zon zes meter zichtbaar. Nieuwe regenwou

dreuzen hebben na de storm devrijgekomen plaatsen ingenomen en het zal niet lang meer duren voor zij de maten van hun afgeknapte voor

gangers hebben gekregen.

Vanaf het Flamingo bezoekerscentrum in het zuiden van het park vertrekken

diverseboten voor kortere of langere tochten naar de Florida Bay of de Whitewater Bay. De alom bekende airboats zul je er niet vinden. Volgenskapitein Charly Maybury van de Everglades

Circle Queen maken die

dingen veel te veel herrie. "Ze hebben gewoon een vliegtuigmotor met een propellor op zo'n bootje gezet, zodat je plat over het moeras kunt varen. Mijn motorboot maakt al een -flink kabaal, maar

met die propeller is het helebordjes wordt de visser erop gewezen dat het eten van ter plaatse gevangen baars nou niet bepaald verstandig is.

weekend vluchten ze weg.

Dan is het te druk vanwege de vele vissers in hun

bootjes", zegt hij na een vergeefse speurtocht.

De krokodil was in Florida

bijna uitgestorven, maar door het uitzettenvan uitgebroede eieren is het aantal inmiddels weer op zo'n twee- tot driehonderd gebracht.

De laatste ingang, aan de Golfvan Mexico, heeft alleen maar boottrips en kanoverhuur te bieden. De weg

ernaartoe gaat door het Big Cypress National Preserve, waar deairboat wel geaccepteerd wordt. "We zijn èen reservaat en geen nationaal park", legt ranger Ron uit. "Datbetekent datalle activiteiten, van olieboren tot spe

De keur aan dieren die het park te bieden heeft is echter helemaal niet zo groot als verwacht zou mogen

worden. Het aantal nestelende waadvogels is sinds de jaren dertig met 93 procent afgenomen tot slechts 18.500. Van de statige ooievaars

soort (wood stork) bij voorbeeld zijn nog maar 500nestelende dieren over tegen 6000 in de jaren zestig.

Door hetvele water dat de

mens aan deEverglades onttrekt, is de waterstand niet meer wat hij zou moeten

Charly zoekt tussen de

mangrovebosjes in het

kanaal verwoed naar een krokodil. "Meestal zitten er wel een of twee, maar in het

toch wat onhandig was. De in dat jaar gebouwde dam moet het baaiwater langzamerhand weer op het oude zoetpeil brengen. Intussen

blijven de zeekoeien er weg: die houden niet zo van dat zilte water.

De toegang tot het park die pal oostelijk van Miami ligt, heeft slechts een enkel weggetje langs het moeras te bieden. De 22kilometer heen en terug kunnen per (gehuurde)fiets ofper open busje worden afgelegd.

De alligators, de vogels,

de flora, het komt allemaal sterk overeen met wat er in het zuidelijke deel te zien was. Maar het rustige peddelen langs slapende alligators aan of in het water, die bij tijd en wijle loom naar een brutale vis happen, geeft deze route toch een aparte dimensie. Halverwege biedt een uitkijktoren rond een

vennetje een prachtig zicht op de omgeving, die als altijd weer uit gras van de brede rivier bestaat.

Op de terugweg valt de

enorme diversiteit aan

vogels op. Zeker in de

winter, wanneer trekvogels hun onderkomen zoeken in de Everglades.

Nederland

sloot

deze week met Costa Rica,

Bhutan en Benin

verdragen over duurzameontwikkeling. Het bijzondere aan deze overeenkomsten is dat de landen elkaar over en weer kunnen aanspreken op hetbeleid datzij, ondermeer op milieugebied, voeren.

De voorbereiding van de

verdragen heeft bijna twee jaar geduurd. Op de

milieutop van de Verenigde Naties in Rio de Janeiro in juni 1992 tekenden de

landen al intentieverkla

ringen. Sindsdienhebben delegaties die afspraken uitgewerkt.

De landen zeggen in de

verdragen toe dat zij economische, ecologische en

sociale vraagstukken zullen aanpakken in hetkader van duurzame ontwikkeling.

Daarbij gaat het er vooral om het milieu zo min mogelijk te belasten. Voor Nederland houdt datonder meerin dat het minder beslag moet gaan leggen op het milieu, zodat de ontwikkelings

landen hun welvaartspeil kunnen verhogen, zonder dat demondiale milieuproblemen veel toenemen.

De vier landen willen ook

de onderlinge samenwerking verbeteren. Zo zullen zij voor internationale conferenties

overleg voeren en proberen een gemeenschappelijk standpunt te formuleren.

Duurzame ontwikkeling in Costa Rica, Benin, Bhutan en Nederland

Dat

de dampen die

uit deauto-uitlaat komen niet al te fris zijn is bekend.

Zeker als de auto ook nog eens niet goed is afgesteld, wat op Curacao maar al te vaak voorkomt. Maar dat de benzinedamp die bij het

tanken de lucht in gaat ook al milieuvervuilend is, wil er bij de meesten nog niet in.

Per jaar wordt er op

Curacao 120 miljoen liter

benzine en diesel getankt. Ruim een promille daarvan ontsnapt in de vorm van

damp. Al met al gaat het om circa 150.000 liter benzine die elk jaar in lucht opgaat en daarmee deatmosfeervervuilt. Daar kunnen zonder

Daar zit een luchtje aan

enig probleem duizend auto's een maand lang op rondrijden.

In Europa en Amerika

vindt men dat het maar eens afgelopen moet zijn met deze luchtvervuiling. Daar

worden maatregelen

genomen om de verdampte benzine binnenskamers te

houden: de dampen moeten terug naar speciale vaten

onder de grond.

Het nieuwste snufje op dit

gebied is een benzinevulpistool met een klein buisje aan debinnenkant. Datzuigt tijdens het tanken keurig netjes de benzinedamp af; die wordt ondergronds afgevoerd en zo blijft de lucht weer ietsje schoner Ift

het nieuwe regeerakkoord krijgt het milieu Vo°r het eerst de

iet v_u ts diehetverdient:

econ^. ol?der het hoofdstuk üuml che ontwikkeling.

tie taf? 11?ontwikkeling van daarhrflandse Antillen is

'Pr. ■ uitgangspunt.

fea °Sltlef\ is de eerste 4« evan devoorzitter van Cf

1 «r?**' Yvette Rave"

tïiijj '

* economie en i^w samenhangen is realiteit. Het zijn

v,a. °Uomische projecten die natü, Smotste schade aan

6n mÜieU toe"

n,afn

Knog op te stellen natio

Wett leidsplan moet aan

besch J re_elingen ter mS van de natio

-latü„^°,numenten en de uriijkerijkdommen als

Van minister Inderson als

toekomstig minister van

Volksgezondheid en Milieu heeftzij hoge verwachtingen. In het verleden heeft hij

immers wel degelijk oog

gehad voor de milieuproblematiek. "Alleen heefthij niet dekans gehad om zijn ideeën uit te werken. Die kans

krijgt hij nu wel".

daar nog profijt van hebben.

"Dus geen ad hoc beslis

singen, maar planmatig te werk gaan', zegt Raveneau. "Alleen doorzo min mogelijk schade toe tebrengen aan de natuur, kunnen we die

natuur en vooral de daarin levende soorten behouden.

Juist het verdwijnen van de biodiversiteit (veelheid van levenssoorten) is een pro

bleem datmomenteel wereldwijd speelt*.

mede aan publieke toegankelijkheid van stranden alle aandacht geven die zij verdienen.

In hetkader van een duur

zame ontwikkeling zullen de samenwerkende partijen de vijf eilanden stimuleren om een energiebeleid te formuleren. Het gebruikvan duurzame energiebronnen moet daarbij de hoofdrol spelen.

Ook eilandelijke ontwikkelingsplannen dienen opge

steld en uitgevoerd te worden.

Het belang van de Cura

caose olieraffinaderij wordt zo groot geacht, dat de rege

Regeerakkoord koppelt milieu aan economie

= doorElisabeth de Montsouris =

ring samen met het eilandgebied actieswil ondernemen om het voortbestaan

daarvan veilig te stellen. Of daarbij ook eisen worden

gesteld ten aanzien van het milieu, vermeldt het regeerakkoord helaas niet.

Wel is de regering van

plan om ontwikkelingspro

jectenvan enige omvang door middel van milieu-effectrapportages te gaan evalueren.

Duurzame ontwikkeling is

volgens de Curagaose milieubeweging van groot belang. Het houdt in dat we degrondstoffen en de natuur van een land niet uitputten, zodat ook toekomstige generaties

__ M PIJLKRUID

7

NAPA

t_A____ NATUUR & MILIEU

De Everglades: bedreigd maar niet verloren

ZATERDAG 26 MAART 1994

Kunt u, na dieervaring, nog iemand intens bewonderen? Resoluut: "Nee. Nooit meer zal ik een idool verafgoden. Ik denk daar nu heel rationeel over. Intensbewonderen iser niet meer bij."

BIOGRAFIE

Jung Chang werkt aan een

biografie van Mao, samen

met haar Engels-lerse echtgenoot Jon Hallyday. "Mao was, denk ik, een heel complexe man en wat hij gedaan heeft, zat al even complex in elkaar. Mijn belangrijkste taak is een multi-dimensionaal, rijk portret van die

man schrijven. Geen zwartwit beeld. Ik geloof niet dat hij een gek was. Maar wel dat hij zijn eigen logica had, zijn eigen ratio, zijn eigen wereld. Ik geloof*ck datveel mensen die in zijn schoenen hadden gestaan, dezelfde

dingen zouden hebben

gedaan. Ik wil laten zien hoe dat proces werkt, hoe zon man functioneerde. Ik geloof niet zonder meer in de stelling dat macht corrumpeert. Dat is mete simpel."

De gebeurtenissen tijdens

deGrote Sprong Voorwaarts, de hongersnoden en de Culturele Revolutie drongen destijds nauwelijks door tot het Westen .De tijden keren in woorden terug in het boek, in haar hoofd keren ze in

beelden terug. Nachtmerries zijn het soms. "Tijdens de Grote Sprong Voorwaarts was ik een kind. Als ik aan die tijd denk, zie ik ons dienstmeisje terug, dat een telegram kreeg. Daarin stond dat haar moeder gestorven was. Ik hoor haar nog

huilen, onbedaarlijk huilen, in ons hofje, waar ze tegen een houten pilaar leunde.

Haar gesnik mengde zich met het geluid van kikkertjes, die in de rondte

sprongen. Gekwaak en

gesnik, midden in de nacht, iat is voor mij de Grote

Sprong Voorwaarts. Als ik aan de Culturele Revolutie denk, zie ik mijn vader. Dan komen de echt pijnlijke herinneringen boven. De afschuwelijke mishandelingen .van mijn vader. Zijn zenuwinstortingen. De waanzin."

Na de Tweede Wereldoorlog

openbaarden zich bij slachtoffers van de concentratie

kampen syndromen, dikwijs pas op latere leeftijd. Lijden mensen die in China de zuiveringen hebben meegemaakt can vergelijkbaresyndromen? "Ik weet het niet precies. Ook in het huidige China is discussie over die twee

perioden niet mogelijk. Je kunt er tussen neus en

lippen doorover praten, maar een grondige evaluatie is

onmogelijk. Mao is evenmin veroordeeld. Zijn portret

hangt nog steeds ophetPlein van de Hemelse Vrede. Ik heb mijn boek aan een heleboel mensen in China gegeven. Sommige lezers schr

even me later dat ze het 's nachts niet durfden te

lezen, omdat ze bang waren dat het boek verschrikke

”Ik verafgood niemand meer”

"

Jung Chang

was en wat het maoïsme eigenlijk betekende. Veel te betekenen hadden die maoïsten niet. Ze hebben geen kwaad gedaan en op een gegeven moment hebben ze hun Mao-label voor een ander merkjeverwisseld."

lijke herinneringen, die ze weggedrukt hadden, weer levend zou maken. Mensen kunnen wel verdringen, maar niet vergeten. De regering hoopt dat de economische

verbeteringen de verschrikkingen op de achtergrond

blijven houden, maar ik

geloof niet dat het menselijk brein dat op den duur toestaat. Zo werkt het niet.

China is een zeer getraumatiseerde natie. Chinezen krijgen niet de kans hun

geschiedenis te verwerken en dat is erg onbevredigend. Ze krijgen niet de kans om hun lasten te delen, hun

eigen pijn naar een alge

meen niveau te tillen. Je

kunt gerust aannemen dat er veel mensen met psychische problemen zijn. Die

kunnen niet naar een dokter stappen en om hulp vragen. Vergeet ook niet dat de psychologie een tamelijk nieuwe discipline is in China

Hoewel de Chinese beschaving ouder is dan de westerse, begrijpt men er minder van menselijke emoties dan in het Westen."

Voelt u zich schuldig over

het feit dat u er heelhuids uitgekomen bent, terwijl z° velen van uw leeftijd ges

torven zijn. Sterker nog: juist dankzij die gebeurtenissen bent uwereldwijd een bekend schrijfster geworden.

"Ik wil het geen schuldge

voel noemen. Dat is het nietZo sterk voel ik het nietMaar het brengt me wel in verlegenheid, het maakt me enigszins beschaamd. Ik heb ongelooflijk geboft. Ikben de gelukkigste mens van hee> China, wantik heb een stem waarmee ik me tot de hele wereld kan richten. Het feit dat miljoenen mensen zich voor de geschiedenis van mijn familie interesseren, maakt me intens gelukkig."

In 1978 vloog ze naar

Londen. Ze heeft er linguïstiek gestudeerd. Then ze uit China vertrok, wist ze niets van de buitenwereld. "Of ik een paradijs verwachtte in het Westen? Nee. Ik had

geen verwachtingen, wist niet hoe het buitenland er uit zou zien. Ik ben niet iemand die streng omlijnde gedachten koestert en die

vervolgens doorfeiten bevestigd wenst te zien. Ik kwam volledig onbevangen naar het Westen, vast van plan om al het nieuwe te omarmen, 1* was zeer nieuwsgierig in die tijd. Ik moet de eerste Chinese van mijn generatie zijn geweest, die een Londense pub bezocht heeft. In China wordt pub vertaald met.een woord, dat obscure activi

teiten suggereert. Naakte vrouwen die op tafels

dansen, daaraan denkt een Chinees als hij dat woord hoort. Eenmaal in Londen heb ik maar snel de stoute schoenen aangetrokken en ben ik een pub binnenge

stapt. Geen naaktevrouwen, slechts een paar mannen, die Lager zaten te drinken, ha ha.. Ik was hevig teleurgesteld. Zo waren er meer van zulke rare gebeurtenisssenTben ik mijn man ontmoette, zei hij me trots dat hij gin# lunchen met Mick JaggerVroeg ik hem heel onnozel wie Mick Jagger was. Wis ik niet. Hij was stomver

baasd."

Zeerresoluut:"Ikben nooit

teleurgesteld geweest in he Westen. Nooit. Dat betekent niet dat ik China vergeten ben. Integendeel, ik ben doi op de mensen daar. Ik ga c graag naar toe, maar ik voe me zeer gelukkig in Enge land. Ik heb er mijn eigen plek onder de zon gevondenEn toch hoefik niet zo nodig Brits met de Britten te

worden. Mensen zegge

altijd dat buitenlanders zjcn moeten aanpassen. Onzi

"

Ik heb me nooit echt aange past. Ik houd niet vai

voetbal, ik snap niets va

cricket en ga, behalve ’» ene keer, niet naar pubs.

moeder en vader kregen het zwaar te verduren. Ze

werden aangeklaagd, gemarteld, afgevoerden opgesloten. Vaderwas een tijdlangkrankzinnig. JungChang zelfwerd verbannen naar het platteland.

Maar ondanks alle

misère, verafgoodde Jung

Chang in die tijd Mao

Zedong, de groteroerganger. In 1966 maakte ze een drieduizend kilometer pelgrimstocht naar Peking, om een glimp van Mao opte vangen. "We waren doordrenkt van de cultus van Mao, en uitsluitend van Mao", staat in haar boek. "We zullen voorzitter Mao eeuwig volgen!*, scandeerde ze met duizenden anderen.

>->'» >'

»i)aaïaaaaaaaaaaaa»aaaaaaaa^

T^*^oo Vandorp- Eddlne n.v.

De volgende bestsellers zijn binnen:

WithoutRemorse - Torn Clancy Seven fora secret - VictoriaHolt

8 mmblues - Gerald A. Browne TantedEvidence-RobertDaley Silk and Stone- Deborah Smith ForwardtheFoundation -IsaacAsimov \ Komt v even langs? J§

Het boek 'Wilde

zwanen, drie dochtersvan China' van de Chinese

schrijfster Jung Chang is wereldwijd een bestseller. In Nederland zijn er al 125.000 van verkocht. Jung Chang beschrijft de levens van drie vrouwen in verschillende perioden van de Chinese gechie

denis. Haar grootmoeder maakte het staartje van het feodale China mee.

Haar moeder trotseerde de stormen van de communistische revolutie. Jung Chang groeide op tijdens de winter van het Chinees communisme. In 1978 week ze uit naar Londen. Onlangs was ze te gast op Story International in Rotterdam. Een onderhoud meteen vrouw, die zich de gelukkigste

Chinese vindt.

= door Henkvan Weert = De

vader van Jung

Chang was een

model-communist, een idealist met

een blinddoek voor de ogen, een rigide partijman. Mao was voor hem onbetwist

nummer één. Zijn vrouw en kinderen kwamen op de

tweede plaats. Maar toen in de naam van Mao, tijdens hethoogtepunt van deijzingwekkende Culturele Revolutie, het culturele erfgoed van Chinaversplinterd werd, knapte er iets in deman. Hij werd gedwongen om zijn boekenbezit, zijn trots, te verbranden. Er knapte iets in hem. "Het was deeerste keer in mijn leven dat ik hem zag huilen", schrijft Jung Chang in Wilde zwanen'. "Het was een gekweld, gebroken en wild gehuil van een man die het niet gewend is te huilen. Af en toe stampte hij, in heftige snikkrampen, met

zijn voet op de vloer en

bonkte met zijn hoofd tegen de muur."

Uw vader is in 1975

gestorven, nog voordat u uitweek naar Engeland. Heeft u enig idee hoe hij uw boek beoordeeld zou hebben? Een boek waarin harde noten gekraakt worden over het communisme, waarvan uw vader een verdediger was? Brede

lach, oplichtende ogen: "Hij zou trots op me geweest zijn. Zeker weten." Dan aarzelt Jung Chang even. De lachplooi zeilt weg van haar

mond. Ze schikt haar lange, opgestoken haar, dat als een sleep over haar rug hangt.

'Mensen kunnen

verdringen

maar niet

verlieten

: 3

Elegante, vriendelijke vrouw. "Hij was communist, natuurlijk. Maar hij was ook een verstandelijke, eerlijke man, die in logica geloofde. Omdat ik het boek naar eer en

geweten geschreven heb, zou hij het zeker gewaardeerd hebben.

Critici hebben geschreven

dat mijn vader in het boek onsympathiek overkomt. Ik vond mijn vader helemaal niet zo onsympathiek. Het klopt dat hij vaak dingen deed, die onsympathiek

leken. Mijn ouders, bijvoorbeeld, vertrokken in 1949

voor een lange marsnaar het zuidwesten. Mijn moeder

moest de hele weg lopen,

hoewel mijn vader haar

gemakkelijk mee had

kunnen laten rijden in een jeep.Dat magkwalijk lijken, maar een vooraanstaande

man in China heeft me eens gezegd dat hij dat een superieur gebaar van mijn vader vond. Moeder wilde meedoen aan de revolutie. Dan moest ze maar lopen, vond mijn vader. Bij wijze van boetedoening. Goed voor haar

karakter. Mijn vader stond pal voor zijn gedachten. Hij marchandeerde niet, brak

geen regels."

Jung Changs moeder leeft

nog. Ze woont in Chengdu. "Ik heb haar onlangs weer eens opgezocht. Ze is

gelukkig en geniet met volle teugen van het succes van mijn boek, dat op haar

afstraalt. Zij heeft mij destijds deverhalen verteld, die de basisvan hetboek zijn. Ze voelde zich onbegrepen en zocht in de eerste plaats

begrip en rechtvaardiging

van haar dochter. Ze was

enorm opgeluchttoen ze haar verhalen kwijt was. En nu heeft ze begrip gevonden bij miljoenen mensen, over de hele wereld. Veel buren

weten overigens niet wie

moeder eigenlijk is. 'Wilde zwanen' is nog steeds verboden in China en de media staan nog ondercensuur, dus wordt er ook niet over geschreven. Mijn moeder krijgt constant horden Japanse toeristen vcor de deur. Ze geniet var die belangstelling, ze

geniet ook van reisjes naar Japan en naar Engeland,

waarvoor ze uitnodigingen

gekregen heeft. Nee, ze kijkt niet bitter terug op alle verschrikkingen die ze meegemaakt heeft. Bitterheid kent ze niet, wel af en toe woede en frustratie. Ondanks alles wat ze meegemaakt heeft, is ze geengebroken mens. Integendeel."

VOETEN

Het verhaal van 'Wilde

zwanen' begint bij de grootmoeder van Jung Chang. Zij werd in 1909, nog in het

feodale tijdperk, geboren. Amper 15 jaar oud, werd ze concubine van een krijgs

heer. Oma was een van de laatste meisjes in China, van wie de voeten nog gebonden werden. Kleine voeten

passen in het ideale beeld dat mannen van een vrouw hadden. De tenen van jonge meisjes werden met stenen gebroken en onder de voet vastgebonden. De kinder

voetjeskonden daardoor niet groeien. De vrouwen leden hunheleleven schierondraaglijke pijnen. Toen de overgrootmoedervan JungChang geboren werd, kreeg ze niet eens een naam. Ze heette simpelweg Meisje Nummer Twee. "Laat me een hond zijn in mijn volgende leven, of een kat, maar nooit meer een vrouw", verzuchtte ze

eens.

Jung Chang wordt er nog

treurig van. "Mijn groot

moeder was even groot als ik. Maar haar voeten waren slechts zo lang als een vuist dik is. Alleen de gote teen mocht groeien. Daarop

rustte haar hele gewicht.

Helse pijnen, elke dag weer. Verschrikkelijk vond ik dat. Ikbewonderde haar. Ze is al lang dood, maar ze blijft

evenals mijn vader in mijn dromen terugkeren. Als ik over haar droom, gaat dat gepaard met trieste herinneringen. Ach, wat zou ze het prachtig gevonden hebben

om met mij hier door

Amsterdam te dwalen. En wat zou ik haar dat gegund hebben..."

Angst was het sleutel

woord in de jaren van de Grote Sprong Voorwaarts

(1958) en de Culturele Revolutie (1966). Mao speelde de Chinezen tegen elkaar uit. Er ontstonden gigantische hetzestegen zogenaamde'volgers van de kapitalistische weg. Ook Jung Changs

Jaren later kwam u tot

inkeer. Heeft u het zichzelf kwalijk genomen dat u Mao al die jaren zo blindelings geloofde en volgde? "Nee, ik hoefde ook niet ergens echt spijt van te hebben. Ik bewonderde hem. Natuurlijk, dat is zo, maar dat heeft nooit hele domme of ernstige gevolgen gehad voor

anderen. Ik heb nooit geparticipeerd in die verschrikke

lijke gebeurtenissen tijdens de Culturele Revolutie. Ik heb uit zijn naam niets slechts gedaan. Dat is een geruststelling. Mensen die

zich wel slecht hebben

gedragen, konden dat later ookmaar gedeeltelijk opMao afschuiven. Ik heb me achteraf ook niet stom of belachelijk gevoeld. Vergeet niet dat er geen alternatief voor Mao was. Mao was volledig geïntegreerd in je bestaan, in je wezen als mens. China verkeerde in een volstrekt isolement en er heerste

strenge censuur. Het was

alsof we heel intens in een religie geloofden. Vergelijk het met mensen die in een sekte opgroeien. Die hebben ook geen keus. Mao was een soort God voor ons. Je ontdekt pas dat er ander leven mogelijk is, als je in contat komt met een maatschappij waarin Mao niet goddelijk blijkt te zijn.

Vreemd vond ik het dat

zelfs in datvrije westen mensenrondliepen die zich maoïsten noemden. Een man als Jean-Paul Sartre, en met

hem vele andere intellec

tuelen. Ik denk dat ze nooit begrepen hebben wie Mao

BOEKEN

Jung Chang, auteur van Wilde Zwanen

ZATERDAG 26 MAART 1994 g^4lfti 8

De onstuitbare

Revolutie in

Zuid Afrika

NAPA

ZUID-AFRIKA IS op weg naar een nieuwe orde. Maar hoe die nieuwe orde öfuit zal zien, in een land dat wordt verteerd door gewelden tegenstellingen, is de vraag. Een bezoek aan een staatsman, een Weerbarstige Zulu-koning

1 onverzoenlijke

Wanken.

=door Rob Soetenhorst= Hoe

lang is het

alweer geleden, dat je er geweest moest zijn om er

°Ver te kunnen oordelen? In

dus, hetbolwerk Van de apartheid en dat is ?°_ maar zon tien, vijftien j?arterug. Visa voor journa'sten werden geweigerd, vergaarde medestanders van net regime waren uiterst

welkom en werden in de fatten gelegd. Zekwamen terug met verbalen hoe de gescheiden ontwikkelingvan blank en zwart t°theil van beide bevolkingsgroepen kon werken, hoe de parten er in Zuid-Afrika beter aan toe waren dan in jje rest van zwart Afrika.

constructies, gelogenstraft door de Praktijk van de apartheid, j


beleefd. Neem bij voorbeeld correspondent Jo Lelyvelds boek Move your Shadow, in "-et Nederlands krachteloos vertaald als De Apartheid, terwijl het gewoon 'Donder °P had moeten heten. Een huiveringwekkend verslag

°ver de rechtsgang voor

parten in Zuid-Afrika in bet midden van de jaren

ta.?htig, over de echte prakijkvan dethuislanden, waar "ei"kers 's avonds laat thuiskomen en om drie uur

tiachts weer als vee l°rden ingeladen om hun

meesters te dienen. jDe vrijlating van Nelson v ai}dela, vier jaar geleden, ett alles veranderd. Zuid

gj^ka is nu 0p weg naar de , ste vrije verkiezingen voor

l phele bevolking in zijn e^staan.Aartsbisschop Tutu, (j e^als Mandela en presi

■ ftt DeKlerk onderscheiden

vreH

de NobelPriJs voor de

"rj-?e.' merkt stralend op:

ik r*

S e* moment waarop

h *'aar beb moeten

Wif -en" Ik mag stemmen, nan Zl^n onstuitbaar op weg e «arvrijheid. Vertel hetrond vro Vler dit moment van giedffe met ons." En hij -iecbi Z^n bo^e fameuze

waaraan Thloloe bezwerend toevoegt: "Het gaat ook om onze verantwoordelijkheid, als bewuste leden van het ANC die een nieuw ZuidAfrika wensen."

Maar de maatschappij is

ook door ander geweld en criminaliteit geobsedeerd, blank geweld. Een krant opent met het verhaal van een op een eenzame boerderij levende gescheiden

vrouw. Zij heeft haar advocaat in een winkel doodgeschoten, omdat hij niet meer dan één keer op haar

avances inging. Haar foto

siert het verhaal op, op een wijze die in de meest platte Britse boulevardpers nietzou misstaan.

De volgende dag verhaalt

de krant prominent op de voorpagina van een zestienjarig meisje, dat met behulp van haar één jaar oudere

vriend haar moeder ver

moordde, omdat ze dacht dat ze een heks was. Ze wordt veroordeeld en dekrantefoto laat zien hoe ze vol ongeloof weent in de armen van een oom. De televisie heeft trouwens deze zaak ook in kleuren en geuren, tweetalig,

Engels en Zuidafrikaans, uit de doeken gedaan.

Deze merkwaardig mix

van oppervlakkigheidenmoralisme, het kwaad wordt

immers gestraft ter lering van velen, die wekelijks de zondagse kerkgang maken in plaatsen als Oudshoorn en Middelburg, werkt nauwelijks verhullend voor de gewelddadige sfeer van de

rechtse blanken, verenigd in het Weerstandsfront, die

zullen streven naar een eigen staat.

■ Nelson Mandela, 75 jaar

oud inmiddels, een

staatsman met hoog moreel gezag bij wie ieder spoor van rancune ontbreekt.

Constand Viljoen is hun

rechtschapen uithangbord,

een van de bekendste Zuidafrikaanse generaals, maar achter hem dreigt en drijft Terreblanche, al zeggen Zuif

UITHANGBORD

afrikanen die kunnen oor

delen dat de gebaarde ruiter Terreblanche nog altijd minder afschrikwekkend is dan een Bosnische generaal in een tank. Zwarte journalisten worden opbijeenkomsten van het Front geweerd, maarkritische blanke verslaggevers vormen ookeen mikpunt. Zij worden bedreigd en zo mogelijk geïntimideerd, vertelt Tim du Plessis van hetweekblad beeld. "En dan durven aanhangers van het Front zich te beklagen over het

zwarte geweld, dat niet eens tegen hen is gericht."

Zuid-Afrika op weg naar

de verkiezingen van eind

april kent zijn eigen onwaarschijnlijke regenboog

alliantie. Het samenspel van het Afrikaner Weerstandsfront en de Inkatha Vrijheid partij van dr. Mangosuthy

Buthelezi, eerste minister

van het huidigeKwazulu en neeft van Goodwill Ka Bhekuzulu, koning der Zulu's, die bij president De Klerk heeft gepleit voor het voort■ ABN AMRO Bank

Bo banko lokal kv eksperensia internashonal.

,

tige kustweg van Kaapstad naar Port Elisabeth. De oude apartheidswetten die de

zwarten uit het zicht

hielden, gelden immers niet meer. Maar wie weet wat die zwarten, diedaar opeen gestapeld leven, verwachten na de verkiezingen?

Zullen zij, zullen de

blanken, de afstammelingen van de Boeren, verenigd in het Afrikaner Volksfront, genoegen nemen met eer

lijke verdeling van de rijkdommen die het land in hoge mate biedt? En wat kan als eerlijk gelden? Altijd is er weer de matigende stem van Nelson Mandela, 75 jaaroud inmiddels, wat strammer,

maar uiterstvitaal. Hij staat nog steeds, net zoals toen hij gevangen zat, om zes uur

's ochtends op, doet zijn oefeningen en trekt onvermoeibaar rond door het reusachtige land en daar tussendoor wipt hij nog even over naar bij voorbeeld Nederland. Hij is ongetwijfeld de staatsman methet hoogste morele gezag in de wereld,bewonderd door blank Zuid-Afrika omdat bij hem na 28 jaar gevangenis ieder spoort van rancune ontbreekt.

UITDAGING

De grote uitdagingvoorZuidAfrika, zo zegt hij, ligt in het vermogen om economische

hervormingen en de verheffing van de bevolking hand in hand te laten gaan. "Om onze nationale problemen

scherp te stellen; wij zijn belast met schandalige

niveaus van armoede. Op

een totale bevolking van veertigmiljoen mensen, leven er zeventien miljoen onder de armoedegrens. Elf miljoen van hen wonen op het Zuidafrikaanse platteland en de meerderheidvan hen zijn vrouwen. Het is overbodig om te zeggen, maar ze zijn allemaal zwart.

En de apartheid moge offi

cieel dood en begraven zijn, Mandela waarschuwt dat er nog steeds sprake is van een systematische ontzegging

van gelijkerechten op onderwijs voor zwarten, vooral

zwarte vrouwen, als gevolg van de nog steeds bestaande discriminerende toewijzingen van budgetten. Van de

mensen die kunnen werken, is bijna de helft werkloos, houdt Mandelaq ons voor, als gevolg van de verlam

mingsverschijnselen van de geïsoleerde Zuidafrikaanse economie.

Aansluitingbij de interna

tionale economie is na al die jaren van isolement drin

gend noodzakelijk. Daar

naast zal een nieuwe regering, waarin Mandela's Afrikaans Nationaal Congres

(ANC) een vooraanstaande rol gaat spelen na de verkiezingen, vooral werkgelegenheidsplannenbevorderen. Hijzelf denkt aan zon driehonderdduizend banen die de

overheid moet scheppen om vooral zwarte Zuidafrikanen aan het werk te krijgen.

Verder zal de overheid op het platteland grondmoeten verdelen.

Mandela, revolutionair

tegen wil en dank als symbool voor derevolutie die het 'nieuwe Zuid-Afrika' door

maakt, klinkt somber. Dat geldt ook voor zijn blanke tegenspeler, nu nog staats

president F.W. de Klerk,

maar bij hem staan toch

optimisme, vitaliteit en

geloofin hetenorme economische potentieel van ZuidAfrika voorop. Hij ervaart

het als bevrijdend weer deel uitmaken van de wereldfamilie, zoals hij het uitdrukt, om weer openlijk deel uit te makenvan internationale handelscircuits, buitenlandse investeerders te verwel

komen en 'om onze sportslui uit de schemering van het isolement te zien deelnemen — en soms winnen — bij internationaleevenementen.

SPORT

Dat is waarschijnlijk het meest hoopgevende in dit

prachtige, door sport bezeten en door criminaliteit geobsedeerde land. Niemand wil meer terug naar het internationale isolement, dat deaprtheid die laatste jaren heeft ingesnoerd, naar de dagen van de internationale

boycot. Zoals De Klerk het verwoordt: "Geen land kan lang het isolement van de rest van de mensheid overleven." Zuid-Afrika geniet

van het nieuwe, de aansluiting bij anderen, hetfeit dat Afrikaanse ploegen tegen

anderee sporten, dat Wayne Ferreira successen behaalt in het tenniscircuit.

Op de een uur durende

vlucht van Port Elisabeth naar Kaapstad geeft degezagvoerder twee keer door hoe het de Zuidafrikaanse

batsmen vergaat in de ééndaagse crickettest/rm^c/i

te§&n Australië. Een held met de legandarische boerennaam Cronké, Hansie

Cronjé, ranselt deballen voor vier en zelfs voor zes naar en over de boundaries en het vliegtuig geniet mee. De

Klerk werpt op dat moment vast en zeker in zijn werkkamer steels een blik op het televisiescherm, want hij zal mee genieten...

Door criminaliteit geobse

deerd. Het bloedbad, dat

Allister Sparks tien jaar geleden voorspelde, israuwe realiteit in de confrontaties tussen zwarten onderling.

Regelmatig vallen er slachtoffers onder Zulus en Xosas als gevolg van aanslagen,

gevechten en sabotages. Mandela bezweert herhaaldelijk dat hij andere leiders op de knieën wil smeken alles in het werk te stellen een eind te maken aan dat zwarte geweld.

Dat is het geweld in de

hopeloze zwarte townships. Daardoor, verklaart Joe

Thloloe, chef-redacteur van Afrika's grootste en zwarte krant, de Sowetan, durven

ook zijn zwarte redacteuren 's nachts niet meer de straat op om een overval van nabij te verslaan. Kogelvrije

vesten helpen weinig.

"In de stad Soweto heerst

's nachts de wet van de

jungle, er zijn geen regels en de moordenaars daar zijn de helden, die wij geschapen

hebben. Maar de geest

kunnen we niet meer in de fleskrijgen. Welke boodschap hebben De Klerk en Mandelavoor diewanhopige mensen daar? Of komt er een moment dat de bevolking niet alleen moe maar ook getergd raakt door het

geweld en er een eind aan maakt?" Klemmende vragen

NIEUW THEMA $* lijkt wel alsof ZuidzioKu apartheid achter

ve? , ftgelaten. Alsofschrij

achtAndré Brink koorts

en l? °P zoek moeten naar , n nieuw thema, nu de apartkla ?olitiek dood is ver

lig*. "

Politici en journa

lsit' Zoals A^istel" Sparks

Voa Jaar geleden nog

hippelden dat het land in »„„ en vuur zou worden oS°°rd ' verklaren nu

tiscV>~ig dat zij optimisöat

"

Zvn over de toekomst,

liju ls net meest verwonderhet V°or wie rondneust in stadregeringscentrum KaapleJ: n het oor te luisteren ty| in de Kaapprovincie.

*orï ,oost-Europa tobt en tisoK met het communis_3 verleden, waar Oosthei nd soms met

U._SW1?terugkiJkt naar een solij haPPy met iets van "iidariteit tegen de toen «^estigde orde daar doet h°°r_l blank Zuid-Afrika of kp-,vfrleden van de apart

CJQ dooden begraven is.

s l breiden de

JhntZ'towns' de schots en «ïï?« geplaatste hutjes van lillP aat en afval- zich exploei uit langs de schilderach

_U__m_^ 9 ZATERDAG 26 MAART 1994

ALGEMEEN

■ Dr. Mangosuthu Buthe

lezi, eerste minister van het huidigeKwazulu.

■ De gebaarde ruiter Tkrre

Manche.

bestaan van zijn rijk, des

noods buiten de Zuidafri

kaanse eenheidsstaat. In de aanloop naar de verkiezingen kent Zuid-Afrika een opgewonden en intens debat over de toekomstige staatsvorm.

Buthelezi is meer nog dan

de watbleke Viljoen de voorvechter en kampioen van federale rechten in het nieuwe Zuid-Afrika. De man die tot de vrijlating van Mandela de meest zichtbare zwarte

leider was, is nu de grootste tegenstander van de presi

dent van het ANC, van wie wordt voorzien dat hij nade verkiezingen De Klerk

opvolgt en die zich verzoenend tot het uiterste

betoont.

Hij bezoekt in het plaatsje

met de toepasselijke naam Wilderness de terugge

trokken levende voormalige president P.W Botha, die is begonnen met de afbraak

van het apartheidssysteem om hem te horen. Mandela spreekt metzoveel mogelijke leiders van de andere partijen. Van tijd tot tijd wisselt hij van gedachten met Buthelezi in een poging 'op mijn knieën' om ook die over de streep te trekken en hem te laten deelnemen aan de verkiezingen.

Maar Buthelezi geeft niet

toe. Zijn vijandigheid ten

zichte van het ANC is groot evenals zijn indringend vermogen om voor federale en zelfsmideelpuntvliedende rechten te pleiten. Hij spreekt over een 'al overgecentraliseerde regering, waarbij na de verkiezingen alleen het gezicht van onze onderdrukkers zal veranderen.

MANIPULATIES

Hij hamert op 'de manipu

laties van het immorele en dictatoriale bondgenootschap' van hetANC met de communistische partij. Dat soort

uitspraken is balsem voor de ziel van menig blanke boer, die zou willen dat Viljoen zich zo krachtig zou uitlaten. Buthelezi kiest voor de

aanval, maar wordt nooit

duidelijk als het erom gaat zich vóór iets uit te spreken. Hij bezweert dat Kwazulu zich nietzal afscheiden, maar noemt alle concessies van

het ANC in de richting van een federale staat onvol

doende.

Of hij een brug ziet met

het ANC? In zijn antwoord heeft hij over fysieke gelijkheid van naties, maar hij wil het woord afscheiding niet in de mond nemen. Hij wil

vooral geen burgeroorlog,

maar mokt duidelijk over de ongelijkheid, waaraan zijn

volk, de Zulu's, is onder

werpen. Buthelezi is een

groto speler op het politieke vlak en zal dat ook na de verkiezingen blijven. Zeker waar ook andere partijen, zoals de Democratische

Partij, ooitgeleid door Helen Suzman en\nu door Colin Eglin, eropw ijzen dat de grootste verleiding voor het ANC na de verkiezingen

machtsmisbruik zal zijn.

Het nieuwe Zuid-Afrika

zeilt door het revolutohair proces. Een land van een onwaarschijnlijke en vaak

paradijselijke schoonheid,

met een eigen Rivièra,

gouden baaien, groene

bergen en een vaak heel

behoorlijk infrastructuur zoekt, onwetend nog, aan

sluitingbij de internationale wereld. Maar voorlopig is

men op zoek naar een

nieuweZuidafrikaanse maatschappij. De 75-jarige Mandela moet de komende vijf jaar de garantie vormen, dat er sprake is van 'eerlijke verdeling', die voor zwart

tevredenstellend en voor

blank verteerbaar is.

sche wereld trots is. Allereerst Derek Walcott die in 1992 de Nobelprijs voor de literatuur kreeg en verder politieke figuren: William

Demas en Shridat RamphalEr is ook een serie van vier lossezegels met deportretten van de drie.

Een andere grote man uit

het Caribisch gebied,

Norman Washington

Manley, werd op Jamaica herdacht op twee zegels (25 en 50 dollar aan elkaar),

omdat hij honderd jaar

geleden geboren werd.

Beroemdheden zullen bin

nenkort ook in de Antillen weer op een serie te zien zijn: Shon CaiWinkel, E.A. Jonckheer, Michael Romer en

Joseph Husurell Lake. Die uitgifte staat gepland voor 8 april.

= door VictorHafkamp =

groep Falco nog eens onder de aandacht van een internationaal publiekbrengt. De afbeelding op de zegel heeft betrekking op het lied Rock me Amadeus. Ik denk dat Falco's landgenoot Wolfgang Amadeus Mozart een dergelijke profaniseringvan echte muziek niet op prijs zou

stellen.

Ten slotte nog iets over

beroemde Caribische

figuren. Trinidad & Tobago gafeen velletje met een zegel van zes dollar uit, waarop de portretten staan van

figuren, waarop de Caribi

leder

jaar opnieuw

kunnen de verzame

laars van postzegels

waarnemen dat het

eest bij de uitgevende

landen minder hoog scoort dan Kerstmis. In liturgische zin is dat een onderwaardering voor het hoogfeest van Pasen, maar posterijen zijn commercieel ingesteld en

weten dat de stroom wenskaarten rond Kerstmis die voor het paasfeest verre overtreft. Maar de paaszegels

lijken toch in opmars.

Hongarije, het eerste land

dat kerstzegels uitgaf (in de jaren veertig) kwam vorige maand al met een zegelvanaf twaal forint voor Hüsvést, Hongaars voor Pasen. Op

het ontwerp staat een reproduktie van een schilderij uit het Déri-Museum in Debrecen met een beeld van de gekruisigde Christus.

Ook de Griekse post heeft

voor Pasen een uitgifte aangekondigd met een totale

waarde van 360 drachmen.

Twaalf jaar lang al — en

vermoedelijk voor de laatste maal — kwam gisteren in hetZuidafrikaansethuisland Bophuthatswana een serie

van vier zegels uit, geba

seerd op het lijdensverhaal van de evangelist Lucas. De vier zegels (45, 65, 85 cents en 1.05rand) hebben dekruisiging tot onderwerp. Na de verkiezingen in Zuid-Afrika zalBophuthatswana als'thuisland' verdwijnen en zullen ook de postzegels van dat

gebied, evenals die van Transkei, Ciskei en Vanda vermoedelijk niet meer verschijnen. De uitgiften wer

den weliswaar internationaal niet erkend, maar veel verzamelaars hebben de afgelopen jaren dankzij die uitgiften een kleine collectie

kleurrijke plaatsjes met diverse thema's kunnen

■ pbouwen. Hoewel mij nog geen gege

ens hebbenbereikt, zal Suri

name dezerdagen zekerweer met paasweldadigheidszegels komen. Ook de Cook

eilanden in de Stille Oceaan horen tot de staatjes die het paasfeest belangrijk genoeg voor een postzegelsmissie

vinden.

lerland heeft begin deze

maand een aantal zegels

laten verschijnen, waarvan er één weliswaar geen officiële paaszegel is, maar in een collectierondom het paasfeest niet misstaat. Het is een zegel van 32 pence met eenreproduktie van het schilderij 'De gevangenneming van Christus' van de

beroemde kunstenaar Cara

Steeds meer landen pro

beren de jeugdvoor het verzamelen van postzegels te winnen door afbeeldingen van popsterren op hun uitgiften te zetten. Oostenrijk is aan een reeks Oosten

rijkse popsterren begonnen en gafnu een exemplaar van zes schilling uit die de pop

POP

sche disciplines, zoals

surfen, schieten, hordenloop, zwemmen en hockey.

brengen: twee zegels met op één ervan onder andere het portret van de grondlegger van de moderne Olympische Spelen, de Franse baron

Pierre de Coubertin. Zijn

woorden dat 'het deelnemen belangrijker is dan het winnen' worden nog vaak

geciteerd. Maar de praktijk blijkt anders te zijn. Brazilië kwam op 17februari met een zegel zonderwaarde-aanduiding, die voor eerste klas

Het Kanaal-eiland Jersey

brengt voor het honderdjarige lOC in juni een complete serie van vijf zegels van tien cents uit met afbeeldingen van diverse Olympi

internationale post kan

worden gebruikt.Landen met een sterke inflatie kunnen nietlang tevoren zegels laten aanmaken met waarde-aanduiding, omdat er dan onvermijdelijkmaanden latermoet worden bijgeplakt.

Natuurlijk beter worden Kruiswoordpuzzel

Dit jaar viert het Internationaal Olympisch Comité

(IOC) zijn honderdste verjaarsdag en praktisch alle posterijen ter wereld sch

enken daaroppostzegels aandacht aan. Niet zo verwonderlijk geziende grotebelangstelling die sportzegels in het algemeen bij de verzamelaars trekken.

De Arubaanse post hoort

tot de posterijen diehet lOCeeuwfeest onder de aandacht

Uw lichaam. Uw trots

«^

e wens om eruit te zien als een ander ■ bestaat bij velen.

_y Meestal kijkt men

__W«s_nafgunstige blik naar een ander en hoopt dat de prachtige spieren, de hou

ding enz. op één of andere manier je eigen lichaam zal besmetten, als een soort gezonde ziekte, waardoor je ook zon goed geproportioneerd lichaam zult hebben. Helaas is de waarheid hard en bitter. Er zal gezweet moeten worden en het zal volharding kosten om verandering te brengen in een lichaam

De mesomorfe is de groep

waar menigeen jaloers op zal zijn. Het is de gespierde, de goed geproportioneerde

sporter, debotten zijn groot, deborstkas is groot, de buikspieren zijn sterk en dik, de romp is rechtop en dit zijn de types die uitblinken in

hebben een kort gedrongen nekje en dragen hetvet voornamelijk rond debuik en de borst. De endomorfe presteert over het algemeen niet veel in kracht en uithoudingsvermogen. Er valt weinig behendigheid in dit type te bespeuren.

Stel dat uw puntenverde

ling 1-7-1 is; dat betekent dan dat u een aardige mesomorf bent (dus sterk gespierd) met heel weinig vet en een normale lengte. Stel u bent met de verhoudingen 6-2-5 uit de bus gerold, dan betekent datdatubehoorlijk watopgeslagen vetheeftrond debuiken borst, weinigkrachtige spieren met een aardige lengte.

bepaald type, waardoor we eerder geneigd zijn om dit type endo-, meso- of ectomorfe te noemen. Het puntensysteem werkt als volgt: een persoon krijgt punten toegewezenvan één tot zeven voor de wisselende eigen

schappen behorende bij de drie types. De verhouding is dan endomorf-mesomorf

ectomorf.Duskijken wenaar een persoon dankrijgt hij/zij eerst een aantal punten voor dekenmerken van een endomorfe; daarnakijken wenaar dekenmerken van een mesomorfe en dan alslaatstenaar de kenmerken van de ectomorfe. HORIZONTAAL: 1. sport; 6. deel van een auto; 12

Europeaan; 14. zwak; 15. bijwoord; 17. onhandig gedoe; 20. titel; 21. gezet; 23. besef van goed en kwaad; 24. weg; 25. bezieldheid; 27. sport; 28. loterijbriefje; 30. wijnsoort; 32. afzonderlijk; 33. radiobedrijf; 34. lid van verdienste; 36. grondsoort; 37. vis; 39. sportterm; 41-bakruimte; 45. soort palm; 47. boom; 48. schattig; 52. alvorens; 53. muzieknoot; 54. plant; 56. sportevenement; 57. beroep; 58. Europeaan; 60. aandoenlijk; 61. Europeaan.

VERTICAAL: 1. overlast; 2. niet parkeren; 3. soort hond; 4. deel van een schip; 5. plant; 7. roofdier; 8. wortel; 9deel van het oor; 10. voertuig; 1.1. vergiffenis; 13

-leersoort; 16. vogel; 18. te weten; 19. deel van de bijbel; 20. dwaas; 22. waterplant; 24. plaats; 26. soort

schaatsen; 27. land in Europa; 29. insect; 30. stad in België; 31. klein vertrek; 32. onderricht; 35. familielid; 38-niets uitgezonderd; 40. kaartfiguur; 42. insect; 43. goedkeuring; 44. muziekinstrument; 46. hoofddeksel; 48.

smekend verzoek; 49. landbouwwerktuig; 50. titel; 51-wild zoogdier; 54. raamscherm; 55. aardewerk; 57.

dierengeluid; 59. muzieknoot.

sport (als ik het zo mag

noemen) is het Japanse worstelen, maar zover wilt u

(waarschijnlijk) echt niet gaan

slenteren, maar steviglopen); niet direct gaan trimmen vooral niet als het gewicht te hoog is. Bespreek dit dus met een expert op ditgebied, zodat u in uw overenthousiasme geen fouten maakt. Sporten zoals fietsen,

zwemmen, roeien zijn ook geschikt voor de endomorfe. Een uitgesprokenendomorfe

Het is ook verstandig om

van te voren te realiseren dat je niet— op een gezonde en verantwoorde manier — tot het extreme kunt gaan met je lichaam. Bij ziektes kan jeookzien dateen uitgesproken mesomorfe of endomorfeovergaat naar een ectomorfe (bij voorbeeld 2-7-3

naar 1-1-7), maar dit is niet hetgeen ik in dit artikel propageer. Elk type kan dus

door goed te oefenen het lichaam (aardig) naar wens ontwikkelen.

Het is zeker mogelijk verandering aan te brengen in het lichaam. Het beste is om de verandering aan te

brengen vóór de puberteit

wanneer deveteellen nog net niet de definitieve depots in het lichaam hebben

gevormd. Op oudere leeftijd is het ook mogelijk, maar het kost veel meer energie en inspanning.

VERANDERING

LICHAAM

kracht, uithoudingsvermogen en behendigheid.

De ectomorfe is de

slanke, magere. Het lichaam is dun, tenger, de spieren

zijn dun, de schouders zijn afhangend, deledematen zijn relatief lang en de romp is kort. Deze types hebben wel een goede uithoudingsver

mogen en behendigheid.

UJinnaar vorige week

UITHETGROTEaantalinzendingen van deAmigoe Puzzel vanverleden week isuiteindelijk alsgelukkige winnaar van deweekprijs van 25 gulden getrokken:

Arnout Schelles

MahumaKaya D 63

Curasao

De winnaarkan zijn/haar prijs na identificatieafhalen ophetkantoor vandeAmigoe: Curacao-Scherpenheuvel z/n, tot drie uur n.m.; Aruba -Kaya G.F. Betico Croes 110 tijdens kantooruren. Oplossingen moeten ingediend zijn op Curacao vóór donderdagmorgen tien uuren opAruba vóór woensdag middag vijf uur. Gelieveduidelijk op deenveloppe te vermelden:

AMIGOEPUZZEL

Curacao: POB 577, Aruba:Caya G.F.Betico Croes 110en Bonaire: Kaya Gobernador Debrot 152 t.n.v. Hubert Linkels.

Oplossing vorige week

HORIZONTAAL: l.bergsport

9.afvoer 10.stoptrein

11.schrik 12.marsroute

13.franco 17.sneeuwbaleffect

18.afloop 22.besproken

23.asters 24.mintekens

25.areaal 26.agenturen

VERTICAAL: 2.extraS

3.gepast 4.parool s.ruimtewandeling 6.afschrift 7.boerinnen B.druktoets 14.1sla'

mabad 15.gekletter 16.autograaf 19.opeten 20.MoskoU 21.welnee

datgedurende jarenverwaarloosd is geweest. De beloning en het resultaat zullen wel van dien aard zijn, datje het gewoon niet kan en mag

nalaten om het toch te proberen. Durft u het aan? Dan zijn er enkele belangrijke punten waarmee jerekening zultmoeten houden. Een van deze punten is de lichaamsbouw.

De Amerikaanse psycho

loog WH. Sheldon (1940) is een van de personen geweest die deverschillende lichaamstypes heeft beschreven. Hij onderscheidde drie types: endomorfe, mesomorfe en ectomorfe. De endomorfe is de groep die wij de gezellige dikkertjes noemen. Dat zijn de types met de ronde lichaamsdelen. Het vet overheerst bij hen het meest.

Deze types zijn dus dik.

vaggio.

Op 6 aprilkomen in Neder

land drie nieuwe postzegels uit die met de luchtvaart te maken hebben. Dat is te danken aan het feit dat

behalve deKLM ook de noodlijdende Koninklijke Nederlandse Vliegtuigfabriek

Fokker n.v. en hetNationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium 75 jaarbestaan. De zegels kosten alle drie

tachtig cent en hebben symbolische voorstellingen,

waarin in elk geval heel duidelijk een vliegtuig of een deel daarvan voorkomt. De KLM-zegel is een 'doorloper', dat wil zeggen in het postzegelvel lopen de ontwerpen in elkaar over. Twee halve

vellen — links en rechts op de zegel—vormen in een vel één geheel en alle zegels op een rij vormen weer een netwerk van vliegtuigen. Vier jeugdigeontwerpers—Elian Beyer, Wouter van Eyck,

Peter Kingma en Rolf Toxopeus — nebben de lucht

vaartserie voor hun rekening genomen.

België is niet bij Neder

land achtergebleven en heeft ookeen luchtvaartserie laten drukken. België heeft geen luchtvaartjubilea. Vandaar dateroude vliegtuigmodellen op staan afgedrukt, onder meer een Stampe-Bertongen en een Hanriot-Dupont. Dat lijken me typisch Belgische types. De frankeerwaarden zijn 13, 15, 30 en 32 frank.

De mesomorfe zal er reke

ning mee moeten houden dat hij snelvetweefsels kan opbouwen indien hij stopt of

minder gaat trainen. Hij zal dus moeten blijven oefenen. Sporten, zoals bodybuilding, gevechtssporten, voetballen, zijn goede sporten voor de mesomorfe.

De ectomorfe zal zich

kunnen ontwikkelen tot de atleet, de afstandloper, de turner.De ectomorfe zal meer oefeningen moeten doen om spieren op te bouwen, dus hij/zij zal zwaardere

gewichten moeten gebruiken en minder herhalingen.

Ongeacht het type dat u

nu bent en het type dat u graag wilt worden, het blijft een feit: u zult er hard voor moeten werken en op het moment dat u het gaat doen doe het met ple

zier en ontdek de trots

daarna.

Elk mens heeftkenmerken

van verschillende types in zich. Vaak overheerst een

PUNTENSYSTEEM

Sheldon heeft zijn onderzoekingen voornamelijk met

mannen verricht, maar u

kunt gerust deze indeling

ook aanhouden voor de

vrouw. Sheldon heeft ook een puntensysteem aan zijn indelingverbonden. Het is namelijk zo dat er weinig mensen een uitgesproken type zijn.

C CITCO "S

\Curagao International Trust Co./

Goede sporten voor deze

types zijn dan wandelen (niet

De endomorfe zal veel oefe

ningen moeten doen om het uithoudingsvermogen te verbeteren(cardio-vasculairetraining). Hij/zij zal voornamelijk bezig moeten zijn met aerobics of gymnastiekoefeningen, gericht op verbetering van de conditie. Wil zo iemand iets aan spierver

sterking gaan doen (fitness), dan zal de training gericht moeten zijn op oefeningen met lichte gewrichten enveel herhalingen. We willen namelijk niet in eerste instantie spieren gaan vergroten, maar juist vet verbranden.

OEFENINGEN

Onder de Loupe

ONTSPANNING ArMiGoe

NAPA

10

m, .. ■ .....-—

—■ /

Full Text / Transcription of AMIGOE-1994-03-26 (2024)
Top Articles
Latest Posts
Article information

Author: Twana Towne Ret

Last Updated:

Views: 6047

Rating: 4.3 / 5 (44 voted)

Reviews: 91% of readers found this page helpful

Author information

Name: Twana Towne Ret

Birthday: 1994-03-19

Address: Apt. 990 97439 Corwin Motorway, Port Eliseoburgh, NM 99144-2618

Phone: +5958753152963

Job: National Specialist

Hobby: Kayaking, Photography, Skydiving, Embroidery, Leather crafting, Orienteering, Cooking

Introduction: My name is Twana Towne Ret, I am a famous, talented, joyous, perfect, powerful, inquisitive, lovely person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.